Дархан қыдырәлі ұлы дала тарихы



Pdf көрінісі
бет219/407
Дата27.04.2022
өлшемі13.38 Mb.
#32466
1   ...   215   216   217   218   219   220   221   222   ...   407
ә. کیب داد - Дадбек

Ескерткіште داد بیک түрінде екі мәрте (Дадбек Исфехсалар б. Ілияс ... Ұғыл 

бек әш-Шәһид Дадбек әл-Тарази) кездесетін бұл адам атына (қараңыз II сурет, 

3-5) В.В. Бартольд пен басқаларының Дәуідбек немесе Дәуітбек түрінде оқуы 

араб  орфографиясы  тұрғысынан  қате.  Білетініміздей,  ислам  әлемінде  көп 

тараған семит текті Дәуіт аты қашанда داود (Дауд) түрінде жазылып келген

426



Біріншіден Иликхан атағынан кейін келген марқұмның аты болған бұл есім 



кейінірек оның әкесі немесі атасының аты түрінде Ұғыл бек әш-Шәһид Дадбек 

сипатындағы  аттар  шоғырында  кездеседі.  Көне  және  орта  ғасырларда  билік 

құрған  ондаған  түрк  әулеттерінің  көпшілігінде  тарап,  қағанды  қоса  алғанда 

барлық  үлкенді-кішілі  мемлекет  қызметшілеріне  қолданылған  бек  немесе 



бег  атағына  қосылған  дад  сөзі  бұл  кезеңнің  деректерінде  жолықпайды.  Түбі 

парсыша болған бұл ат Дадбек түрінде алғаш рет Селжұқтар пен Хорезмшах-

Ануштегіндер (1077-1231 жж.) кезеңінде кездесіп, Селжұқ билеушісі Беркиярук 

сұлтан (1092-1104 жж.) 1097 жылы Дадбек Хабаши б. Алтынтақты Қорасан 

әмірі ретінде тағайындағаны сол кезеңнің деректерінде бар

427


.

Негізінде бұл аттың дәл осындай түрдегі түрк әулеттерімен байланыстылығы 

Селжұқтар  мен  Хорезмшахтардан  да  бұрынғы  кезеңге  ұласатыны  білдірілген 

423


 Genç, 2002, С.2, 34.

424


 Esin, 1978

425


 Hunkan, 2007: 84, n. 154.

426


 ал-Каршӣ, 2005, С. 109, 169.

427


 Бартольд, 1963: 387; Ибн ал-Асир 2006, С. 230-231.




Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   215   216   217   218   219   220   221   222   ...   407




©emirsaba.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет