Метеорологиялық-климатологиялық энциклопедия



Pdf көрінісі
бет31/206
Дата16.01.2023
өлшемі4.63 Mb.
#61433
1   ...   27   28   29   30   31   32   33   34   ...   206
 
БИОКЛИМАТОЛОГИЯ — органикалық ӛмірге климаттың әсер 
етуі жайындағы ілім. Ол климатологияны биологиялық ғылыммен 
байланыстырады. Биоклиматологияның басты тарауы медициналық 
климатология мен агроклиматология болып табылады. Соңғылары 
климаттың адамға және оның шаруашылыққа тигізетін әсерін 


зерттейді. Биоклиматология ауаны түрлі зиянды газдан қорғау үшін 
пайдаланылады. Биоклиматология - климаттың тіршілікке әсері 
туралы ілім. Климаттың адамның денсаулығы мен қарекетіне және 
жануарлар мен ӛсімдіктердің ӛсіп-ӛнуіне әсерін зерттейді. 
Биоклиматологияны биологиялық ғылымдармен байланыстырады
оның маңызды бӛлімдеріне агроклиматология мен медициналық 
климатология жатады. 
БИОМАССА (гр. bios - ӛмір және масса) — бір түрдің, түрлер 
тобының 
немесе 
бүтіндей 
бірлестіктердің 
(ӛсімдік,микроорганизм және 
жануарлардың) тіршілік ететін 
мекенінің бірлік бетіне не кӛлеміне келетін жалпы массасы; аудан 
немесе кӛлем (г/м
2
немесе г/м
3
) бірлігіне салмағы бойынша 
ӛрнектелген тірі ағзалар мӛлшері. Ӛлшем бірліктері: кг/га, г/м
2

г/м
3

кг/м
3
, т.б. 
Ӛсімдіктердің 
биомассасы фитомасса, 
жануарлардың 
биомассасызоомасса деп 
аталады. 
Экожүйеде энергияның таралуы 
мен 
орташа 
биомассаның 
арасындағы 
байланысты 
анықтау 
үшін 
Дж/м
2
ӛлшемі 
пайдаланылады. Құрлықтағы гетеротрофты организмдердің ішінде 
топырақта тіршілік ететін микроорганизмдердіңбиомассасы ӛте 
жоғары болады. Атап айтқанда, жауын құртының тіршілік ету 
ортасына байланысты биомассасы 200 — 1500 кг/га аралығында 
болады. Сүтқоректілер мен құстардың орташа жылдық биомассасы 
1 — 15 кг/га (бірақ бұл кӛрсеткіш құстардың қыстауы мен қоныс 
аударуы кезінде 
жоғары 
болады). 
Биосферадағы 
тірі 
организмдердің жалпы биомассасы, әр түрлі есептеулерге 
қарағанда 1,8х10
12
— 2,4х10
12
т болуы мүмкін. 
БИОТА – 
белгілі 
бір 
аумақта тіршілік ететін 
әр 
түрлі ӛсімдіктер мен жануарлардың тарихи қалыптасқан топтары. 
Биотаның биоценоздан айырмашылығы биотақұрамына бір-біріне 
ешқандай байланысы жоқ 
түрлер 
де 
кіреді 
(мысалы, аю мен балық, бақа мен жылан, т.б.). 


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   27   28   29   30   31   32   33   34   ...   206




©emirsaba.org 2023
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет