Бағдарламасы негізіндегі 2022-2023 ОҚу жылына арналған мемлекеттік емтихан сұРАҚтарының тізімі


Қазақстанның Ресей құрамына қосылуының аяқталуы империяның Қазақ өлкесіне байланысты саясатына біршама түбірлі өзгерістер әкелді



бет26/51
Дата14.09.2023
өлшемі0,72 Mb.
#107669
түріБағдарламасы
1   ...   22   23   24   25   26   27   28   29   ...   51
Байланысты:
Тарих Гос

Қазақстанның Ресей құрамына қосылуының аяқталуы империяның Қазақ өлкесіне байланысты саясатына біршама түбірлі өзгерістер әкелді.
Жетісу мен Оңтүстік Қазақстанды жаулап алғаннан кейін, патша үкіметі аймақтағы ағылшындарды ығыстырып шығарған болатын. ЬІңғайлы халықаралық жағдайды пайдаланып, Ресей империясы Қазақстанда отаршылдық төртіпті күшейтуді колға алды.
19 ғасырдың 60 жылдары қазақ даласын басқару жөніндегі ереженің жобасын дайындайтын дала комиссиясы құрылды.Оны Ф.Гирс басқарды.Осының нәтижесінде 1867 жылы 11 шілдеде 2інші Александр патша “Сырдария мен Жетісу облыстарын басқару туралы ереже” бекітсе,1868 жылы 21 қазанда Дала облыстары Орыньор және Батыс Сібір генерал губернаторлығын басқару туралы уақытша ережені бекітті.
1867—1868 жылдардағы патша үкіметі реформасының негізгі мақсаты — қазақ өлкесінде отаршылдық тәртіпті нығайтуға бағытталды. XIX ғасырдың екінші жартысындағы әзгерістер де бұған едәуір ықпалын тигізді. Капитализмнің кеңінен дамуы үшін де Қазақстандағы бұрынғы басқару жүйесін өзгерту қажет болды.
Бұл ережелер бойынша қазақ жері 3 генерал губернаторлық:Орынбор,Батыс Сібір,Түркістан құрамына кірді.Орынбор ген губ-ға Торғай мен Орынбор кірсе,Батыс сібірге Ақмола мен Семей кірді.
Ал Жетісу мен Сырдария Түркістан генерал губернияға кірнен еді.Осы реформаға сәйкес Маңғыстау прситавтығы закаспий маңына қараса,Бөкей ордасы Астрахань губерниясына қарады.Қазақстан 5 буынды басқару жүйесі арқылы басқарылды.
Ендігі бр ауылға 100-200 шаңырақ кіретін болды.Тек қана сырдария оьлысында отырықшы елді мекендерде басқару билігі ақсақалдар қолында қалса,ең төменгң сот жүйесінің буыны билер мен қазылар соты болды.Жалпы бұл реформалардың басты мақсаты қазақ жеріндегі басқару ісін өзгерту болатын.
Патша үкіметінің қазақ даласында әзірлеп жатқан әкімшілік-сот құрылысы реформасының үлгісін алғаш рет сынға алғандардың қатарында Шоқан Уәлиханов (1835—1865 жылдары) тұрды. Ш. Уәлиханов "Сот реформасы туралы хат" атты Омбыда жазылған әйгілі еңбегінде қазақ даласындағы сот реформасы жайлы айта келіп,
Біз қабылдағалы отырған реформа сол халықтың мүддесі, пайдасы үшін жасалынып отырғандықтан, оның материалдық мұқтаждығына шақталуы әрі сол қоғамның ұлттық мінез-құлқына сай келуі қажет. Бұл жағдайдан тыс жасалынған өзгерістің бәрі де зиянды әрі аномал (жат) құбылыс ретінде қауымды айықпас дертке шалдықтырып, тұралатып, мешеулетуі мүмкін екендігін'
де ескертеді. Ғалым Шоқан Уəлиханов Қазақстанды билеуді халықттың өзін-өзі басқару негіздерінде қайта құруды талап еткен еді. Өкінішке орай, Шоқанның бұл демократиялық көзқарастары кезінде ескерусіз калды.

  1. Түркістан өлкесін басқару туралы ереже (1886 ж.). Дала облыстарын басқару туралы ереже (1891 ж.).



Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   22   23   24   25   26   27   28   29   ...   51




©emirsaba.org 2024
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет