1. Философия пәнінің бағыттары мен әдістері


Христиан дінініңпайдаболуыжәненегізгіформалары



бет2/2
Дата24.10.2022
өлшемі190.46 Kb.
#45209
1   2

72.Христиан дінініңпайдаболуыжәненегізгіформалары


Христиандық - жақтастарының саны жағынан да, географиясыжағынан да әлемдегіеңүлкендін. Жербетіндегібіржарыммиллиардтанастамадамдарөздерінмәсіхшісанайды. Шығыстапайдаболып, Еуропададамығандықтан, бүгінде христиан діні Африка, СолтүстікжәнеОңтүстік Америка елдерінде, Австралиядажәне аз мөлшердеболса да - ТаяужәнеҚиырШығыстакеңтаралған. Еуропаелдерінекелетінболсақ, барлықжердедерлік христиан дінінегізгідінретіндеқабылданады.
Христиандық - монотеистікдіндердіңбірі, яғнихристиандарүшформадаөмірсүрсе де, бірқұдайғасенеді.
Христиан дінібіздіңдәуіріміздіңбасында Рим империясындапайдаболды. Іріәлемдік империя қиынкезеңдердібастанөткерді. 
Христиандықтың даму тарихыөтедрамалық. Біржағынан, бұлдінөзін «крест жәнеқылыш» ретіндекөрсетеотырып, бүкіләлемдетаралды, екіншіжағынан, христиан дінібірнешеішкіағымдардыбастанкешірді, нәтижесіндебүгінде христиан әлемін тек шарттытүрдеайтуғаболады.
Біріншібөліну Рим империясыныңШығыс пен Батысқаыдырауыменбайланысты. Бұл 4 ғасырдың аяғындаорыналды, соданберіШығысжәнеБатысшіркеулеріарасындағасырларбойғыәсеретукүресібасталды. Шіркеулербір-біріненалыстап, жетіғасырбойынаолардыңресмиүзілуінеәкелді. Соңғыүзіліс 1054 жылыболды. Осылайшаекіқуатты христиан шіркеуіқұрылды: римдік католицизм жәнешығыс православие. Бүгінгітаңдадогмаларжүйесіндежәнесалттықпрактикадабұлшіркеулерөтеерекшеленеді.
Христиан діні бес жүзжылданастамуақытөткенненкейін, Реформация дәуіріндегіекіншіжаһандықбытырандылықтыбастанөткерді. Бұлбөлінубіріншікезекте католик әлемінеқатыстыболды, ондадінижәнесаясиқақтығыстарнәтижесіндебірнеше христиан дініқұрылды, христиан дінінсенімретіндеқабылдады, бірақшіркеудіңәлеуметтік-саяси институт ретіндегімаңыздырөлінескермеді. «Протестантизм» дегенжалпыатауменбіріктірілгенбұлқозғалыстаркатолицизмге де, православие дініне де қарсы.
Осылайша, тарихитүрде христиан дінініңүшнегізгітармағыболды. Бүгінгітаңдакөптеген христиан қайраткерлерібұлжағдайдықолайсыздепсанайды. ХХ ғасырда. Протестантизм экуменикалыққозғалысты, яғни христиан дінінжоюғабағытталғанқозғалыстыбастады. 1950 жылдарыОрыс Православие Шіркеуі осы қозғалысқақосылды. Олқұрғанэкуменикалыққозғалыс, Дүниежүзілікшіркеулеркеңесі (ДКК) қазіргіқоғамныңәлеуметтікжәнеруханидамуыныңстратегияларыніздеугебағытталған. Алайда, нақтыбіріктіруәліалыс.
Тағыбірнәрсе, христиан әлемібүгіндеөзінәлеуметтік-психологиялықтұрғыданбіртұтасретіндеқабылдайды. Христиан әлемініңэтикалық, мәдени, тарихиқұндылықтары христиан дінініңортақмұрасыретіндеқабылданады.
73. Исламдінініңпайда болу тарихыжәненегізгіформалары
Ислам дінініңшығудәуіріне, уақытталабына, оны ұстанғанхалықтардыңәдет-ғұрпына, тұрмыс-тіршілігінебайланысты, көңіл-күйіне, психологиясынақарай өзіндікерекшеліктері де бар. 
Әлемдікдіндердіңеңжасы - Ислам дінібіздіңзаманымыздың 609-639 жж. аралығында (VII ғасыр) шығыс пен батысөркениетініңтоғысыпжатқан Араб түбегіндепайдаболды. 
Ислам дініортағасырлық Араб халқынұйыстыруға, жаңасаясиқұрылым «халифаттың» орнығуына, біртұтас ел қалыптастыруға, әлемде «мұсылманүмбеті» депаталатынжаңақауымныңтүзілуіндемаңыздыфакторғаайналды. 
Аңызбойынша, ислам б.з.д. 610 жылы пайда болды, МұхаммедалғашретҚасиеттіКітаптың 5 аятынайтқанкезде пайда болды. Осыданкейінолжасырынтүрдеүшжылбойыуағызайтты. ӨздерінжәнетағдырларынАллағасеніптапсырғаналғашқы 40 ізбасар - Пайғамбарғажақынадамдар: оныңтуыстары мен достары.
613 жылыМұхаммедеңалғашқы Алла Тағаланыңпайғамбарыретінде Меккедебіріншіретшықты . Алайдажергіліктібілімдібилікбіршамауақыттанкейінпайғамбар мен оныңсахабаларынМединегекөшугемәжбүреткендұшпандықәрекеткенаразыболды. ПайғамбардангөріқауіпсіздікмақсатындаМеккеде бола алмады.
621 жылыМұхаммедпайғамбарбарлықмұсылмандардыжинап, хижра (қонысаудару) - Мединеге - пайғамбардыңқаласы. Тағысегізжылбойынасенімсоғысыжалғасып, 630 жылымұсылмандарМеккегежеңімпазретіндекірді. Осы уақытқадейінбарлықарабтар ислам дінінқабылдады. МұсылмандардыңбастыкітабыМұхаммедпайғамбар монотеизм діндерініңтәжірибесінескергенҚұранболатынИсламдінініңұстанушылар саны шамамен 2 миллиярдқажуық. 
90%-ы Сунниттер. 
Шииттер Иран мен Ирак аймағындағанакездеседі. 
120 –дан астамелде Ислам дінітаралған. 
Сенушілерәлемінің 35 мемлекетіхалқыныңбасымбөлігінқұрайды.
Әлемнің 28 еліндересмидінболыпжарияланған.
Әһлі-Сүннет (сүнниттер)
Әлембойыншаөздерінмұсылмансанайтынадамдардыңбасымкөпшілігі (90%-ғажуық) өздерінсүннеттіұстанушыларжатқызады. Сүннеттіұстанушылар МысырСаудАрабиясыСирияҚатарТүркияАлжирЛивияМароккоМавританияСуданСомалиПалестинаИорданияПәкістанАуғанстанМалайзияИндонезия, елдерінде, ТатарстанБашқұртстанСолтүстікКавказ елдеріндемұсылмандардыңкөпшілігінқұрайды. ИрактаӘзірбайжандаЛивандаБахрейнде мұсылмандардыңайтарлықтайбөлігісүнниттер.
Джәһмия — Джәһм ибн Сафуан құрғанағым. ДжәһмилерАллаһтыңбарлықдерлікесім-сипаттарынжоққашығарады. Аллаһтыңсөйлейтінін, Оныңеститінін, көретінінмойындамайды. ДжәһмилерадамдардыңАллаһты Ақыретте көретінін де өтіріккешығарады. ОларҚұрандымақұлық (яғнижаратылған) санапӘһлі-Сүннетсенімінеқайшыкеледі.
Джәбрия — адамдардыңөзқалауыжоқ, барлықАллаһтыңқұлдарынмәжбүрленген, таңдауыжоқдепсанайтынағым.
74. Жаһанданудыңфилософиялықмәселелері
Жаһанданубұқаралықсанадағыжәнезиялықауымөкілдеріндегіжаңабилікпен үстемдікжүйесі. Жаһанданудыңнақтымоделі осы көзқарастардантүбегейліерекшеленеді.
Нақтыжаһанданубарлықсалалардажаңаәлеуметтікжағдайларжасайды. Жаһанданудыңпайдасынасубъектілер, топтарарасындағы, субъект пен топ арасындағы, сондай-ақкішіжәнеүлкентоптарарасындағыкүресжолбермейді. Жаһанданудыңқұрылымдықкүшіқоғамдықөмірдіңбарлыққабаттарынаәсеретеді.
Жаһанданудыәлеуметтік-философиялықзерттеудіңмаңыздыжәнекүрделімәселелерініңбіріоныңфункционалдыжәнефункционалдыеместұрақтыбайланысыболыптабылады.
Демек, жаһанданужаңа, әлізерттелмегенқуаторталығыемесжәнеәлемдікүкіметемес, бірақісжүзіндеқатысушыларарасындағықатынастардыңсапалыжаңажүйесі. 
Жаһанданутуралы
Жалпығабірдейқабылданғанкеңтүсініккесәйкес, жаһандану - бұләрқайсысысапалы, жаңатүрдегіжәнежекеадамға да, тұтасалғандаадамзатқа да айтарлықтайәсерететінкеңауқымдыпроблемалартуралығылым. Бұлтұрғыданалғанда, жаһандану, мысалы, экологиялықпроблемалар, пайдалықазбалар, көші-қон, жаһандықденсаулықсақтаупроблемалары (өйткеніолардымемлекетпеншектеумүмкінемес), халықтыңөзгеруіндегіжаһандықоңжәнетерістенденциялар, энергиянытұтыну, қару-жарақсаудасы, дағдарысесірткігеқарсыкүреснемесе интеграция дилеммасыжәнеәлемдік экономика.
Жаһанданудыңтағыбіркеңтүсінігі бар - біз осы жұмыстаұстанатынболамыз - олжаһанданудыңпроблемалары мен құбылыстарынжекепайдаболатын «жаһандық» мәселелерменбайланыстырмайды (немесеолардыңеріктіжиынтығымен), бірақ жаңажаһандықжағдайдағықұрылымдықжәнефункционалдыққатынастардызерттейді. жалпы .
1989 жылғыәлемдік-тарихи кезеңжаһандануэволюциясының маңызды кезеңіболды. Мұныңбастысебебі - 1989 жылғадейінекіәлемдікрежимніңболуыжаһанданупроцесіннақтыпрактикалықшекаралардаұстапотырды. Жаһанданудыңмұқияттаңдалғанәрбірэлементі тек ерекшекүш-жігердіңарқасында осы режимдержүйесіненшығуымүмкін.
1989 жылыбасталған жаһанданудың тез секіруі нәтижесінде жаһанданудың ықтимал нұсқаларыныңбірі, атапайтқанда монетаризм мен жаһандыққарыздағдарысына қатыстыбіреуііскеасырылды . Осылайша, жаһанданудыңжалпыәсері монетаризм жәнежаһандыққарыздағдарысыныңпроблемаларынаәсеретуікерек.
Жаһанданудыңәлеуметтік-философиялықзерттеуініңмаңыздыжәнесоныменбіргекүрделімәселелерініңбірі - оның машинадаорналасқантығындарғаұқсас оның функционалдыжәнефункционалдыемесэлементтері мен аспектілерінің үздіксізәрекеттесуі . Ғаламдықпроцестеролардыңғаламдықсипатыннеғұрлымкөптүсінетінболса, соғұрлымоларөзқызметінденақтыфункционалдысипаттамалардыанықтайды. Мысалы , әлемдікэкономиканың «глобальды» құрылымынеғұрлымайқынболса, соғұрлымфункционалдытеориялықанықтамаларбасымболады . Теориялықтұрғыданалғанда, функционалдыжәнефункционалдыемесэлементтер гетерогенді, бірақісжүзіндеоларбір- бірімен органикалықжәне біртекті өзарабайланысты.
75.Мәңгілік ел идеясы
<Мәңгілік ел>актісіөтемаңыздықұжат, олүш-бес жылғасозылатынбағдарламаемес, «Мәңгілік Ел» идеясысияқтымәңгілікөмірсүреалатынмәңгілікқұжат. Ісжүзіндеқазіргіуақыттақұжаттыәзірлеугедайындықбойыншаөтебайыптыжұмысжүргізілуде, яғни. Бұлсаясаттанушыларменшоғырлану, соныменбіргеқоғамдықпікірдіңжиынтығыболады, «Мәңгілік Ел» актісінің символыҚазақстантәуелсіздігінің 20 жылдығындаашылғансалтанатты арка боладыжәнедәлсол арка біздіңтәуелсіздігіміздің, мәдениетіміздің, біздіңескерткішімізболыптабылады. ұлт, сондай-ақбұлқұжаттарихтақалатындаймызғымаснәрсе бола алады.
2012 жылыҚазақстанРеспубликасыныңПрезиденті «Стратегия-2050» ел халқынаресмиүндеужолдады, ондаол «Мәңгілік Ел» патриоттықактісініңқұрылуынжариялады.  «Қазақстанжолы - 2050: Бірмақсат, бірмүдде, бірболашақ» Ұлткөшбасшысыдепатап , «алдағыонжылдықтаркөптегенқиыншылықтардыбастанкөптегенкүтпегенжағдайларды, әлемдікнарықтардажәнежаһандықсаясаттағыжаңадағдарыстардытөндіруі» . Осығанорайөршілміндеттерқойылды. Президент олардыңжетістігіәрұйымның, әрбірадамныңбелсендіқатысуы мен белсенділігінталапететіндігінатапөтті. « ХХІ ғасырда оңайжүруге болмайды», депмәлімдедіМемлекетбасшысы. Жұмысбарлыққабылданғаншешімдердіңпрагматизмі мен эволюциясы, өзаратиімдіашықтық, қазақстандықтардыңәл-ауқатыннығайтужәнехалықтыққолдауқағидаттарынанегізделуікерек.
Ел ПрезидентіҚазақстандыалыпқұрылысалаңынаайналдырып, өмірсүрудіңжоғарыдеңгейінежетугениетті.
«Мәңгілік Ел» бұлжайғана стратегия емес, бұлбүкілхалықтыңортақмақсатқа, Қазақстанныңоданәріөркендеуінеапаратынжолы. Бұлмақсатбіздіңата-бабаларымыздыбіруақыттабіріктірді, бізоғантәуелсіздіктіңалғашқыкүніненбастап, біртағдырменбіріктірдік.
БүгінгітаңдаҚазақстанхалқыбіртұтасқазақстандық «Ұлткөшбасшысы» «Мәңгілік Ел» үйініңұлттықидеясыныңтөңірегіндетоптасқан. Дәл осы шоғырландырусәттіжүзегеасыруданегізгікүшболуыкерек.
Қазақхалқыкөптегеназаптар мен қиыншылықтардыбастанкешірді, мүмкін «Мәңгілік Ел» бізүшінкүресіп, ұрпақтан-ұрпаққааман-есенөтті, бізбәрімізжеңілгендердіңемес, жеңімпаздардыңұрпағымыз.


Достарыңызбен бөлісу:
1   2




©emirsaba.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет