№47 (18256) 29 сєуір 2015 ж сєрсенбі Бір халыќ, бір ел, бір таѓдыр Бір халыќ, бір ел, бір таѓдыр Бір халыќ, бір ел, бір таѓдыр


Рух к‰ші немесе хабарсыз кеткен жауынгерлер дерегі



жүктеу 19.06 Mb.
Pdf просмотр
бет3/10
Дата22.12.2016
өлшемі19.06 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

Рух к‰ші

немесе хабарсыз кеткен жауынгерлер дерегі

леу рєсімінде берілген Волхов май-

даны μткен жердіњ топыраѓы салын-

ѓан металл ќ±тыны,   "Бауырластар зи-

ратына" жерлеу рєсімінде т‰скен

бірнеше суреттерді  аудандыќ м±ра-

жай ќорына тапсырды.

Миллиондаѓан отбасына ќайѓы-

ќасірет єкелген  соѓыс салќыны єлі

кете ќойѓан жоќ.  Ќыршынынан ќиыл-

ѓан боздаќтар, із-т‰ссіз жоѓалѓан сол-

даттардыњ беймєлім таѓдыры Ќазаќ

елі тарихында "ќ±лынын к‰ткен ќара

кемпірлер" болып жазылды.

Ауданымызда соѓыстан кейін ±стаз-

дыќ еткен ¦лы Отан соѓысыныњ ар-

дагері Наржанов Ємірбектіњ 1987

жылы 102 жасќа келіп, ќайтыс болѓан

анасы Сєби Даниярќызыныњ 1975

жылы ¦лы Жењістіњ 30 жылдыѓында

жазылѓан "Хабарсыз кеткен, ќ±лы-

ным" атты μлењі соѓыста хабар-ошар-

сыз кеткен т±њѓыш баласы Ќапанѓа ар-

налѓан.


"Ќапан Наржан мен Сєби єжеміздіњ тμрт ±лыныњ

‰лкені, т±њѓышы еді. Кезінде колхоздыњ т‰рлі бас-

шылыќ ж±мыстарында ж‰рген еті тірі, жігерлі, сау-

атты азамат болѓан" – дей келе,  ќарт ананыњ кіші

ќызы Зейнелѓараптыњ баласы Ж±маш Сомж‰рек

"Єр елдіњ μз "Ќара кемпірі" бар" маќаласында (6

мамыр 1995 ж. "Торѓай тањы") єжесін еске т‰сіреді.

¤мірініњ соњѓы к‰ндері  ±лы Ќапанныњ ‰лкейтіл-

ген суретін ќасына с‰йеп ќойып, соѓан ќарап жату-

мен б±л д‰ниеде ол енді жоќ дегенге сене алмас-

тан кетті.

Аллаѓа жетпей арызым,

¤телмей борыш-парызым.

Баѓыштап ќ±ран оќытпай

Мойнымда кетті ќарызым, – деп аћ ±рѓан  ана

О д‰ниеде

Анам келе жатыр деп,

Алдымнан шыќса не деймін, – деген μлењ жол-

дарын тебіренбей, кμзге жас алмай оќу м‰мкін

емес.

¦лдары Ќапан атын атаусыз ќалдырмау



жμніндегі ана μсиетін орындап, Аманкелді ауданы,

Аќкісі ауылындаѓы ќорымда Сєби ананыњ зираты-

ныњ ќасына "Белгісіз солдат" Ќапан Наржан±лына

арналѓан  ескерткіш белгі ќойды.



 А.ШАЯХМЕТОВА,

А.Иманов атындаѓы мемориалдыќ

м±ражайдыњ ќор саќтаушысы.

Менін єкем Бимаѓа-



нов Єбілќас 1914

жылы Тосын болысы-

ныњ Сапалат ќонысын-

да д‰ниеге келген

(ќазіргі Жанкелдин

ауданы Шеген ауылы-

на ќарасты жер) 1928-

1930 жылдары Торѓай

мектебінде оќып, 1939

жылы Мењдіќара педа-

гогикалыќ училищесін

бітірген. Ењбек жолын

мектепте ±стаз болып

бастаѓан. Ќайыњды-

Жолшара бастауыш

мектебінде директор

болып ж‰ргенде 1942

жылы майданѓа аттана-

ды. Орта білімділерді

полк офицерлерін

даярлайтын курсќа

жіберген, сол жерден кіші лей-

тенант шенінде Сталинград

т‰біндегі ±рысќа ќатысќан.

Кейін Орел-Курск доѓасындаѓы

шайќасќа ќатысып, ерлік

кμрсетіп, медальдармен мара-

патталѓан. Рота командирініњ

орынбасары, гвардия лейте-

нанты шенінде 1943 жылы ма-

мыр айында ауыр жараланып,

госпитальде бір жылдан артыќ

емделіп, 1944 жылдыњ тамыз

айында елге оралды. Соѓыста

ерлігі ‰шін екінші дєрежелі

"Отан соѓысы" "Ќызыл Ж±лдыз"

ордендерімен марапатталды.

Елге келгеннен кейін Шилі жеті

жылдыќ мектебінде директор

болды (Ќараот деген жерде).

1968 жылѓа дейін ±стаздыќ

ењбегін жалѓастырды. Ењбегі

еленіп "Ерен ењбегі ‰шін" ме-

далімен марапатталды. Май-

дан даласынан алѓан жараќат-

тары сыр беріп, екінші топтаѓы

м‰гедектегімен  зейнетке шыќ-

 Мен єкеммен

маќтанамын

Тμрт жылѓа созылѓан кешегі

с±рапыл соѓыста меніњ єкем –

Сабыр Батырѓали±лы да толар-

саќтан ќан кешіп ж‰ріп, Жењісті

жаќындатуѓа μз ‰лесін ќосты.

"Ќырыќ жыл ќырѓын болса да,

ажалды μледі", – деген, ќарша

бораѓан от пен оќтыњ ортасы-

нан аман-есен келіп, ±заќ жыл-

дар бойы Жанкелдин ауданы-

ныњ "Ењбек" кењшарында ішкі

істер саласында жемісті ењбек

етті. Кейін денсаулыќ жаѓдайы-

на байланысты жинаќ кассасы-

на ж±мысќа ауысып, сол жерден

зейнеткерлікке шыќты.

Биыл халќымыз Жењістіњ 70

жылдыѓын тойлаѓалы отыр. Б±л

к‰нді меніњ єкеме де кμруге Алла

нєсіп етіпті. Ол биыл тоќсанѓа

толды. ¦л-ќыздарынан жиырма

шаќты немере, жиырма алты

шμбере с‰йген баќытты ата.

Єкем биыл екінші шμпшегін

кμрді. Алматы мен Астанада

т±ратын немерелері аталарына

жиі сєлем бере келіп т±рады.

Єттењ, ‰ш ±лы бірінен соњ бірі

мезгілсіз д‰ниеден озды. ‡лкені

Ѓалымжан ж‰ргізуші, Ѓалымбегі

журналист еді. Кенжесі Ерболат

ішкі істер органдарыныњ майо-

ры, шетінен аќкμњіл жандар бо-

латын. Анам Баќыт та ерте

д‰ние салды. Біз артында жы-

лап-ењіреп тμрт ќызы ќалдыќ.

"Аласапыран соѓыс бастал-

ѓан кезде мен 17 жастаѓы боз-

бала едім. Єкемді соѓысќа єкет-

кен. Мен жалѓыз ќалып, ауылда

ж±мыс істедім. 1943 жылы єкем

ауыр жараланып, ауылѓа орал-

ты. ¦стаздыќ ќызметінен ќол

‰згеннен кейін ‰йде тек отыр-

май,  ќолдан атшана, ат-єбзел

жасап, саптама етік тігумен ай-

налысты. Єкемніњ жасаѓан ат-

шанасы мен ат-єбзелдері μте

єдемі шыѓатын, ел таласып

алатын. Ауыл ж±мысына, мал

шаруашылыѓыныњ науќандыќ

ж±мыстарына кμмектесіп отыр-

ды. Мінезі тік, тура, адалдыќты

μміріне маќсат еткен. Ауыл-ел

"М±ѓалім" деп ќ±рмет ететін.

1973 жылдыњ 9-шы наурызын-

да д‰ниеден μтті. Асыл єкемніњ

бейнесі, μмір жолы міне осын-

дай еді. "Кімніњ баласысыњ?"

деп с±раѓан адамѓа Єбілќастыњ

Ботасымын деп маќтанышпен

айтамын. Мен єкеммен маќта-

намын.


Бота БИМАЃАНОВА,

майдангердіњ ќызы,

зейнеткер.

 Єулиекμл ауданы.



Ќариялар азаймасын

ды да мен майданѓа аттандым.

Ќатардаѓы жауынгер ретінде

кескілескен шайќастарѓа ќа-

тыстыќ. Ондай алапат μрттіњ ор-

тасынан аман шыѓу м‰мкін емес

сияќты кμрінетін", – деп еске

алады єкем сонау бір жылдар-

ды еске оралтќанда.

Ол кісі 1945 жылы мамыр ай-

ында жараланып, елге оралды.

О, тіршілік саѓан не жетеді,

¤мір ќас ќаќќанша μтеді.

О, тіршілік саѓан ешбір

баѓа жоќ,

Жарыќ д‰ние є дегенше ке-

теді, – деген рас ќой, арамызда

ж‰рген аз ѓана ардагерлерімізді

ардаќтай білейік дегім келеді.

Б‰гінде єкем Затобол кентінде

т±рады. Жењістіњ 70 жылдыќ

торќалы тойына жеткеніне тєу-

ба дейді ќарт майдангер.

Шолпан БАТЫРЃАЛИЕВА.

Новонежин ауылы,

Єулиекμл ауданы.


7

29 сєуір 2015 жыл

Меніњ єкем М±ќанов Мырзаѓазы Ќос-

танай облысы Мењдіќара ауданы Тењіз

ауылдыќ кењесіне ќарасты К‰нтерек

колхозында 1923 жылы туѓан. Мектеп-

тегі оќуды аяќтаѓан соњ, 1940 жылы Мењ-

діќарадаѓы ќазаќ педагогикалыќ учили-

щесіне оќуѓа т‰седі.

1942 жылы сєуір айында, 2 курс оќып

ж‰ргенде, еріктілер ќатарына жазылып,

ауданныњ єскери комиссариатынан со-

ѓысќа аттанады.

Соѓыста алѓашќыда жеке байланыс

бμлімінде, кейін гвардиялыќ артиллерия

полкінде бμлімше командирі  сержант

дєрежесінде болады.

1942-1945 жылдар аралыѓында с±ра-

пыл соѓыспен Солт‰стік-Батыс майда-

нында, I Украин жєне 4 Украин майданы-

да жєне Воронеж майданында ќанды

ќырѓындарѓа ќатысып, Украина, Бело-

руссия, Польша мен Чехославакия жер-

лерін азат етуге ќатысады. Жењіс к‰нін

8 мамырда Чехославакия астанасы Пра-

га ќаласында ќарсы алады.

Єскер ќатарынан 1947 жылы демоби-

лизацияланѓан кейін Мењдіќарадаѓы пе-

дагогикалыќ училищесіндегі оќуын

жалѓастырады. 1948 жылы м±ѓалім ма-

мандыѓымен бітіріп, ата-анасымен Се-

миозер ауданы "Абай" колхозына ата

ж±ртына кμшіп келеді.

Оќ пен оттыњ арасынан аман орал-

ѓанда жауынгерлік "Ќызыл Ж±лдыз" ор-

дені мен "Ерлігі ‰шін", "1941-1945 жыл-

дардаѓы ¦лы Отан соѓысындаѓы Герма-

нияны жењгені ‰шін", "Праганы алѓаны

‰шін" жєне жењістен кейінгі мерекелік

медальдармен марапатталѓан.

Єулиекμл ауданыныњ ±жымшар, кењ-

шарлары жєне бμлімшелерінде м±ѓалім

мамандыѓымен ж±мыс жасайды. 1965

жылы Шобанкμл селолыќ  депутаттыќќа

сайланады.

Балалыќ шаѓыма келетін болсам, ќыс-

тыг‰ні єкем ж±мыстан келгенде кешке

жаќын інім екеумізді ойнататын, сон-

даѓы есімде ќалѓаны аќ тоны болды. Со-

ѓыстан алып келген аќ тонѓа бізді орап,

ал, кєне жасырыныњдар, єне, "Жолба-

рыстар"  келе жатыр дейтін, балалыќпен

маѓынасын т‰сінбегенбіз, есейгенде

білдім, ол кєдімгі немістіњ "Тигр" танкін

айтќан. Артиллерияда болѓандыќтан бет-

пе-бет кμріп, шайќаста зењбіректен

атып, талайын істен шыѓарып, жойып



Жобаныњ жетекшісі Сєлім МЕЊДІБАЙ

Ќостанай облысы бойынша Алтын

кітапќа жазылѓан, ¦лы Отан соѓысы-

ныњ ардагері – Бекмаѓамбет±лы Ќай-

ырбек – меніњ атам. Атамныњ кμзі тірі

т±њѓышы Руслан Ќайырбек±лыныњ

мен екінші ќызымын. Меніњ алдымда

Шаттыќ аѓам мен Г‰лн±р апам бар,

меннен кейінгі сіњлім – Фариза.

Осындай немерелеріне саѓы-

нышќа айналѓан ќарапайым да ќай-

ратты, μз ісіне адал атам жайлы жа-

дымда жатталѓан бір естелік бар.

Ол кезде мен мектепке енді ќадам

басќан кезім. Д‰ниеден ерте озѓан

Біржан наѓашымызѓа д±ѓа ќыла кел-

ген атамыздыњ алдынан шыќќан едік.

Біз ‰шін шыбын жанын сауѓалаѓан

аяулы анашым бізді сєлемдесуге

итермелеп жатты. Балапандарша

жєудіреген бізді бар мейірімімен

ќ±шаѓына алѓанда екі ќолы айќасуѓа

келмесе де, кμпшілікке білдіре бер-

мейтін аталыќ махаббатын сезген

едім. Мањдайымыздан иіскеп, мейір-

лене с‰йген атамныњ жылы ќ±шаѓын

єлі к‰нге дейін ±мытќан жоќпын.

Анамнан еститін едім, атамыз от-

басында ќатањ талапшыл, ол кісі

отырѓан жерде масаныњ ызыњы

естіліп т±ратын, тазалыќќа да μте кμп

кμњіл бμлетін дегенді. Біраќ біз алды-

на келгенде, мањдайымыздан сипап,

кμп сμйлемесе де, бауыр еті балала-

рына деген с‰йіспеншілігі, ќанына

біткен намыс – жігері жанарынан бай-

ќалып т±ратын. Мен ќазіргі уаќытта

осы ерекшелікті асќар таудай єкем

мен шыњнан биік аѓамныњ ж‰зінен

кμре аламын. Атадан єкеге, єкеден

балаѓа жалѓасќан б±л сабаќтастыќќа

ќайран ќаламын!...

Єкемніњ єњгімесінен естігенім, ата-

мыз Ќостанай медициналыќ технику-



Жаралыныњ жанынан табылѓан

Сталинград шайќасы... Та-

рихта тењдесі жоќ б±л арпа-

лыстыњ єрбір сєті совет солда-

тыныњ ќаћармандыѓы мен та-

бандылыѓыныњ куєсі болды.

Жарты єлемді тапап-жаншып

келген фашист танкілері осын-

да μртке оранды, жарты єлемге

ажал боратќан фашист ±шаќта-

ры осында жалын ќапты. Жау-

дыњ беті осы арада ќайтты.

Соны жасаѓан ќаћарман

±лдардыњ бірі, ±шќыш Н‰ркен

Єбдіров еді.

 ...Н‰ркенге μз тобын бастап

жау тылына еніп, неміс базала-

рын, ќай жерде ќанша к‰ш ба-

рын аныќтап, баѓдар жасап

ќайту ж‰ктелген болатын. Неміс

самолеттерініњ тойтарысќа

‰лгергендері болмаса, басќала-

ры жерде жан сауѓалауда. Жа-

сырынѓан самолеттерді бомба-

лап аспанѓа биіктеп ќайта  кμтерілген

Н‰ркен самолетіне оќ тигенін байќады.

Аспанда жарылѓан зенит оќтары ±шу жо-

лын ќиындата т‰скендей еді. Мотор жаѓы-

нан кμрінген от лапылдап, ажал тілін су-

мањдатты. Мотор істен шыќты, біраќ бас-

ќару механизмі аман. Жылдамдыќты

μзгертіп, тμмен т‰суге бет алды. «Жоќ-жоќ,

мен немістерге тірідей берілуге тиіс

емеспін, ќайтсем де кегімді ала кетемін...»

Жалын ‰дей т‰суде. Анасыныњ ќоштасар-

да екі ќолын жая т‰сіп: «Ер намысы – ел

намысы, аман барып, сау ќайт, ќ±лыным»,

– деген сμзі т‰сті есіне. Жердіњ де айќын

кμріне бастаѓаны байќалды. Алыста ќою

ќара т‰тінін ш±бата ќару-жараќ тиеген жау

эшелоны ж‰йткіп келеді. Н‰ркен бар к‰шін

салып ±шаќ баѓытын тура соѓан ќарай ба-

ѓыттады. ¦шаќтыњ келе жатќанын байќа-

ѓан неміс эшелоны тоќтауѓа ‰лгіре алма-

ды. Н‰ркен  самолеті де келіп жетті. Жер

сілкіндірген жарылыс, асты-‰стіне шыќќан

поезд, тμњкеріліп жатќан танктер, снаряд,

бомба тиеген вагондар бірінен соњ бірі

жарылып, ќою ќара т‰тінін аспанѓа атты.

Совет Одаѓыныњ Батыры Николай Гастел-

лоныњ ерлігін ќайталаѓан ±шќыш ќазаќ

жігіті сержант Н‰ркен Єбдіров Отан ‰шін

жас μмірін осылай ќ±рбан етті.

Меніњ атам

Меніњ ‰лкен атам

Д‰йсек±лы Шалѓын-

бай 1890 жылы

Ќостанай облысы,

Єулиекμл ауданы,

Ќ±см±рын поселке-

сінде д‰ниеге келген.

Ол кісі 1941 жылы

Єулиекμл ауданынан

соѓысќа  шаќырылып,

аттанѓан.

Елді жаудан азат

ету жолында ќолы-

нан жараланып, гос-

питальда емделген.

Соѓыстаѓы ерен ењ-

бегі ‰шін єр алуан медаль, ордендер берілген. Одан

кейін соѓысќа жарамаѓан соњ, елге келіп тылда ењбек

еткен. Єрбір жаќсы ісімді атамныњ аруаѓына арнай-

мын.

 Ардагердіњ шμбересі  Диас МАХМЕТОВ,

 2 "А" сынып оќушысы,

№ 28 Ќ±см±рын орта мектебі.

Єулиекμл ауданы.



 ¦РПАЌ МАЌТАНЫШЫ

Сєлім

   МЕЊДІБАЙ

* * *

...Топ-тобымен ќалыќтай ±шќан кμгершін-

дер, алыстан естілген пороход гудогы – бєрі-

бєрі бейбіт к‰нніњ кμрінісі. Ќала  халќы «Ба-

тырлар алањына» жиналып,  Азамат жєне

¦лы Отан соѓысыныњ ерлеріне орнатылѓан

ескерткіш басына г‰л шоќтарын ќойып,

ќыршын ерлерді еске т‰сіруде.

Алыста Мамаев ќорѓаны, Волга бойы-

нан «Сержант Павлов ‰йі» μткен соѓыс-

тыњ с±рапыл елесін, ерж‰рек ерлердіњ

дањќын б‰гінгі ж±ртшылыќќа паш еткен-

дей.

Б±л естелікті маѓан 1970 жылдары Вол-



гоград ауыл шаруашылыќ институтында

оќыѓан, зооинженер мамандыѓын алып,

Тор-ѓай, Ќостанай облыстарында басшы-

лыќ ќызметте болѓан Жаќсылыќ Ж‰нісов

аѓамыз айтып берді. Ол б‰гіндер Ќоста-

най ауданы Давыденовка ауылында

т±рып жатќан кμзі ашыќ, кμкірегі ояу зер-

делі азамат.

Сол студент кезінде Волгоградта оќып

жатќан ќазаќ ±л-ќыздарыныњ басын

ќосып, ¦лы Жењістіњ 25 жылдыѓында ќас

батыр ќазаќ Н‰ркенніњ осындаѓы ескерт-

кішіне г‰л шоќтарын ќойыпты.

– Сол сєтте ќазаќ халќын єлемге паш

еткен бауырымыз ‰шін маќтанып, рухына

таѓзым етіп едік, – дейді Жєкењ.



ОЌ пен ОТ

немесе майдангер Мырзаѓазы

М±ќанов туралы бірер сμз

жіберген.

Бейбіт μмірде абыроймен ењбек етіп,

елге сыйлы, ќ±рметтісі болуы біздер

‰шін маќтаныш дер едім. Кезінде "Це-

линный" кењшарында соѓысќа ќатыс-

ќан ардагерлер біраз адам болѓан, айта

кететін жай, алѓашќы буын яѓни жаста-

ры ‰лкендерді алдыѓа жіберіп меніњ єкем

секілді кейінгі буындар μз ордені мен ме-

дальдарын таѓып, суретке т‰сіп немесе

соѓыс туралы айтуѓа ±ялѓандай болѓан.

¤мірініњ соњѓы жылдарында денсаулы-

ѓына байланысты бухгалтер-есепші

ж±мысына ауысады. Отбасында ардаќ-

ты єке, асыл жар болып, ±л-ќыз тєрбие-

леп μсірді. Мінезі ауыр, кμп сμйлемейтін,

естеліктерді соѓыс жайында айта ќой-

майтын. Єкеміздіњ жаќсылыѓы мен елге

деген жанашырлыѓын, єдепті де білімді

±рпаќ тєрбиелеуіне ќосќан ‰лесін ауыл-

дастары єлі к‰нге дейін айтып отырады.

Музыкалыќ аспаптарда  жаќсы ойнаѓан

ќазаќтыњ домбырасы мен орыстыњ ман-

долинінде. Оќ пен оттыњ, μмір мен ажал-

дыњ арасынан аман келіп, келешек

±рпаќќа елін жерін с‰юге, аталар

дєст‰рін жалѓап, ењбек етуге ‰йретуге

жалыќпаѓан єкем 1981жылдыњ ќањтар

айында 58 жасында соѓыстан алѓан дерт-

тен ауырып ќайтыс болды.

 Майдангердіњ ќызы

 Майдангердіњ ќызы

 Майдангердіњ ќызы

 Майдангердіњ ќызы

 Майдангердіњ ќызы

Айнаг‰л Мырзаѓазыќызы.

Айнаг‰л Мырзаѓазыќызы.

Айнаг‰л Мырзаѓазыќызы.

Айнаг‰л Мырзаѓазыќызы.

Айнаг‰л Мырзаѓазыќызы.

Ќ.Т±рѓымбаев ауылы,

Єулиекμл ауданы.

СУРЕТТЕ: Мырзаѓазы М±ќанов.

СУРЕТТЕ: Мырзаѓазы М±ќанов.

СУРЕТТЕ: Мырзаѓазы М±ќанов.

СУРЕТТЕ: Мырзаѓазы М±ќанов.

СУРЕТТЕ: Мырзаѓазы М±ќанов.

мында білім алып, 1939 жылы єскер

ќатарына алынады. Єуелі Фин соѓы-

сына ќатысып, кейін ¦лы Отан соѓы-

сында єскери дєрігер болып, ‰шінші

Беларусь, Шыѓыс Пруссияныњ Ке-

нигсберг (ќазіргі Калининград), Ста-

линград майдандарында атќарѓан

ењбегі ‰шін медальдар иеленеді. 1947

жылы елге оралады. Бейбіт заман ор-

наѓаннан кейін республикалыќ, Одаќ-

тыњ "актив жиындарына" ќатынасып,

аудандыќ, облыстыќ кењестердіњ де-

путаты болѓан. Ленин, Октябрь рево-

люциясы орденімен  марапатталѓан.

Ќостанай ќаласындаѓы Жењіс паркініњ

мемориалдыќ таќтасында есімі жазы-

лѓан   зањѓар атам зейнеткерлік дема-

лысына шыќќанѓа дейін ауырѓан жан-

ныњ шипасын тауып, дєрігерлік ќыз-

метін беделді атќарып μткен. Дєрі-

герлік жолын жалѓастырѓан ќыздары

да бар. Бар ѓ±мырын адал ќызметі мен

отбасына арнаѓан ардаќты атам 2002

жылы 84 жасќа келіп д‰ние салды.

Балалары μсіп-μніп, олардан тараѓан

немере, шμберелері де аз емес.

 Немересі Баќытк‰л РУСЛАНЌЫЗЫ.

СУРЕТТЕ: Ќайырбек Бекмаѓан-

бет±лы.


29 сєуір 2015 жыл

8

¦лы Отан соѓысыныњ 70 жылдыѓын



еліміз кењінен  атап μтуде. Ќан  майданда

елін ќорѓап, отаны ‰шін жанын ќиюѓа даяр

т±рѓан ерлердіњ ісі мєњгі есімізде. ¤з елініњ

болашаѓы ‰шін ењбек еткен, ‰немі ел ал-

дында ж‰ріп абыройлы ќызмет атќарѓан

кісініњ бірі меніњ атам  – Байќоныс  М±ха-

меджан±лы.

Атам  Байќоныс  М±хамеджан±лы 1914

жылы желтоќсан айында Ќостанай облы-

сы Аманкелді ауданы К‰йік деген жерде

д‰ниеге келген. Атам μнерлі отбасынан

шыќќан, бала кезінен бастап ќолына дом-

бырасын ±стап єн айтќан. Балалыќ шаѓы

осы ауылда μткен.

1937 жылы Торѓай, Аманкелді аудан-

аралыќ колхоз-совхоз театры ашылып, ди-

ректоры аќын Н±рхан Ахметбеков жєне

атам Байќоныс оныњ  орынбасары болып

таѓайындалѓан.

Жылдар μте Байќоныс атам 1938 жылы

тамыз айында Алматыѓа "Опера жєне ба-

лет" театрына барѓан, театрдыњ іші адам-

ѓа толы болѓан екен. Осы театр сахнасын-

да ќыр м±рынды, ат жаќты, ќараторы бір

дарын, єнші атам "Сырымбет" єнін асќаќ-

тата орындап, барлыќ ж±рттыњ ќ±лаќ ќ±ры-

шын ќандыртќан екен. Келген барлыќ

кμрермен "Єнші" деп міне, осыны айт, ар-

дагер Аманкелдініњ ауылынан екен  де-

ген ќошеметке ие болѓан.

Атам μнер жолында ж‰ргенде 1942

жылы, ерікті жастар ретінде атамды да

елімізді жаудан ќорѓауѓа соѓысќа алып

кеткен. Єрине, алѓашќысында оларды ‰ш

ай бойы Ш±баркμл деген жерде  дайын-

дап, содан  соњ майданѓа аттанѓан. Май-

данда 316 атќыштар дивизиясыныњ ќ±ра-

мында μзге де жауынгерлермен  бірге ќан

майданѓа араласып ж‰ре берген.1943

жылы жаудыњ ќоршауында т±рѓан Сталин-

град  ќаласын азат ету соѓысына ќатысты.

Атам соѓыстан оралѓан соњ Ќостанай

облыстыќ филармониясына єншілік ќыз-

метке алынды. 1947 жылы сол филармо-

нияныњ  директоры болып таѓайындалды.

Бірде Аманкелді ауылына филармония-

ныњ  єртістері  келіп  клубта  концерт ќой-

ѓан. Сахнаѓа атам шыѓып жауынгер-ком-

позитор Рамазан Елебаевтыњ "Жас ќазаќ"

єнін, "Майра", "Назќоњыр", "Аќбоз ат"

халыќ  єндерін шырќаѓан. Барша халыќ

тік т±рып ќошемет ќылѓан.

1949 жылы денсаулыѓына байланыс-

ты єншілігін ќойып, елге оралѓан. Ауылда

ењбекке араласып, ауылдыќ кењес тμра-

ѓасы, бμлімше басќарушысы, кењшар  ди-

ректорыныњ орынбасары ќызметтерді

ойдаѓыдай  атќарып, ќ±рметті зейнет де-

малысына шыќќан. Атам  1994 жылы  80

жасында наурыздыњ 22-де туѓан жерінде

д‰ние салды. Атамныњ жолдасы Бияжан

єжем ќазір кіші ±лы Мараттыњ ќолында

т±рады. Єжем 78 жаста. Б‰гінде 7 ±л, 6 ќыз,

42 немере жєне 15 шμбере тараѓан.



Ќасым БАЙЌОНЫСОВ,

8-сынып оќушысы.

Алтын дала ауылы,

Ќостанай ауданы.

СУРЕТТЕ: Байѓоныс М±хамеджанов.

Єкеміз, С±лтанов Сапа Ахмет±лы Мењ-

діќара ауданы, Тμлењгіт ауылынан май-

данѓа аттанѓан екен. Соѓыста кμрген ќиын-

дыќтардыњ зардабы ма, єлде бала кезі-

та ѓана едік. Єкеміз жайлы еміс-еміс сєттер

ѓана еске т‰седі.

Анамыздыњ єкемді кμрген ‰лкендердіњ

айтуы бойынша, єкем сол ќан майдан со-

ѓыстыњ дєл ортасында болѓан. ¤з отряды-

мен бірге неміс фашисттерініњ де ќолына

т‰ссе керек. Ондаѓы кμрген азапты, єрине,

сμзбен айтып жеткізу м‰мкін де емес шы-

ѓар.  Сонда кμрген ќиындыќтарды еске ала

отырып, єкем аман-есен аќталып шыќќан-

нан кейін, ќолына ќалам алып, бірнеше

шумаќ μлењ жолдарын жазѓан екен.

Сол жылы сапар шектім, алыс жолѓа,

Ниет ќып парызымды атќаруѓа

Жμнелтті бата беріп анам байѓ±с,

"Аман ќайт, ќалќатайым, ауылыња"

Термелеп сμзді жазѓан атым Сапа

Руым Балта Керей, Тобыл  жаѓасында

Бер жаѓы Бекентай боп тарасады

М±раттыњ Ахметінен туѓан бала.

Єкеміздіњ рухына таѓзым ете отырып,

жатќан жері жайлы болсын, топыраѓы тор-

ќа болсын дегіміз келеді. Елі, жері ‰шін ќан

тμккен барша майдангерлердіњ ерліктері-

не б‰гінгі ±рпаќ бас иеді, таѓзым етеді.



Ж±байы Бижамал жєне балалары.

СУРЕТТЕ: сол  жаќта отырѓан Сапа

Ахмет±лы жолдастарымен бірге.

Аѓайынды ќоњыр ќаз

ОЛ К‡НДЕРДІЊ ¤ШПЕС ДАЊЌЫ

Редакцияѓа єдейі келген

Тоќтарбай жєне Бєтима

Ќадамбаевтар ¦лы Отан

соѓысыныњ отты жылдарына

ќатысты ќ±жаттармен таныстырды.

Олар Битілеу жєне Жантай

Тμлепбергеновтерге ќатысты екен.

Жантай болса Бєтима жењгеміздіњ

єкесі, ал Битілеу оныњ бауыры.

Сонымен сол ќос арыс туралы сμз

бастайыќ.

1.Битілеу

1944 жылѓы 2 аќпаннан 8 аќпанѓа

дейінгі аралыќта 120-атќыштар дивизия-

сы 543-атќыштар полкініњ ќаза болѓан

офицерлер ќ±рамы туралы атаулы

тізімінде жетінші болып осы Битілеу

Тμлепбергенов тіркелген. Єскери шені –

лейтенант, ќызметі миномет ротасыныњ

командирі, ВКП (б) м‰шесі, 1913 жылы

Маќс±т ауылы, Ќостанай облысында ту-

ѓан, майданѓа Семиозер аудандыќ комис-

сариаты арќылы шаќырылѓан, 12.02.1944

жылы ќаза болѓан. Ленинград облысы,

Лужск ауданында жерленген.

Єрине, б±л ќ±жат майдангердіњ туыс-

тары ќолына кμп ізденістен кейін т‰скен.

Битілеудіњ немересі Азаматтыњ с±рау са-

луына соѓыс ардагерлері Ленинград ко-

митетініњ жауабында былай делінген:

«Ќ±рметті Азамат!

Сіздіњ атањыз Лужск ауданы, Толмаче-

во селосы мањында, Луга μзенініњ

солт‰стік жаѓында, екі тас жол аралыѓын-

да, (ескі ќабірдіњ батысында) жерленген.

Ескі (1955 ж. дейінгі) карталарда бар.

Ќ±рметпен Виктор Владимирович, ар-

дагерлердіњ Ленинград комитеті».

Б±л дерек туыстар ќолына 2010 жылы

маусым айында тиеді. Аѓайын-туѓан  жи-

налып, Битілеу жерленген алыстаѓы ќабір

басына барып, таѓзым етеді, басына

м±сылман ±станымы бойынша белгі

ќояды.

Битілеуге ќатысты ќ±жаттар ішінде



оныњ «Ленинградты ќорѓаѓаны ‰шін» ме-

далін алѓаны жμнінде де дерек бар екен.



Каталог: wp-content -> pdf -> 2015
pdf -> №141-142 (18502-503) 30 желтоќсан 2016 ж ж±ма
2015 -> №117 (18326) 14 ќазан 2015 ж сєрсенбі
2015 -> Ќалалыќ балалар шыѓармашылыѓы ‰йіне жиналѓан м‰мкіндігі шектеулі жандардыњ санында шек болмады. Бєрі де кезінде
2015 -> 5 маусым 2015 ж жұма
2015 -> 26 маусым 2015 ж жұма
2015 -> №96 (18305) 28 тамыз 2015 ж ж±ма конституцияѓА – 20 жыл
2015 -> Сәлім меңдібай құрметті оқырман! Сіздің қолыңыз­ дағы Қостанай облыстық «Қостанай таңы»
2015 -> Қар жамылып ана құм, мына құм да, Іші толған сайлардың, жырының да
2015 -> №149 (18358) 25 желтоќсан 2015 ж ж±ма
2015 -> 8 қыркүйек 2015 ж сейсенбі


Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10


©emirsaba.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет