1 дәріс Тақырыбы: Ерітінділер түсінігі. Жоспары: Кіріспе



бет33/38
Дата26.10.2022
өлшемі1.68 Mb.
#45445
1   ...   30   31   32   33   34   35   36   37   38

Эмульсиялардың мысалдары


  • Мұнай және су қоспалары. Мұнай су тамшыларын құрайды және судың бойымен таралады.

  • Жұмыртқаның сарысы - лецитин эмульгаторы бар эмульсия.

  • Эспрессодағы крем - су мен кофе майынан тұратын эмульсия.

  • Сары май - майдың эмульсиясы.

  • Майонез - жұмыртқаның сарысында лецитинмен тұрақтандырылған су эмульсиясындағы май.

  • Фотопленкалардың фотосезгіш жағы желатиндегі күміс галоид эмульсиясымен қапталған.

  • Металдарды суық өңдеуге пайдаланатын суытқыш майлар

Эмульсиялардың негізгі екі түрі бар: тура эмульсия және кері эмульсия
Тура эмульсия судағы май эмульсиясы,Мұнда дисперсті фаза- май, ал дисперсті орта қызметін су атқарады.
Кері эмульсия майдағы су эмульсиясы, мұнда дисперсті фаза ролін су, ал дисперсті орта-май атқарады.



Эмульсияның қасиеттері


Эмульсиялар әдетте бұлтты немесе ақ түсте пайда болады, себебі жарық жарық қоспасы ішіндегі компоненттер арасындағы фазааралық интерфаздардан шашырайды. Егер барлық жарық біркелкі болса, эмульсия ақ түске боялады. Сұйылтылған эмульсиялар сәл көгілдір көрінуі мүмкін, өйткені толқын ұзындығының төмендігі көбірек шашыратылады. Бұл Tyndall әсері деп аталады. Әдетте бұл сүтті сүтте кездеседі. Егер тамшылардың бөлшектер мөлшері 100 нм-нен аз болса (микроэмульсия немесе наноэмульсия), онда қоспаның мөлдір болуы мүмкін.
Эмульсиялар сұйықтық болғандықтан, олардың статикалық ішкі құрылымы жоқ. Тамшылары дисперсиялық орта деп аталатын сұйық матрицада біркелкі таратылады. Екі сұйықтық әр түрлі эмульсияларды жасай алады. Мәселен, мұнай мен су судың эмульсиясындағы май құра алады, мұнда мұнай тамшылары суда бөлінеді, немесе олар мұнай майына шашыратылған май эмульсиясындағы суды қалыптастыра алады.
Бұдан басқа, олар суға майыдағы су сияқты бірнеше эмульсиялар жасай алады.
Көптеген эмульсиялар тұрақсыз болып табылады, олар өздерімен араласпайтын немесе уақытша тоқтатыла алмайтын компоненттермен.
Эмульсиялардың тұрақтылығы туралы мәселе – коллоидық химияның басты мәселелерінің бірі. Бір жағдайда эмульсиялардың тұрақтылығын арттыру керек болса, екінші бір жағдайда эмульсияларды тезірек бұзуға тура келеді. Мысалы, сүтті сақтау кезінде, майонезді өндіру және сақтау кезінде, суытқыш эмульсияларды (майларды) даярлауда эмульсиялардың тұрақтылығын арттыру керек, ал мұнай өндіруде, мұнай құрылымында дисперленген суға мұнай эмульсиясын жылдам, әрі тиімді бұзу қажет. Сұйық дисперсті фазадан және сұйық дисперсті ортадан құралған еркін дисперсті жүйе.Эмульсия құрамындағы екі сұйықтың біреуі полярлы(су), екіншісі бейполяр(органикалық сұйық)болады
Эмульсияның тұрақтылығын қамтамасыз ететін затттарды эмульгаторлар деп атайды.



Табиғатына байланысты эмульгаторлар эмульсияны беттік керілуді кеміту, эмульсия бөлшектеріне электр зарядтарын беру арқылы немесе тамшы бетінде техникалық беріктілігі жоғары қорғауыш қабат түзу арқылы тұрақтандырады. Эмульгаторлар қоспаның кинетикалық тұрақтылығын арттыру арқылы жұмыс істейді. Беттік белсенді заттар немесе беттік белсенді заттар эмульгаторлардың бір түрі болып табылады. Жуғыш заттар - бұл беттік активті зат. Эмульгаторлардың басқа мысалдарына лецитин, қыша, соя лецитині, натрий фосфаты, моноглицеридтің диацетил қышқылы эфирі (DATEM) және натрий стероиллактилаты жатады.


Эмульсиялар уақыт өткен сайын ескіреді. Эмульсияны бұзу үшін дисперсті фаза бетіндегі эмульгатор қабықшасының беріктігін азайту қажет.


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   30   31   32   33   34   35   36   37   38




©emirsaba.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет