Нөмірдің тақырыптары 2 бет Күй



жүктеу 0.5 Mb.
Pdf просмотр
бет2/4
Дата24.03.2017
өлшемі0.5 Mb.
1   2   3   4

Редакция

 

телефоны

 8-722-51-2-39-44

Қазақ


 

өнеріндегі

 

ең

 



күрделі

 

де



 

киелісінің

 

бірі


 

КҮЙ


!!! 

Күй


 

десе


 

есіңе


не

 

түспейді



Қазақ


 

поэзиясының

 

Құлагері


 

Ілияс


 

Жансүгіровтың

 "

Күйші


"

поэмасындағы

 

ерен


 

сүреттеулер

 

мен


 

ғажап


 

шумақтар


 

көңіліңнің

 

төріне


қонақтап

жүрек



 

қылын


 

шерткен


 

қазақтың


 

қоңыр


 

бір


 

әуені


 

естіледі


.

"…

Буынсыз



 

он

 



саусағы

 

күй



 

қағуға


,

Көңіліне


 

тыңдағанның

 

от

 



жағуға

.

Бал



 

тамған


 

бармағынан

 

домбырашы



Жан

 

терге



 

түсіп


 

отыр


 

мынау


 

дуда


.

Күйшінің


 

қошаметке

 

көңілі


 

тасып


,

Бес


 

бармақ


 

маймаң


 

қақты


 

перне


 

басып


.

Толқынтып

 

тоқсан


 

күйді


 

дүрілдетті

,

Көңілді


 

бірде


 

шымшып


бірде


 

қасып


.

Екі


 

ішек


 

жүрек


 

жарып


 

көңіл


 

ашып


,

Бірде


 

ойнақ


бірде


 

баяу


 

сыбырласып

,

Зарлы


 

күй


ащы


 

күйдің


тәтті


 

күйдің


-

Бәрін


 

де

 



лақылдатып

 

төгіп



 

шашып


дейді


 

ғой


 

ұлы


 

ақын


.

Күй


 XIV 

ғасырда


 

жеке


 

музыкалық

 

жанр


 

болып


 

қалыптасты

Күйлер


мазмұны

 

аңыз



-

ертегілерге

нақтылы


 

тарихи


 

оқиғаларға

 

қүрылып


,

көбіне


 

бағдарламалы

 

түрінде


 

дамыды


Онда


 

халықтың


 

басынан


 

өткен


тауқымет

 

мен



 

әділетсіздікке

 

қарсы


 

күресі


азат


 

өмірді


 

аңсаған


 

асыл


арманы

 

мен



 

қуаныш


 

сезімі


 

терең


 

толғаныспен

 

өрнек


-

бояуын


 

тапты


.

Күйдің


 

мелодиялық

-

формалық


 

құрылысы


ырғақтық


-

орындаушылық

әдістері

 

сан



 

алуан


Мысалы


Құрманғазының

 

күйлері


 

жігерлі


екпінді


,

ал

 



Дәулеткерейдің

 

күйлері



 

терең


 

толғауға


романтикалық

-

лирикаға


негізделген

Тәттімбеттің



 

күйлері


 

әуейі


 

әсем


тәтті


 

мұң


 

мен


 

қоңыр


   

са

-



зға

 

толы



 

болса


Қазанғаптың

 

күйлері


 

құбылмалы

ойнақы


төкпе


 

жыр


іспетті

 

болып



 

келеді


.

Домбыра

 

мұнша

  

шешен

 

болдың

 

неге

?

Күй

 

толған

 

көкірегің

 

шежіре

 

ме

?

Сыр

 

қозғап

 

ғасырлардан

 

жөнелесін

Саусағым

 

тиіп

 

кетсе

 

ішегіңе

.

(

Қ



Аманжолов

)

 

Сан



 

ғасырлар


 

бойы


 

күйшілер


 

қолында


 

дамып


ұлттық


 

ерекше


-

ліктерді


 

бойына


 

жинаған


 

күй


 

өнері


қазақтың


 

сезімі


 

мен


 

ойын


 

кең


ауқымда

 

суреттей



 

келе


оның


 

шын


 

мәнінде


 

қазақтың


 

музыкалық

құдіретіне

 

айналды



.

Дәстүрлі


 

музыка


 

өнері


 

еліміздің

 

тарихымен



 

байланысты

Тарих


 

қой


-

науына


 

терең


 

бойлап


өткен


  

күннің


 

үзік


 

сырларын


 

ой

 



сүзгісінен

 

өткізіп



қарасақ

әрідегі



 

Оғыз


Қапшақ


Сақ


 

пен


 

Ғұн


берідегі


 

Түрік


 

нәсілінің

белінен

 

тараған



 

халықтың


 

ілкілдегі

 

баба


 

өнері


 

қазақ


 

жерінің


   

күрең


топырағында

 

тамырын



 

тереңге


 

тартыпты


Кейін


 

түркі


 

тілдес


  

туысқан


елдер

 

шартарапқа



 

тарыдай


 

шышылып


 

қазақ


 

елі


 

дербес


 

ұлт


 

болып


жеке

 

дара



 

шықты


Өзінің


 

тілін


діңін


мәдениетін

 

қалыптастырды



.

Бірақ


 

қалай


 

дегенде


 

де

 



біздің

 

ұлттық



 

музыкамыз

 

туыс


 

халық


-

тарымен


байланысты

Басты



 

айырмашылық

 

оларда


 

бәрі


яғни


 

ән

 



де

музыка



да

би



 

де

 "



Күй

деген



 

бір


-

ақ

 



сөзбен

 

атаған



.

Қазақ


 

музыка


 

өнерінің


 

тарихи


 

тамыры


  

Қорқытқа


 

дейінгі


 

ғасырла


-

рға


 

жатқандығын

 

материалдық



 

мұралар


 

айғақтап


 

отырғанмен

халық


күйлерінің

 

қай



 

ғасырда


 

туғандығын

 

дөп


 

басып


 

айту


 

қиын


Олар


 

хатқа


түспеген

 

күйі



 

әр

 



ұрпақтың

 

құймақұлақ



 

арқылы


 

ғана


 

бізге


 

жетіп


 

отыр


.

Көне


 

ғасырда


 

Қорқыт


, XII 

ғасырда


 

Кетбұға


, XIV-XV 

ғасырларда

  

Асан


қайғы

, XV 


ғасырда

 

Қазтуған



, XVI-XVII 

ғасырларда

 

Байжігіт


, XVIII 

ғасырда


Абылайхан

,  XIX 


ғасырдың

 

бас



 

кезінде


 

Боғда


Махамбет


Тәттімбет

,

Құрманғазы



Абыл


Тоқа


Сармалай


Ықылас


Қазанғап


,   

Байсерке


,

Шортанбай

Тіленді


Дайрабай


Өскенбай


Мамен


Дина


Сүгір


Сейтек


т

.

б



секілді


 

дарынды


 

күйші


дәулескер

 

домбырашылар



  - 

қазақ


 

күй


өнерінің

 

туын



 

әр

 



ғасыр

әр



 

жылдарда


 

биікке


 

көтерген


  

тума


 

таланттар

еді



Солар



 

арқылы


 

ұлттық


 

музыка


 

өнеріміз


 

өзіндік


  

бет


-

бедерін


 

сақтап


қалды

.

Қазіргі



 

кезеңде


 

күйшілік


 

өнер


қанатын

 

кең



 

жая


қазақ


 

деген


ұлттың

 

дәстүрлі



 

мәдениетінде

 

са

-



мғауда

Бодандық



 

кезеңнен


 

аман


 -

есен


 

өткен


 

домбыра


 

аспабы


 

елім


-

ізде


 

айырықша


 

орын


 

алуда


Қазақ


Ұлттық

 

Музыка



 

академиясы

,

Құрманғазы



 

атындағы


 

Ұлтық


 

кон


-

серваторияда

еліміз


 

бойынша


көптеген

 

колледждерде



 

қаншама


болашақ

 

домбырашы



 

мамандар


білім

 

алуда



.

 

Жалпы



 

қорыта


 

айтқанда


тоқ


-

сан


 

ауыз


 

сөздің


 

тобықтай


 

түйіні


"

Қазақтың

  

ұлттық

 

өнері

 

болған



қазір

де

 

бар

 

және

 

болашақта

 

да

 

өз

 

қасиетін

 

жоғалтпай

 

қала

 

береді

!!!

 

Пайдаланған

 

әдебиеттер

:

1.     

А



Сейдімбек

 "

Қазақтың

 

күй

 

өнері

", 

Астана

, 2002

2. 

Т



Мерғалиев



С



Бүркіт



О



Дүйсен

"

Қазақ

 

күйлерінің

 

тарихы

", 

Алматы

, 2000

 

ҚАЗАҚСТАННЫҢ КӨРІКТІ 



ЖЕРЛЕРІ 

АҚСУ

-

ЖАБАҒЫЛЫ

Қазақстан

 

мен


 

Орта


 

Азиядағы


алғашқы

 

қорық



 

Оңтүстік


 

Қазақстан

облысында

 

орналасқан



Ақсу


-

Жа

-



бағылы

 

қорығы



 

Батыс


 

Тянь


-

Шань


тауының

 850 


шаршы

 

метр



 

аумағын


алып

 

жатыр



Қорықта


 

өсімдік


-

тердің


  1279 

түрі


 

кездеседі

оның


57 

түрі


 

Қызыл


 

Кітапқа


 

енген


Сүт


-

қоректі


 

жануарлардың

  51 

түрі


мекен

 

етеді



.

САЙРАМ

-

ҰҒАМ

Аумағы


  149 

мың


 

гектарға


 

жететін


Оңтүстік

 

Қазақстан



 

облысында

 

орна


-

ласқан


 

саябақ


 2006 

жылы


 

ұйымдасты

-

рылды


Саябақ


 

құрылған


 

кезде


 

басты


мақсат

 

Батыс



 

Тянь


-

Шань


 

тау


 

жотала


-

рындағы


 

табиғат


 

байлықтарын

 

қорғау


мен

 

экологиялық



 

туризмді


 

дамыту


болды

Табиғатты



 

қорғау


 

жұмыстары

-

ның


 

ерекшеліктеріне

 

байланысты



саябақ

 

қорық



шектеулі


 

шаруашылық

жұмыстарын

 

жүргізу



туристтік

 

болып


үш

 

аймаққа



 

бөлінген


Саябақта


өсімдіктердің

  1500-


ден

 

астам



 

түрі


,

сүтқоректілердің

  60-

тан


 

астамы


 

түрі


,

құстардың

 300 

түрі


 

кездеседі

.

КӨКШЕТАУ

Ақмола


 

облысында

 

орналас


-

қан


 

аймақ


Бұл


 

аймақта


 

Зеренді


,

Шалқар


Саумалыкөл

Имантау


көлдері

 

бар



Орманды


 

алқап


аймақтың

  60%-


ын

 

құрайды



Бұл


аймақтың

 

орман



-

көлдері


 

қор


-

ғалып


Көкшетау


 

Ұлттық


 

саябағы


-

ның


 

құрамына


 

кіреді


.

ҚОРҒАЛЖЫН

Орталық


 

Қазақстанда

 

орна


-

ласқан


Кездесетін

 

өсімдік


 

пен


жануар

 

әлемінің



 

барлық


 

дерлік


түрі

 

Қызыл



 

Кітапқа


 

енген


Су

құстарының



  300 

түрі


 

кездеседі

.

Қорғалжын



 

қорығының

 

табиға


-

тымен


 

танысу


 

аймақтақ


 

мұражай


-

дан


 

басталады

.

КӨЛСАЙ

Алматы


 

қаласынан

 300 

шақы


-

рым


 

қашықтықта

 

Күнгей


-

Алатау


баурайында

 

Көлсай



 

мекені


 

орна


-

ласқан


Бұл


 

аймақта


 

үш

 



көл

 

бар



:

Көлсай


-1, 

Көлсай


-2, 

Көлсай


-3.

Көл


 

суы


 

мөлдір


ауасы


 

таза


таби


-

ғаты


 

тартымды


Қайыңды


 

көлінің


жағалауында

 

киіз



 

үйлер


 

тігілген


ауыл

 

бар



Бұл


 

аймаққа


 

бірнеше


күнге

 

келген



 

жандар


 

тау


 

суына


шомылып

саумалыдан



 

дәм


татса

 

болады



.

PDF 


создан

 

с



 

пробной


 

версией


 pdfFactory Pro 

www.pdffactory.com



3



  47  (228)  22 

желтоқсан

,  2014 

жыл

Аппақ


 

қарға


 

аунаймыз


,

Асыр


 

салып


 

ойнаймыз


.

Жылтыр


 

мұзда


 

сырғанап


,

Шаттанып


 

біз


 

құлаймыз


.

Қыс

 

қызығы

1 "

Б



сынып

 

оқушысы

Ерасыл

 

Аманбеков

Қуанамыз


ойнаймыз


,

Біз


 

аққала


 

жасаймыз


.

Асыға


 

күтіп


 

Аяз


 

атаны


,

Жаңа


 

жылды


 

тойлаймыз

.

  

Көңілді

 

қыс

1 "

Б



сынып

 

оқушысы

Жібек

 

Сләмбекова

Сынып

 

жетекшісі

:  

ГҮЛЖАН

 

ҚУАНЫШБЕКҚЫЗЫ

 

ҚУАНЫШБЕКОВА

  

        



Каталог: files
files -> Оңтүстік Қазақстан облыстық «Отырар» ғылыми әмбебап кітапханасы
files -> Көркемсөз зергері
files -> Мұратбеков Сайын
files -> Литература по физико-математическим наукам
files -> Г. Д. Рыскелдиева Жинақта «Жаратылыстану гуманитарлық ғылымдары жəне олардың Қазақстан Республикасының индустриалды нновациялық даму бағдарламасын жүзеге асырудағы рөлі» атты
files -> Issn 2308-0590 Индекс 74661 редакциялық кеңес мағауин Мұхтар Қазақстанның халық жазушысы Ғарифолла Есім
files -> «Бекітемін» Алматы облысы білім басқармасының басшысы
files -> Хіх ғасырдағЫ Қазақ Әдебиетінің тарихы
files -> Бағдарламасы бойынша шығарылып отыр Редакция алқасы


Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4


©emirsaba.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет