1. Бронхообструктивті синдром. Жіктелуі. Амбулаторлық жағдайда жүргізу



бет3/10
Дата29.04.2022
өлшемі204.83 Kb.
#32769
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10
жекеденсаулық – жекеадамныңденсаулығы

топтықденсаулық – қандай да бірбелгібойыншабіріктірілгенадамдардыңденсаулықсиппаттамасыныңжиынтығы: жанұя, еңбекұжымдары, студенттержәнетағыбасқалар; 

аймақтықденсаулық – белгілібіртерриториядаөмірсүретінадамдарденсаулығысипппатамасыныңжиынтығы

қоғамдықденсаулық - ұлттыққауіпсіздіктіқамтамасызететінмедициналық-әлеуметтік ресурс жәнеқоғамдық потенциал.

Қоғамдықденсаулықфакторлардыңкешендіәсерінебайланысты, бұлфакторлардыбірнешетопқабіріктіругеболады: 



саяси (мемлекеттікәлеуметтіксаясат, денсаулықсақтаусаласындағысаясат, денсаулықсақтаужүйесінмемлекеттікреттеу, денсаулықсақтаусаласындағықұқықтықактілержәнет.б.); 

әлеуметтік-экономикалық (тұрғындарғаесептелетінішкіжалпыөнім, денсаулықсақтаужүйесініңқаржыландырылуы, еңбекжәнетұрмысжағдайы, денсаулықсақтаужүйесініңұйымдастырылуы, өмірсүрусалтыжәнет.б.); 

табиғи-климаттық, экологиялық (қоршаған орта жағдайыжәнеластануы); биологиялық (жасы, жынысы, тұқымқуалаушылық, ұлты, конституция, жүйкежүйесініңтипіжәнет.б.)

Адамныңденсаулығынбиологиялық (іштентуабіткенжәнежүрепайдаболғансырқатбелгілерінеқарап) жәнеәлеуметтікфакторлардыескереотырып, кешендітүрдеанықтайды.

Физикалықсаулықдегенімізадаморганизміндефункциялардыңөздігіненреттелуі, функциялықүрдістердіңкелісімдіөтуі, сыртқы орта әсерлерінебейімделуқасиеттерініңжоғарыдәрежеліжағдайдаболуы.

Психикалықсаулық- аурудыболдырмау, қайтсе де оданарылу «адамөмірініңмақсаты» болуынболжайды.


Әлеуметтіксаулық- адамныңәлеуметтікбелсенділігінің, яғнижекеадамныңайналадағыөмірменбітеқайнаудәрежесі.

Аурушаңдық– халықарасындааурудыңтаралуы.

Алғашқыаурулық(ауру сырқаулық) халық арасындағыжаңа, бұрын еш жердетіркелмегенжәнебиылғыкалендарлықжылдаалғашретанықталғанаурулардыңжиынтығы.

Жалпыаурулық– бұлбиылғыжылыбірінші реет анықталғанаурулар мен өткенжылыанықталып, биылғыжылысолаурудыңсалдарынанбіріншіретқаралғанхалықарасындағыбарлықаурулардыңжиынтығы.

Медициналықтексерумәліметібойыншааурулық (патологиялықзақымдалу) дәрігерлікқараудаайқындалғанаурулар мен түрліморфологиялықжәнефункционалдықөзгерістердіңжиынтығы.

- DALY (disability-adjustedlifeyears) денсаулықтыңжай-күйін (еңбеккеқабілетсіздігінескереотырыптүзетілгенөміржасының саны) сапалықинтеграциялықбағалаукөмегіменаурудыңжаһандықауыртпалығынөлшеуүшінқолданылады

- QALY (qualityoflifeoutcome/endpoint) – сапалыөмірсүргенжылдардыкөрсететін индекс

- DALE (disabilityadjustedlifeexpectancy) – денісаукүйдеөмірсүрудіңкүтілетінорташаұзақтығы

- HALE (healthylifeexpectancy) – денісаукүйдеөмірсүруұзақтығы

2.Қан түзілу мүшелерінің ісік аурулары гемобластоз деп аталады. Гемобластоздарнегізгіекітопқабөлінеді: сүйеккемігініңбіріншіреттізақымданатынтүрлері (ақноғана) жәнесүйеккемігінентысісікөскініболатынтүрлері (лимфогранулематоз). 

Гемобластоздар – қан түзу тінінің ісік аурулары.
Оларды екі топқа бөлінеді:
Лейкоздар – ісік бірінші ретті сүйек миы клеткаларын зақымдайтын гемобластоздар;
Гематосаркомалар – ісік бірінші ретті сүйек миынан тыс орналасқан қан түзу
клеткаларын зақымдайтын гематобластоздар.

Лейкоздар жедел және созылмалы болып бөлінеді. Жедел лейкозға бласт торшаларымен сипатталатын қан жүйесінің ісігі жатады. Созылмалы лейкозға толыспаған, бласт торшаларымен қатар толысқан, жетілген қан торшалары да байқалады.

ЖЛ диагностикалау үшін шеткері қанды, сүйек кемігін тексеру қажет. Сирек стернальді пункция ақпаратсыз болғанда мықын сүйектен трепанобиопсия жасалады.

ЖЛ варианттарын анықтауға қолданылатын қазіргі кездегі алгоритм: - морфологиялық,

- цитохимиялық,

-иммунологиялық,

- цитогенетикалық,

- молекулярлы-биологиялық

- және культуралды зерттеу әдістері.

Бүгінгі күні стерналды пункцияда алынған пунктатты 3-ке бөліп, мынандай зерттеулерге жіберу керектігі ұсынылады: 1) морфологиялық және цитохимиялық зерттеу; 2) иммунофенотиптеу үшін; 3) цитогенетикалық зерттеу үшін. 



№9 емтихан билеті

Зәр шығару жолдарының инфекциясы. Дифференциальды диагностикасы, амбулаторлық жағдайда тексеру және емдеу.Стационарға жатқызуға көрсеткіш

Ревматоидты артрит. Остеоартроз. Дифференциальды диагностикасы. Амбулаторлық жағдайда жүргізу.


1. Несепшығаружолыныңинфекциясыдепнақтылыүштікбелгісіболса, айтуғаболады:
• несептемикроорганизмніңболуы;
арнайы симптоматика;
лейкоцитурия .

Несепшығаружолыныңжоғарғыбөліміинфекциясы:

• жедел пиелонефрит (ПН) — ауру қоздырғыштарыныңбүйректіңинтерстициалдытінінееніп, гранулоцитарлықабынудыңдамуы, олкезде — жеделбактериялықинтерстициалды нефрит дамиды .Жедел пиелонефрит қауіпті, жітіжағдайларғажататын ауру, әсіресе, ертежастағыбалалардажәнеқартадамдарда .

Ағымынабайланысты НЖШИ жеделнемесеқайталамалыболыпбөлінеді .Егер 1 жылда НШЖИ 3 көрінісіанықталсанемесе 6 ай ішіндеекіденкөпкөріністеранықталса, қайталамалы (рецидивті) депесептеледі .

Несепшығаружолыныңтөменгібөліміинфекциясы:

• цистит — ауру қоздырғыштарыныңқуықтаөсуі;

• уретрит — ауру қоздырғыштарыныңүрпітүтікшесіндеөсуі, жиіжыныстыққатынасарқылыжұғадыжәнеқоздырғыштары гонококк немесе хламидий;

• простатит — ауру қоздырғыштарыныңқуықастыбезіпаренхимасындаөсуі . Простатит урология пәнініңоқуқұралдарындақарастырылады .

2. Ревматоидтық артрит – белгісізэтиологиядағымультифакториалдық аутоиммунндық ауру, оныңдамуынакөптегенфакторларқатысады: сыртқы орта, иммундық, генетикалық, гармоналдықжəне т.б. Перифериялықбуындардың симметриялықсозылмалыэрозивтікартритімен(синовиттер) жəнеішкіағзалардың жүйелікқабынулықзақымдалуыменмінезделеді.

Остеоартроз (ОА) –  ұқсасбиологиялық, морфологиялық, клиникалықкөріністері бар әртүрліэтиологиядағыжәненегізіндебуындардыңбарлықкомпонеттерін, біріншікезектеп, шеміршектің, субхондарльдысүйектің, синовиалыққабықтың, байламдардың, капсулалардың, буынмаңындағыбұлшықеттіңзақымдалуыжататынаурудың гетерогендітобы.



Дифференциалды диагноз:


Белгі

Ревматоидты артрит

Остеоартроз

Ауру басталғандағыжас

Негізінен 40 жастанкіші

Жиірек 40 жастанүлкен

Дене бітімінің ерекшеліктері

Жиірекастениялық тип

Жиірекгиперстениялық

Басталуы

Жиіжіті

Жайлап

Дене температурасы

Субфебрильді

Қалыпты

Таңертеңгілікқұрысу

Жалпы

Зақымдалғанбуын  аумағында басым

Дебюттегіқабынулық 

процесстіңмінезі

Экссудативтіқұбылыстар басым

Пролиферативтіқұбылыстар

 басым

Қабынулықпроцесстің мінезі

Тұрақты

Тұрақсыз

Теріастылық ревматоидтықтүйіндер

25% науқастарда

Жоқ

Рентгенологиялық деректер

Остеопороз, жалақжаралар,

остеолизжəнеанкилоздар

Остеосклероз, остеофиттер

Қансарысуындағыжəне

 синовиальді сұйықтықтағы РФ

80-90% науқастарда

Жоқ

Синовий биопсиясы

Жабындыклеткалардың

пролиферациясы,

плазмоклеткалы

инфильтрация, гиперплазия

Синовиальдіқабықтың фиброздынемесе майлық дистрофиясы

Синовиальдісұйықтық

Қабынулықмінездегі

Қабынулықемесмінездегі

№11 емтихан билеті

ЖИА. Тұрақты кернеу стенокардиясы. Заманауи классификация. Диагностикалық өлшемдер. Амбулаторлық жағдайда тексеру және емдеу.

2. ЖТД тәжірибесіндегі метаболикалық синдром. Семіздік.

1.Стенокардия – кеуде клеткасындағы қысылу, басылу мінезде көрініс табатын, ығысу сезімімен клиникалық синдром, ол жиі жағдайда төс артында орналасып, солқолға, мойынға, төменгі жақ сүйегіне, эпигастриге беріледі. Ауыру, физикалық жүктемемен, суыққы шығумен, тамақты көп мөлшерде қабылдаумен, тыныштықта басталып, нитроглицерин қабылдағаннанкейінбірнеше секунд немесе минуттан кейін жоғалатын эммоционалды қажумен туындалады.

ЖИА жіктемесі (КСРО 1989 ж.):


 

1. Кенет коронарлық өлім.


 

2. Стенокардия:

- жүктеме стенокардиясы;

- алғаш рет туындаған жүктемелік стенокардия (1 айға дейін);

- тұрақты жүктемелік стенокардия (I ден IV дейін функционалды класты көрсетіп);

- үдемелі стенокардия;

- тез үдемелі стенокардия;

- кенеттен пайда болған (вазоспастикалық) стенокардия.


 

3. Миокард инфаркты:

- іріошақты (трансмуральді);

- ұсақошақты;

- біріншілік рецидив беретін, қайталамалы (3.1-3.2).
 

4. Миокард ошақты дистрофия.


 

5. Кардиосклероз:

- постинфарктты;

- ұсақошақты, диффузды.


 

6. Аритмиялық форма (жүрек ырғағының бұзылу типін көрсетумен).


 

7. Жүрек функциясының жеткіліксіздігі.


 

8. Ауырусыз форма.


 

Жүктемелік стенокардия

I ФК (жасырын стенокардия): стенокардия ұстамалары тек қана үлкен интенсивтілікпен физикалық жүктеме кезінде туындайды; игерілген жүктеме қуаты велоэргометриялық сынама бойынша (ВЭМ) 125 вт, екі рет жүргізу 278 шарт. бірл аз; метаболиялық бірлік саны 7 астам.

II ФК (жеңіл дəрежедегі стенокардия): стенокардия ұстамалары 500 метр қашықтыққа тегіс жермен жүру кезінде, əсіресе суық ауа райында, желге қарсы; бір қабаттан жоғары баспалдақпен көтерілгенде; эмоционалды қозу кезінде туындайды. Игерілген жүктеме қуаты велоэргометриялық сынама бойынша 75-100 вт, екі рет жүргізу 218-277 шарт.бірл. метаболиялық бірлік саны 4,9-6,9. Қарапайым физикалық белсенділік аздаған шектеулерді қажет етеді.


III ФК (орташа ауырлықтағы стенокардия): стенокардия ұстамалары қалыпты қарқынмен тегіс жерде 100-500 м қашықтықта жүру кезінде, бірінші қабатқа баспалдақпен көтерілу кезінде туындайды. Стенокардияның сирек ұстамалары тыныштықта пайда болуы мүмкін. Игерілген жүктеме қуаты велоэргометриялық сынама бойынша 25-50 Вт, екі рет жүргізу 151-217 шарт. бірл; метаболиялық бірлік саны 2,0-3,9. Қалыпты физикалық белсенділіктің айқын шектелуі болады.


 

IV ФК (ауыр форма): стенокардия ұстамалары аздаған физикалық жүктемелер кезінде туындайды, 100 м аз қашықтықта тегіс жерде жүруде, тыныштықта, науқастың горизонталды жағдайға ауысуында. Игерілген жүктеме қуаты велоэргометриялық сынама бойынша 25 Вт аз, екі рет жүргізу 150 шарт.бірл. аз; метаболиялық бірлік саны 2 ден аз. Жүктемелік функционалды сынақты жүргізбейді, науқастарда қарапайым физикалық белсенділікті айқын шектеу байқалады.


Диагностика критерилері
 

Шағымдар мен анамнез: ангинозды ауыру, тыныштықтағы ентікпе, 100-150 м ж.ру кезінде, 1-ші қабатқа көтерілгенде.


 

Физикалық тексеру: физикалық жүктемелер туындатқан ангинозды ауыру (жүктеме көлемі жіктемеге сəйкес), ЭКГ деректері, ВЭМ сынағы.

 

Инструменталдық зерттеулер: ЭКГ-де тыртық белгілерінің болуы.


 

Мамандар консультациясы үшін көрсетімдер: көрсетімдер бойынша.


 

Негізгі жəне қосымша диагностикалық шаралар тізімі


 

Негізгі диагностикалық шаралар тізімі:

1. Қанның жалпы анализі.

2. Глюкозаны анықтау.

3. Зəрдің жалпы анализі.

4. Қан коагулограммасы.

5. Электрокардиограмма.

6. Артериалды қысымның өзгеруі.

7. Билирубинді анықтау.

8. Антропометрия.

9. Калий/натрийді анықтау.

10. Бета-липопротеидтерді анықтау.

11. Холестеринді анықтау.

12. Жоғары тығыздықтағы липопротеидтер холестеринін анықтау.

13. Триглицеридтерді анықтау.

14. АсТ анықтау.

15. АлТ анықтау.

16. Мочевинаны анықтау.

17. Креатининді анықтау.

18. Эхокардиография.

19. Өңеш арқылы электрофизиологиялық зерттеу.

20. Велоэргометрия.

Емдеу тактикасы: антиангиналды, антиагрегантты, гиполипидемиялық терапия тағайындау, коронарлық қанкелулерді жақсарту, жүрек функциясы жеткіліксіздігінің (ЖФЖ) профилактикасы, ЖИА екіншілік профилактикасы.

 

Ем мақсаты:



- терапияны таңдау;

- науқастың жалпы жағдайын жақсарту;

- ұстамалар жиілігін сирету;

- физикалық жүктемелерге толеранттылықты арттыру;

- қанайналу жеткіліксіздік белгілерін азайту.

Дəрі-дəрмектік ем

Антиангиналды терапия: β-бөгегіштер препараттарының дозасын жүрек жиырылу саны, АҚ, ЭКГ бақылап титрлеу.

ЖФЖ I-II ФК кезінде нитраттарды стенокардия ұстамаларын басу үшін немесе болжамды физикалық жүктемеден 5-10 мин. алдын үзіп қысқа əсердегі дəрілік заттар формасында тағайындайды, ЖФЖ III ФК кезінде ұзақ əсердегі нитраттарды нитратсыз аралықпен тəулік бойы 5-6 сағатта, ЖФЖ-IV ФК кезінде тəулікбойы тиімділікті қамсыздандыру мақсатында тағайындау қажет. Қарсы көрсетімдер болған кезде β-бөгегіштерді тағайындауға кальций антогонистерін тағайындау мүмкін. Доза əрбір науқасқа жеке тағдалады.


Антиагрегантты терапия барлық науқсатарға аспирин тағайындауды болжайды, тиімділікті жоғарылату үшін клопидогрель тағайындайды. Жүрек функциясының жеткіліксіздігімен күресу жəне алдын алу мақсатында АПФ тағайындау қажет. Доза гемодинамиканы ескеріп таңдалады.

Гиполипидемиялық терапия (статиндер) барлық науқастарға тағайындалады. Доза липидтік спект көрсеткіштерін ескеріп таңдалады.
 

Зəр айдаушы препараттарды жүрек функциясының жеткіліксіздігімен күресу мақсатында тағайындайды. 


Антиаритмиялық препараттар ырғақтың бұзылуы кезінде тағайындалуы мүмкін.

Миокардтағы метаболикалық процесстерді жақсарту мақсатында метаболикалық препараттар тағайындалуы мүмкін.


 

Негізгі жəне қосымша дəрі-дəрмектер тізімі


 

Негізгі дəрі дəрмектер тізімі:

1 . *Изосорбид динитрат 0,1% 10 мл, амп.

2.   Изосорбид мононитрат 40мг, капс., 50 мг. таб.

3.   Изосорбид мононитрат 20мг, табл.

4. **Изосорбид динитрат, табл 5 мг, 10 мг, 20мг, 40 мг, 60 мг; инъекция үшін ерітінді 0,1% 10 мл; аэрозоль.

5.  *Нитроглицерин, табл 0.5мг.

6. **Атенолол, табл 50мг, 100 мг.

7.  *Метапролол, табл 25 мг.

8.   Бисопролол, табл, 5 мг.

9.   Карведилол, табл 25 мг.

10. Дилтиазем, капс 180мг.

11. **Верапамила гидрохлорид, табл 40мг, 80 мг.

12. **Амлодипин табл 5 мг, 10 мг.

13.   Фозиноприл, табл 10мг.

14.  *Периндоприл, табл 4мг.

15.   Каптоприл, табл 25 мг.

16.  *Эналаприл табл 10 мг.

17.  *Амиодарон, табл 200 мг.

18.  *Фуросемид, табл 40 мг.

19.  *Фуросемид, 40 мг амп.

20.  *Спиронолактон, табл 100 мг.

21.  *Гипотиазид, табл 25 мг.

22. **Ацетилсалицил қышқылы, табл 100 мг, 250 мг, 325мг, 500 мг.

23.   Клопидогрель табл 75 мг.

24.  *Ловастатин табл 10 мг, 20 мг, 40 мг.

25.   Аторвастатин, табл 10 мг.

26.   Симвастатин, табл 20 мг.

27.  *Декстроза, р-р д/и 5% фл 400 мл.

28.   Калия хлорид, 4% 10 мл.

29.  *Адам инсулині, ерігіш, биосинтетикалық, инъекция үшін ерітінді инъекция үшін ерітінді 100 БІРЛІК/мл.

30.  *Натрий хлориді, инъекция үшін ерітінді 0,9% фл.


2. Метаболикалық синдром - жүрек-қан тамырлары ауруларының, инсульттің және 2 типті қант диабеттің пайда болу қаупін арттыратын қауіп-қатер факторларының топтары.

Метоболикалық синдромның ең негізгі қауіп-қатер факторлары: Дененің ортаңғы және жоғарғы бөліктерінде артық салмақтың жиналуынан (орталық семіру), денені «алма тәрізді» деп сипаттауға болады. Инсулинге төзімділік. Дене инсулинді қалыпты жағдайға қарағанда төмен пайдаланады. Инсулин ағзадағы қантты бақылау үшін қажет. Инсулинді тиімсіз пайдаланудың нәтижесінде, ағзадағы қант пен майдың мөлшері артады.

Диагностикасы Науқас метаболикалық синдромнан зардап шегеді, егер төменде көрсетілген үш немесе одан да көп симптомдар болса: Қан қысымы 130/85 мм сын.бағ. жоғары Аш қарынға қандағы қанттың деңгейі 100 мг / дл жоғары Үлкен бел айналымы: Ерлерде – 100 сантиметрден жоғары Әйелдерде – 88 сантиметрден жоғары Жоғарғы тығыздықты липопротеиндердің құрамындағы холестерин деңгейінің төмен болуы Ерлерде – 40 мг/длтөмен Әйелдерде – 50 мг/длтөмен Триглицеридтердің деңгейі 150 мг / длжоғары

Емі Емдеудің мақсаты - жүрек аурулары мен қант диабетінің пайда болу қаупін азайту. Емдеуші дәрігер науқасқа өмір сүру салтын өзгертуді және қан қысымын, ЖТЛП холестеринді, қандағы қант деңгейін төмендетуге арналған дәрі-дәрмектерді ұсынуы мүмкін. Артық салмақтан арылу. Метаболикалық синдроммен зардап шегетін адам салмақтың 7-10 пайызын тастау керек. Бір күнде 500-1000 калорияға аз тамақтану керек. Орташа қарқынды физикалық жаттығулар үшін кем дегенде 30 минут уақытын бөлу керек, мысалы, аптасына 5-7 рет серуендеу қажет. Арықтау, физикалық белсенділік және холестериннің деңгейін төмендету үшін арналған препараттарды қолдану арқылы қандағы холестерин деңгейін төмендету керек. Арықтау, физикалық жаттығулар немесе дәрілік препараттар арқылы қан қысымының деңгейін төмендету керек.



Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10




©emirsaba.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет