Международная Академия Бизнеса материалы VI международной студенческой научно-практической конференции «Молодые акулы бизнеса»



жүктеу 4.22 Mb.
Pdf просмотр
бет3/41
Дата25.12.2016
өлшемі4.22 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   41

Бирмагамбетов Т.Б., ст. преп. М, к.э.н. 
Бондаренко А.О.
МАБ, «Финансы», 3 курс, г. Алматы
Процесс  внедрения  инноваций  в  банков-
скую систему Казахстана становиться все более 
и более востребованным по различным новым 
веяниям  современных  технологических  раз-
работок.  На  рынке  инновационных  продуктов  
осуществляются  технологические решения для 
реализации  развития  стратегий  банков  в  шаг 
с  современными  условиями  рынка.  Усиление 
конкуренции  между  банковскими  института-
ми  требует  от  банков  внедрения  инноваций, 
что  положительно  сказывается  на  общую  до-
ходную часть банка, расширяя спектр оказыва-
емых банковских продуктов и услуг. Таким об-
разом эта ситуация оказывает прямое влияние 
на процентную маржу банков второго уровня. 
На данный момент различные авторы дают 
различную  трактовку  банковской  процентной 
маржи. Процентная маржа – один из ключевых 
показателей деятельности банка, отражающий 
эффективность  проводимых  банком  активных 
операций.  В  самом  упрощенном  варианте, 
банковская  маржа  есть  разница  между  про-
центными  доходами  и  процентными  расхода-
ми. Если ориентироваться на показателях дан-
ных, которые предоставляем КФН, процентная 
маржа есть отношение чистого дохода, связан-
ного с получением вознаграждения, к активам, 
приносящим доход [1]. В свою очередь, чистый 
доход,  связанный  с  получением  вознагражде-
ния,  рассчитывается  как  разница  между  до-
ходами,  связанные  с  получением  вознаграж-
дения  и    расходами,  связанные  с  выплатой 
вознаграждения.
По  состоянию  на  01.01.12  года  банковская 
система  Республики Казахстан была представ-
лена  38  банками  второго  уровня.  Общая  сум-
ма всех активов на этот период составляла 12,8 
трлн. тенге. Для осуществления эффективности 
проведения  активных  операций,  необходимо 
осуществить  ранжирования  банков    второго 
уровня,  так  как  банки  имеют  различный  уро-
вень  активов  и  различных  уровень  возмож-
ности проведения операций и, соответственно, 
различный уровень дохода. В результате банки 
подразделяются  на  4  группы:  крупные  банки, 
средние банки, малые банки, мелкие банки.
К  категории  крупных  банков  относятся  10 
банков с активами свыше 350 млрд.тенге. Доля 
активов  БВУ  по  категории    «Крупных  банков» 
составляет  82,8%  от  общей  суммы  от  общей 
суммы совокупных активов или 10,6 трлн.тенге. 
При этом, активы, приносящие доход только 8,8 
трлн.тенге (таблица 1). Объем кредитного порт-
феля  данной  группы  составил  9,3  трлн.  тенге 
или 88, 7%.  При этом, объем сформированных 
провизий составляет 33,5% от объема кредит-
ного портфеля.
Влияние инноваций на процентную маржу  
банков второго уровня РК
Таблица 1. Информация по расчету процентной маржи по крупным банкам
тыс.тенге
Данные КФН сайт - www.afn.kz
№ Наименование
Активы, 
приносящие 
доход
Расходы, связанные 
с выплатой 
вознаграждения
Чистый доход, 
связанный с 
получением 
вознаграждения
Процентная 
маржа
1
АО "КАЗКОММЕРЦБАНК" 2 013 255 176
125 639 452
110 100 099
5,47%
2
АО "Народный Банк 
Казахстана"
1 915 357 929
80 225 306
85 458 919
4,46%
3
АО "БТА Банк"
1 381 292 348
151 646 376
-14 038 693
-1,02%
4
АО  "Банк ЦентрКредит" 988 136 770
61 389 816
22 753 383
2,30%
5
АО "АТФБанк"
888 641 072
45 863 906
27 975 946
3,15%
6
АО "Альянс Банк"
394 611 834
37 366 475
11 987 545
3,04%
7
ДБ АО "Сбербанк"
359 002 622
12 794 575
20 983 090
5,84%
8
АО "Цеснабанк"
282 317 774
19 523 880
13 474 431
4,77%
9
АО "KASPI BANK"
318 042 960
29 514 511
31 496 218
9,90%
10
АО "Евразийский Банк"
304 686 407
19 386 688
18 309 482
6,01%
 
Итого
8 845 344 892
583 350 985
328 500 420
4,39%

20
Таблица 2. Информация по расчету процентной маржи по средним банкам
Таблица 3. Информация по расчету процентной маржи по малым банкам
тыс.тенге
тыс.тенге
Данные КФН сайт - www.afn.kz
№ Наименование
Активы, 
приносящие 
доход
Расходы, связанные 
с выплатой 
вознаграждения
Чистый доход, 
связанный с 
получением 
вознаграждения
Процентная 
маржа
1
АО "Ситибанк Казахстан" 311 845 769
475 199
3 507 387
1,12%
2
АО "Нурбанк"
192 544 134
13 337 969
6 502 292
3,38%
3
АО "ТЕМIРБАНК"
176 872 689
15 362 873
10 108 547
5,72%
4
АО "Жилстройсбербанк 
Казахстана"
159 533 586
2 286 656
5 595 906
3,51%
5
ДБ АО "HSBC БАНК 
КАЗАХСТАН"
205 407 332
1 063 382
10 060 013
4,90%
6
АО ДБ "RBS (Kazakhstan)" 138 215 712
409 605
1 434 228
1,04%
7
АО "ДБ "АЛЬФА-БАНК"
83 832 817
2 398 441
3 458 364
4,13%
8
АО "Delta Bank"
62 130 966
3 064 452
5 338 629
8,59%
9
АО "ЭКСИМБАНК 
КАЗАХСТАН"
62 249 125
4 520 588
3 761 702
6,04%
10
АО "Казинвестбанк"
60 554 232
3 342 723
2 207 490
3,65%
 
Итого:
1 453 186 362
46 261 888
51 974 558
3,86%
№ Наименование
Активы, 
приносящие 
доход
Расходы, связанные 
с выплатой 
вознаграждения
Чистый доход, 
связанный с 
получением 
вознаграждения
Процентная 
маржа
1
ДО АО Банк ВТБ 
(Казахстан)
33 990 600
1 054 244
1 764 441
5,19%
2
АО ДБ "БАНК КИТАЯ В 
КАЗАХСТАНЕ"
63 372 377
61 891
606 747
0,96%
3
АО "Банк 
"Астана-финанс"
28 639 013
808 388
1 820 444
6,36%
4
АО "Хоум Кредит Банк"
23 760 139
766 568
9 405 018
39,58%
5
АО "Банк " RBK"
16 344 885
532 434
1 001 977
6,13%
По данной группе средняя процентная мар-
жа составляет 4,39%. Самым низким показате-
лем процентной маржи является показатель у 
БТА Банка, не только по группе, но и по всем 
данным  БВУ,  что  составляет  -1,02%.  АО  «БТА 
Банк»  входит  в  10-ку  крупнейших  банков,  из-
за реструктуризации и аналогичных факторов, 
у  банка  совокупные  активы  меньше  обяза-
тельств.    Наиболее  высокий  показатель  про-
центной  маржи  крупных  банков  у  АО  «KASPI 
BANK» 9,9%.
К  категории  средние  банки  относятся  10 
банков  с  объемами  активов  от  70  млрд.  тенге 
до 346,02 млрд. тенге и общий объем активов 
данной  группы  составляет  1,7  трлн.тенге  или 
13,5% от всех активов банков второго уровня. 
Активы, приносящие доход составляют 1,4 трлн.
тенге (таблица 2). Объем кредитного портфеля 
составил 0,98 трлн.тенге или 9,3% от кредитно-
го портфеля банков второго уровня. Категория 
«Средних банков» показала самый низкий ре-
зультат средней банковской маржи с показате-
лем 3,86%. 
Самый  высокий  показатель  в  данной  ка-
тегории у банка АО «Delta Bank»- 8,59%, а са-
мый минимальный показатель у банка АО»RBS 
(Kazakhstan)» 1,04%. При этом у данной катего-
рии объем сформированных провизий состав-
ляет 25,4% или 248,2 млрд.тенге.
К категории малых банков относятся 10 бан-
ков второго уровня с активами от 17 млрд. тен-
ге до 70 млрд.тенге. Активы, приносящие доход, 
составляют 248,5 млрд.тенге (таблица 3). 

21
Данные КФН сайт - www.afn.kz
Доля  данной  группы  в  банковском  секто-
ре  составляет  около  3%  или  383,9  млрд.  тен-
ге. Объем кредитного портфеля малых банков 
составляет  178,6  млрд.тенге  или  1,7%  от  всего 
банковского  рынка.  Объем  сформированных 
провизий 4,9% или 8,7 млрд.тенге. Малые банки 
являются более стабильными и быстро реаги-
рующими на рынке банковских услуг. Средняя 
банковская маржа по данной группе составляет 
8,39%. Самым большим показателем процент-
ной маржи  является 39,58% у АО «Хоум Кредит 
Банк».  Данный  показатель  самый  высокий  не 
только у данной категории, но и по всем бан-
кам второго уровня. При этом, доля этого бан-
ка в банковском секторе составляет 0, 35% или 
45,5 млрд.тенге. 
К категории мелких банков относятся 8 бан-
ков второго уровня с активами до 17 млрд. тен-
ге, общий объем активов составляет 74.6 млрд.
тенге или 0,58% от банковского рынка. Активы, 
приносящие доход, составляют всего 47.6 млрд.
тенге  (таблица  4).  Средняя  банковская  маржа 
по данной группе, которая составляет 6,1%. Эти 
банки занимаются выдачей кредитов на корот-
кий срок и небольшими суммами. Самая высо-
кая  процентная  маржа  из  данной  группы  со-
ставляет 13,94% у банка АО»Банк Kassa Nova»и 
у АО «Заман-Банк» - 11,11%. 
Анализируя  среднюю  процентную  маржу 
можно  определить,  что  в  банковском  секто-
ре лидируют малые банки 8,2%, вторыми идет 
группа  мелких  банков  6,1%,  а  затем    группа 
крупных банков с показателем 4,4%  и на по-
следнем месте группа средних банков с пока-
зателем 3,9%.
Учитывая,  среднюю  процентную  маржу 
можно отметить, что у малых и мелких банков 
значительно  быстрее  осуществляется  внедре-
ние новых банковских продуктов и услуг, кото-
рые позволяют получать высокие процентные 
доходы.  При  этом,  значительная  часть  инно-
ваций  в  банковском  секторе  осуществляется 
Таблица 4. Информация по расчету процентной маржи по мелким банкам
тыс.тенге
Данные КФН сайт - www.afn.kz
№ Наименование
Активы, 
приносящие 
доход
Расходы, связанные 
с выплатой 
вознаграждения
Чистый доход, 
связанный с 
получением 
вознаграждения
Процентная 
маржа
1
АО "ДБ "КЗИ БАНК"
10 917 139
1 714
568 222
5,20%
2
АО "Банк Kassa Nova"
9 274 224
164 068
1 293 054
13,94%
3
АО "ДБ "PNB" - Казахстан" 6 448 308
70 289
111 976
1,74%
4
АО "Исламский Банк  
"Al Hilal"
8 430 631
215
180 003
2,14%
5
АО "Сеним-Банк"
4 543 487
254 329
245 227
5,40%
6
АО ДБ "НБ Пакистана"  
в Казахстане
3 518 033
17 786
324 627
9,23%
7
АО "Заман-Банк"
4 510 658
668
501 200
11,11%
Итого:
47 642 480
509 069
3 224 309
6,09%
№ Наименование
Активы, 
приносящие 
доход
Расходы, связанные 
с выплатой 
вознаграждения
Чистый доход, 
связанный с 
получением 
вознаграждения
Процентная 
маржа
6
АО "МЕТРОКОМБАНК"
21 324 157
508 816
1 032 788
4,84%
7
АО "ТПБ Китая в 
г.Алматы"
20 657 220
45 793
286 191
1,39%
8
АО "AsiaCredit Bank 
(АзияКредитБанк)"
14 403 471
193 814
1 242 981
8,63%
9
АО "Шинхан Банк 
Казахстан"
12 452 236
76 371
619 866
4,98%
10
АО "Банк Позитив 
Казахстан"
13 565 034
55 448
497 713
3,67%
 
Итого:
248 509 132
4 103 732
18 278 201
8,17%

22
в  крупных  и  средних  банках,  однако,  высокие 
расходы  на  разработку  банковских  кредитных 
продуктов и узкая специализация в этих финан-
совых институтах не позволяет получать высо-
кий уровень процентной маржи. Вместе с этим, 
в структуре процентной ставки по выдаваемым 
кредитам  роль  процентной  маржи  играет  су-
щественную роль, потому что,  если оптималь-
ный  уровень  процентной  маржи  будет  в  раз-
мере  5%,  а  стоимость  привлечения  около  5%, 
с минимальным кредитным риском, то уровень 
стоимости  кредитных  ресурсов  предоставля-
емых составит 14%, что является достаточным 
для реализации проектов.
В  результате  можно  сказать,  что  влияние 
инноваций  или  нововведений  на  кредитном 
рынке  будет  существенно  влиять  на  уровень 
процентной маржи, и в конечном итоге будет 
способствовать  снижению  уровня  стоимость 
кредитных ресурсов.  
Источники:
1.  www.afn.kz

23
Ғылыми жетекшісі: 
Байдаулетова Г.О. , аға оқытушысы
Әлемдік  тәжірибеде  кеңінен  қолданылатын 
қаржы  саласының  термині  IPO  (Initial  Public 
Offering)  қор  нарығындағы  акцияларды  жұрт-
шылыққа бастапқы орналастыру деген ұғымды 
білдіреді. Бұл жерде «бастапқы» деген сөз ком-
паниялар өздерінің акцияларын көпшілікке ал-
ғашқы рет ұсынуын білдіреді. Сондай-ақ, мем-
лекетке  тиесілі  акциялар  пакетінің  бір  бөлігін 
орналастыру қор нарығын дамытуға зор үлесін 
тигізеді.
«Халықтық IPO» дегеніміз – мемлекеттік ком-
паниялардың  бағалы  қағаздарын  халыққа  са-
туын түсіндіретін әлемдік тәжірибе. Оның басты 
ерекшелігі басқа инвесторларға қарағанда жеке 
тұлғаларға акцияларға жазылу мүмкіндігінің ер-
терек ашылуында.
2011  жылы  елімізде  тәуелсіздігіміздің 
жиырма  жылдығы  атап  өтілді.  Осы  жиырма 
жыл ішіндегі еліміздің басты басымдығы халық-
тың  әлеуметтік  және  экономикалық  әл-ауқаты  
болып табылады.
Біздің  елімізде  мемлекеттік  компаниялар-
дың  акцияларын  тек  Қазақстан  Республика-
сының  азаматтары  мен  қазақстандықтардың 
құқығына  өкілдік  ететін  зейнетақы  қорлары 
ғана  сатып  ала  алады.  «Халықтық  IPO»  бағ-
дарламасы  қалың  жұртшылық  үшін  отандық 
кандидат  компаниялардың  акцияларын  сатып 
алу  мүмкіндігін  қамтамасыз  етуге  бағытталған, 
яғни  Қазақстан  Республикасының  азаматтары-
ның мүдделерінде әзірленген. Акцияларды са-
тып ала отырып, азаматтар олардың иелерінің 
біріне  айналады  және  елдің  экономикасының 
өсуіне өз үлесін қосады.
Біздің ойымызша, бұл бағдарламаны жүзеге 
асырудың  халық  үшін  маңызды  тұсы  -  халық-
тың қаржылық сауаттылығын арттыру және ха-
лықтың  жинақтарын  капитал  нарығына  тарту 
мүмкіндігі.
Сонымен  қатар  мынаны  айта  кеткен  жөн: 
«Халықтық IPO» бағдарламасының басты мақ-
саты  –  компания  бизнесін  дамытуына  қаржы 
тарту,  компания  құнын  жоғарылату.  Яғни,  бұл 
үрдіс – жекешелендіру емес, акцияларды сату-
дан  түскен  қаражат  компанияда  қалады  және 
олар мемлекеттік бюджетке аударылмайды.
«Халықтық IPO» бағдарламасын жүзеге асы-
рудың  мемлекет  үшін  пайдасын  қарастыратын 
болсам, мыналарды көрсетуге болады:
 ▪  бос  жатқан  ақша  қаражаттарын  елдің 
экономикасының дамуына 
 ▪ жұмыс  істеуіне  итермелеу,  яғни  бағалы 
қағаздар нарығы арқылы;
 ▪  банк  депозиттері  және  жылжымайтын 
мүлік сияқты дамыған 
 ▪ секторлардан  инвестициялардың  бір 
бөлігін қайта үлестіру;
 ▪  жинақтаушы зейнетақы қорына жоғарғы 
санатты эмитенттерді 
 ▪ ұсыну[1].
Ал  енді  «Халықтық  IPO»  бағдарламасының 
оң және теріс тұстарын атап өтетін болсам, бұл 
бағдарламаның әлемдік тәжірибеде  сәтті және 
сәтсіз мысалдары да аз емес.
Соның  ішінде  сәтті  аяқталған  елдердің  қа-
тарына  Малайзияны  жатқызуға  болады.  Ма-
лайзияда 1970-1980 жылдары жаппай жекеше-
лендіру  жүргізудің  нәтижесінде  қор  нарығына 
елдің  8  миллионнан  астам  адамы  тартылды. 
Мемлекеттік 
компаниялардың 
акциялары 
қазіргі  таңда  да  жоғарғы  сұранысқа  ие  және 
елдің  қор  нарығын  дамытудың  басты  құралы 
болып отыр.
Германия елінде алғаш рет  «Халықтық IPO» 
бағдарламасы  1930-жылдары  іске  қосылды. 
Сол уақыттарда ірі неміс компанияларының ак-
циялары сатылды және де бірнеше жыл ішінде 
бұл жағдай экономиканың кенет алға өрлеуіне 
зор ықпал етті.
Дегенмен де әлемдік тәжірибеде сәтсіз аяқ-
талған  мысалдар  да  аз  емес.  Мысалы,  1996 
жылы  байланыс  саласындағы  неміс  мемле-
кеттік  монополист  компаниясының  акцияла-
рын  сатуын  айтуға  болады.  Бастапқы  орна-
ластыру  бойынша  3  миллион  неміс  қатысса, 
бүгінгі  күні  компанияға  15  мың  акционерлер 
тиесілі болып табылады және де олардың көбі 
– жеке тұлғалар. Компания тіркелген байланыс 
абоненттерінің  көптеген  бөлігінен  айырылып 
қалды, «Халықтық IPO» бағдарламасынан кейін 
10  жылдан  соң  акциясының  құны  18  пайызға 
төмендеп кетті.
Ресейлік  ірі  компаниялар  Роснефть,  Сбер-
банк және ВТБ да 2006 жылдан бастап халыққа 
арнап өз акцияларын ауқымды жарнама науқа-
нын  пайдалану  арқылы  қор  биржасында  бел-
сенді орналастыра бастады. Алайда орналасты-
рудан  соң  біраз  уақыт  өткеннен  кейін  барлық 
акцияларының  құны  түсіп  кетті,  сондықтан  да 
көбі  инвестициялардың  нәтижесінен  түңіліп 
қалды.
Қазақстандағы «Халықтық IPO-ның»  
перспективалары: оң және теріс жақтары
Жолдыбаева Э.Р.
АЭСА-ның 4курс студенті

24
Бұл жердегі басты кемшілік ақпараттың жоқ-
тығынан болып отыр. Яғни, Ресейде акцияларды 
сатқан кезде сатып алу бағасы мен сату бағасы-
ның  айырмашылығынан  түсетін  табыс  салығы 
төленетіні жөнінде «халықтық» акционерлердің 
көпшілігі ештеңе білмеген. Осылайша, Ресейде 
IPO-ның  «халықтық  мәртебесі»  акцияларды 
жоғарғы бағамен сату үшін кәсіби емес инвес-
торларды тарту құралы ретінде пайдаланылды 
деген қорытынды шығаруға болады.
Ал  қазақстандық  тәжірибе  жөнінде  айта-
тын  болсам,  2006  жылы  «ҚазМұнайГаз»  Бар-
лау  Өндіру»  АҚ  Лондон  қор  биржасында  IPO 
өткізді.  Нәтижесінде  2  млрд.  АҚШ  доллары 
тартылды. Бұл мысал жалпы қазақстандық қор 
нарығына шығуды жоспарлайтын қазақстандық 
компаниялар үшін үлгі болып табылады.
«ҚазМұнайГаз» Барлау Өндіру» АҚ жүргізген 
IPO-ның басты жағымды сәттері:
 ▪  миноритарлық  акционерлерді  қорғау 
үшін халықаралық 
 ▪ стандарттарға сай корпоративті басқару-
дың жүйесі енгізілді, яғни тәуелсіз дирек-
торлар институты;
 ▪  IPO-дан бастап 2011 жылға дейін мұнай-
дың өндірілуі 9,5 млн 
 ▪ тоннасынан 30 пайызға ұлғайды;
 ▪  дивиденд  ретінде  1,7  млрд.  АҚШ  долла-
рынан астам қаражат 
 ▪ төленді;
 ▪  таза табыстағы дивидендтер үлесі 30 па-
йыздан 44 пайызға өсті;
 ▪  мемлекетке 6 млрд. АҚШ долларынан ас-
там салық және алым 
 ▪ ретінде ақша төленді.
 ▪ Бүгінгі  таңда  «ҚазМұнайГаз»  Барлау 
Өндіру» АҚ-ның баға келісуі IPO кезіндегі 
бағалар деңгейінде саудаласады.
 ▪ Қорыта 
айтқанда, 
бағдарламаның 
сәтсіздіктерінің  салдарын  зерттеп,  тәуе-
келдерді  азайту  үшін  мына  шараларды 
көрсетуге болады:
 ▪  акцияларды  бір-бірден  емес,  сериялар-
мен орналастыру 
 ▪ дұрыстығы,  бұл  акцияларды  сатып  алуға 
халық тарапынан қызығушылықты артты-
руға мүмкіндік береді;
 ▪  орналастыру  бағаларын  арттырмау,  бұл 
инвесторлар үшін өте 
 ▪ маңызды, әсіресе бірінші жылы;
 ▪  лайықты, сенімді компанияларды таңдау, 
яғни акция бағалары 
 ▪ дүниежүзілік экономика нашарлаған жағ-
дайда елеулі тәуекелге ұшырамайтындай 
тұрақты компанияларды таңдау.
Ал «халықтық» инвестор үшін басты қауіп – 
бұл  акция  бағасының  айтарлықтай  төмендеуі. 
Бұл  жағдайдан  ешкім  сақтандырылмаған.  Ак-
цияларды сатып алған бағаға қарағанда төмен 
бағамен  сатқан  кезде  инвестор  таза  шығынға 
ұшырайды.  Акция  бағаларының  өзгеруі  ком-
пания  қызметіндегі  ешбір  проблемаға  қатысы 
жоқ, қысқа мерзімді болуы мүмкін. Бұл жағдай-
ларда мамандар бағаның қысқа құбылмалылы-
ғын күте тұруына кеңес береді. Ал компанияда 
ұзақ  мерзімді  перспективада  оның  қызметіне 
кері  әсерін  тигізетін  нақты  қиындықтар  пайда 
болған кезде, акцияларды төмен бағамен сатып 
жіберген  дұрыс.  Бұл  аса  салмақты  шығындар-
дан құтылуға мүмкіндік береді[2].
Бағдарламаны  іске  асыру  нәтижесінде  мы-
надай негізгі түйінді көрсеткіштерге қол жеткізу 
көзделеді:  Қазақстан  Республикасының  жеке 
тұлғаларынан кемінде 160 000 адамды бағдар-
ламаға  қатысуға  тарту;  қор  биржасы  нарығы-
ның    көлемін  2011  жылғы  орташа  көрсеткіш-
тен 2015 жылға қарай кемінде 15-20%-ға өсіру; 
2015  жылға  дейін  акцияларды  орналастыру 
шеңберінде 500 млн. АҚШ долларын тарту.
Қорыта  келе  айтатынымыз,  бұл  бағдарла-
ма дан  алдағы  уақытта  күтетініміз  көп,  себебі 
ең  бастысы  «Халықтық  IPO-ның»  арқасында 
еліміздің бағалы қағаздар нарығы арқылы эко-
номикалық  өрлеуі  қамтамасыз  етіледі.  Сон-
дай-ақ  жастардың,  жалпы  Қазақстан  Респуб-
ликасы  халқының  қаржылық  сауаттылығының 
деңгейінің артуына да зор ықпал етеді деп се-
немін.
Деректер:
1.  «Самұрық-Қазына»  ұлттық  әлуақат  қоры»  АҚ–ның  еншілес  және  тәуелді  ұйымдары 
акцияларының  пакеттерін  бағалы  қағаздар  нарығынашы  ғарубағдарламасы.  ҚР  үкіметінің 
2011 жылғы 8 қыркуйектегі № 1017 қаулысы.
2.  www.parlam.kz 

25
Научный руководитель:
Шалбаева Ш.Е., к.э.н., доцент МАБ
Жолмурзаева А.К., Тулебаев А.А.
МАБ, «Менеджмент», 4 курс, г. Алматы
Американский  экономист  О.Уильямсон 
предложил  теорию  о  трех  уровнях  эгоисти-
ческого  поведения  индивида.  Самый  слабый 
уровень  эгоистического  поведения  занимает 
– «послушание», далее на среднем уровне на-
ходится – «следование личностным интересам 
в условиях определенности», а наиболее силь-
ной  формой  является  –  «оппортунизм».  Оп-
портунизм  позволяет  индивиду  реализовать 
собственные эгоистические интересы, которые 
не  всегда  ограничиваются  рамками  морали  и 
могут  повлиять  на  интересы  другой  личности 
[1].
Оппортунизм  проявляется  в  «получении 
выгод» от других людей или в использовании 
чужих  слабостей  в  своих  собственных  целях. 
Это огромный источник вреда, в случаях, ког-
да интересы индивидов не совпадают или на-
правлены на конфликт.
По  мере  роста  и  развития  компании  по-
является  необходимость  в  применении  более 
сложной  структуры  управления.  На  опреде-
ленном  этапе  это  приводит  к  необходимости 
передачи функции управления – группе наем-
ных руководителей высшего уровня иерархии. 
Вследствие  чего,  образуются  две  группы  лиц: 
собственников и наемных руководителей.
Данные  взаимоотношения  этих  групп  лиц, 
были  описаны  в  работе  А.  Берли  и  Г.  Минза 
«Современная  корпорация  и  частная  соб-
ственность».  Авторы  подробно  изучили  про-
блему  отдаления  собственника  от  контроля 
над корпорацией, и переход последнего к ме-
неджерам [2].
Топ-менеджмент должен осуществлять свои 
полномочия,  руководствуясь  в  первую  оче-
редь интересами собственников, т. е. максими-
зировать их доход. Однако практика не всегда 
соответствует действительности.
Одной  из  проблем  системы  управления  в 
современной организации является – оппорту-
нистическое  поведение  менеджеров.  Оппор-
тунизм  менеджеров  проявляется  тогда,  когда 
их  личные  интересы  и  интересы  собственни-
ков перестают совпадать. В то время как акци-
онеры  заинтересованы в получении дохода от 
инвестированного  ими  капитала  в  компанию, 
основной целью деятельности менеджеров яв-
ляется личная выгода.
Одним  из  проявлений  оппортунизма  ме-
неджеров в организации является диссонанс в 
информации. В то время как наемные менед-
жеры располагают более достоверными и объ-
ективными данными и используют это в своих 
личных  целях,  собственники  получают  от  них 
искаженную  информацию,  не  отвечающую 
действительным положениям дел. 
  Следующая  причина  возникновения  оп-
портунизма  менеджеров,  в  случаях  с  акцио-
нерными обществами, заключается в «распы-
лении»  акционерного  капитала.  Менеджеры, 
вопреки  воле  акционеров  начинают  исполь-
зовать компанию, как инструмент собственно-
го обогащения, виду отсутствия контроля вла-
дельцами небольших пакетов акций.
Наиболее  распространенные  формы  оп-
портунистского  поведения  менеджеров  про-
является  в  воровстве,  сокрытии  информации, 
заключении фиктивных сделок, создание кон-
трактных  «дыр»,  преувеличении  партнером 
потребностей,  нарушении  неформальных  до-
говоренностей между компаниями, использо-
вании в своих интересах непредвиденных со-
бытий,    передаче  инсайдерской  информации 
прямым  конкурентам,  нанесении  вреда  репу-
тации  фирме,  применение  других  махинаций 
и создании предпосылок к банкротству компа-
нии. Все это прямым образом влияет на функ-
ционирование организации.
Так,  например,  одним  из  самых  крупных 
скандалов  XXI  века  стало  дело  «Энрон».  Кор-
порация появилась на свет в 1985 году путем 
слияния  двух  газовых  компаний  Небраски  и 
Техаса.  «Энрон»  первая  владелица  сети  га-
зопроводов,  раскинувшейся  во  всем  штатам 
США. Корпорация вышла на рынок ценных бу-
маг, что позволило ей иметь пространство для 
финансовых  маневров.  В  90-е  годы  компания 
стала  крупнейшим  трейдером  на  рынке  элек-
троэнергетики, а в 2001 году заняла 7-е место в 
рейтинге «Fortune 500». 
Для  сокрытия  истинного  положения  дел, 
руководством компании было создано тысячи 
юридических  лиц,  преимущественно  офшо-
ров.  Все  офшорные  компании  были  созданы 
законно,  подавали  соответствующие  отчеты  в 
государственные  службы,  более  того,  все  это 
обилие мелких партнеров было одобрено со-
Каталог: download -> 3627
download -> ӘБ жұмысының 2015-2016 оқу жылының талдау нәтижелері
download -> Вестник пгу №1, 2010 106 Түйіндеме
download -> Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі
download -> А. Әшімбаев Әбілхан қастеев шығармашылығы арқылы білімгерлердің
download -> Семинар-тренинг 3-4 октября 2014 года в Таразском государствен ном педагогическом институте был проведен семи
download -> Вестник пгу №4, 2010 134 Түйіндеме Доцент Нұрманова Ж. К. мақаласы «Компаративистиканың ғылыми өрісінде қазақ әдебиеті мен кинематографының шектесуі»
download -> Көгінен нұрын шашып, гүлдері бүршік ж ары п, ба ғы нд а бұлбұлы сайр а ға н
download -> Сабақтар "Қазақ хандығының құрылуы" "Өз тарихын білмеген халық, өзін де сыйламайды "
download -> М. тынышбаев және 1916 жылғЫ Ұлт-азаттық КӨтеріліс с. К. Тулбасиева


Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   41


©emirsaba.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет