Табиғатта жасыл аю бола ма?


Хламидомонада мен хлорелланың салыстырмалы сипаттамасы



бет5/5
Дата23.02.2022
өлшемі13.83 Mb.
#26191
1   2   3   4   5

Хламидомонада мен хлорелланың салыстырмалы сипаттамасы

  • Салыстыру сипаты
  • хламидомонада
  • хлорелла
  • 1
  • Мекен ету ортасы
  • Тоқтау суларда
  • Тұщы суларда
  • 2
  • Морфологиясы
  • Алмұрт пішінді
  • Шар тәрізді
  • 3
  • Жарықты сезуі
  • стигма
  • -
  • 4
  • Хромотофорының пішіні
  • Астауша тәрізді
  • Жазық астау тәрізді
  • 5
  • Тіршілік әрекеті:
  • 6
  • а) қозғалысы
  • қос талшық арқылы
  • қозғалмайды
  • 7
  • б)қоректенуі
  • Фотосинтез үрдісі
  • Фотосинтез үрдісі
  • 8
  • в)көбеюі
  • Жынысты және жыныссыз
  • Тек жыныссыз
  • 9
  • г)тітіркенгіштігі
  • фототаксис
  • -
  • 10
  • д)қор заты
  • пиреноидта
  • пиреноидта

Көп жасушалы жасыл балдырлар

  • Спирогира
  • (Spirogyra)-тұщы суларда, суға жасыл түс беретін, сырты сілемей,жібі бір қатарға орналасып, ұзын жасушалардан құралған, хромотофоры орама пішінді көп жасушалы балдыр;

Улотрикс (Ulothrichales)-дене пішіні жіп тәрізді, ағынды суларда субстратқа бекініп тіршілік етеді.Әрбір жасушадағы жасыл түсті хромотофоры жалпақ білезік пішінді;

  • Улотрикс (Ulothrichales)-дене пішіні жіп тәрізді, ағынды суларда субстратқа бекініп тіршілік етеді.Әрбір жасушадағы жасыл түсті хромотофоры жалпақ білезік пішінді;

Жасыл балдырлардың көптүрлілігі

  • Жасыл балдырлар. Жоғарғы қатар: хламидомонада, хлорелла, микрастериас, қос пішінді сценедесмус ,домаланғы (вольвокс).
  • Төменгі қатар,солдан оңға: спирогира, улотрикс, ульва, каулерпа, кладофора

Қандай балдырларда бақалшақ бар?

  • Диатом балдырлардың құрылысынмен Брекса өзенінен алынған үлгідегі диотемеялардың мысалында танысамыз
  • Диатом балдырлар:су түбінде тіршілік етеді.
  • Жасушаның іш жағынан пектинді қабық, ал сыртынан кремнеземнен құралған екі жақтаулы сауыт қаптап тұрады. Пектинді қабық құрылымсыз, жұқа, жасушасы бір ядролы, хромотофорасында хлорофилдің a , c пигменттерінен басқа қоңыр-фукоксантин,сары-каротин болуымен сары түсті болады. Қор заты-полисахарид лейкозин және май. Пиннулярияны белдеу жағынан қараса,онда оның екі жақтауы айқын көрінеді. Оның ішкі жақтауы-гипотека,оны жауып тұратын сыртқы үлкен жақтауы-эпитека.
  • саңылаулар
  • Хлоропластары қоңыр таспа тәрізді
  • эпитека
  • гипотека
  • ядро

  • Тіршілігін жойған диатом балдырларының бақалшықтары су түбіне шөгіп,тығыздалып, диатомит және трепел минералдарын түзеді.
  • Тәжірибе: скальпельдің ұшымен трепелдің кристалдарын заттық шыныдағы суға салып,әбден араластырамыз.Алынған жүзгіннен(взвесь) препарат дайындап,микроскоппен қараймыз.

Тіршілігін жойған диатом балдырлары және олардың сынықтары

Диатом балдырлар. Жоғарғы қатар, солдан оңға: қос хетоцерос , жұқа диатомея , фрагилярия, талассиосира , рабдонема . Төменгі қатар,солдан оңға: көгілдір мастоглора , мелозира , табеллярия, теңіз навикуласы, пиннулярия

Қандай балдыр ең ірі?

  • Жапырақтәрізді тақташасы таспа тәрізді,үлкен, 50см дейін жоғары созылған бөлім,онда интеркалярлы меристеманың жасушалары үнемі бөлінгендіктен жапырақ таспалары түсіп, көктемде ауысады.
  • Негізгі қор заты: ламинарин (паренхимада)
  • Пигмент түрлері: хлорофилл a және c, бетакаротин,ксантофилл, қоңыр фукоксантин;
  • Саргассум (Sargassum)
  • қоңыр балдыры
  • Мексика шығанағында жидекті саргассум көптеп. тараған. Жидектері іші ауаға толы көпіршіктер.
  • Балдырлар солардың көмегімен суда жүзуін тездетеді, сөйтіп Гольфстрим ағысымен алыс мұхиттарға тез таралады.

Қоңыр балдырлар. Жоғарғы қатар,солдан оңға: фукус, постелсия , макроцистис, саргассум. Төменгі қатар,солдан оңға: ламинария, жапон аналипусы , шоғырлы пельвеция , цистозейра

Ең тереңде өсетін қандай балдырлар ?

  • 1984ж Атлант мұхиты, Сан-Сальвадор аралының жағасынан 269м тереңдікте тіршілік ететін қызыл балдырлар табылды.Олар су бетіне түсетін жарықтың 0,001% алады.
  • Осындай тереңде тіршілік етуі жасуша құрамындағы ерекше пигменттер құрамына байланысты;

Қызыл балдырлар

1.Хромотофорларында а-хлорофилінен басқа d-хлорофилі, каратиноидтар,ксантофилл,фикоцианин бар. Мұндай фотосинтездеуші пигменттердің болуы қызыл балдырлардың спектрдің барлық түстерін қабылдап, тереңде (270м) тіршілік етуіне мүмкіндік береді.

  • 1.Хромотофорларында а-хлорофилінен басқа d-хлорофилі, каратиноидтар,ксантофилл,фикоцианин бар. Мұндай фотосинтездеуші пигменттердің болуы қызыл балдырлардың спектрдің барлық түстерін қабылдап, тереңде (270м) тіршілік етуіне мүмкіндік береді.
  • 2.Негізгі қор заты- багрякалы крахмал (әдеттегі крахмалдан құрылысы, химиялық құрамы жағынан өзгеше) және май.
  • 3.Жасушасы қатты қабықтан тұрады, сілемейлі жасуша қабырғасы әктен құралған.
  • 4.Тіршілік кезеңдері: гаплоидты гаметофитті, диплоидты карпоспорофитті және диплоидті тетраспорофитті.
  • 5.Тіршілік айналымында зооспоралар болмайды.
  • 6.Талломдары –таспа,тақташа,жіп тәрізді,кейде жіптері тарамдалған.

Қызыл балдырлар. Жоғарғы қатар: ирландия мүгі, тікенекті эндокладия ланцетжапырақты порфира, гелидиум. Төменгі қатар,солдан оңға: құбылмалы пальмария ,гигартина, филлофора, полиневра

Балдырлардың экологиялық топтары:

Фитобентос немесе перифитон -

  • Фитобентос немесе перифитон -
  • бұл ұсақ микроскопиялық балдырлардың әр түрлі субстратқа бекінген топтары.

Ғылыми жоба: Әр жыл мезгілінде судың құрамындағы балдырлар тобы бойынша су тазылығын анықтау

  • мақсаты: судың үлгісінде балдырлардың түрін,санын олардың су тазалығына әсерін анықтау.
  • I-топ. Мыс зауытының қалдықтары төгілген Глубочанка өзенінен алынған үлгі;
  • II-топ. Тихая өзенінен алынған судың үлгісі;
  • III-топ. Брекса өзенінен алынған судың үлгісі;

Топтық жұмыстың нәтижесі

  • 1топ: Глубочанка өзенінің перифитонды бірлестік құрамында балдырдың 43 түрі анықталды.Соның ішінде 35 түрі диатом – Navicula viridula и Navicula cryptocephala балдырлар.Жасыл балдырлардың 6 түрі,көк-жасыл балдырлар бөлімінен 2түр.
  • Маусымдық динамика: балдырдың көптүрлілігі жаз айларына қарағанда күз айларында байқалады.Диатом балдырлар альгофлораның негізгі массасын құрады.2010ж сапробты индекс 1,93-бұл бойынша Глубочанка өзені суының тазалығы III кластық сапа көрсеткіште.

ГЛУБОЧАНКА ӨЗЕНІНДЕГІ БАЛДЫРЛАРДЫҢ НЕГІЗГІ БӨЛІМІНІҢ КӨПТҮРЛІЛІГІНІҢ МАУСЫМДЫҚ ӨЗГЕРІСІ

2-топ

  • Тихая өзенінің альгофлорасын зерттеу кезінде балдырдың 73 түрі , яғни:53 диатом Ceratoneis arcus, Achnanthes minutissima. 17жасыл. Clamidomonas sp .Судың 1 м.ағысында 55түр, екінші метр ағысында 62 түр анықталды.
  • Маусымдық динамика:күз айларында көптүрліліктің заңды түрде өсуі.(81%диатом)
  • Жаз айларында жасыл балдырлардың түр санының өсуі-32%.

ТИХАЯ ӨЗЕНІНДЕГІ БАЛДЫРЛАРДЫҢ НЕГІЗГІ БӨЛІМІНІҢ КӨПТҮРЛІЛІГІНІҢ МАУСЫМДЫҚ ӨЗГЕРІСІ

3топ

  • Брекса өзенінің альгофлорасын зерттеу кезінде диатом балдырдың 58 түрін, жасыл балдырлардың 15 түрін анықтадық.
  • Перифитондық бірлестіктің сапробиологиялық сараптауы көрсеткендей жаз-күз айларында балдырларының мынадай түрлерінің Achnanthes minutissima, Cymbella ventricosa, Ceratoneis arcus, , Stigeoclonium tenue, Synedra ulna var. contracta.
  • үстемдік етуі.

Брекса өзеніндегі перифитон түрлерінің маусымдық өзгерісі

  • Брекса өзеніндегі перифитон түрлерінің маусымдық өзгерісі
  • Брекса өзеніндегі балдырлардың негізгі бөлімінің өкілдерінің көптүрлілігі
  • «Балдырлардың көп түрлілігі» тақырыбына арналған бақылау жұмысы
  • Барлығы 36 ұ
  • I-Төменде берілген балдырларды хромотофордағы бояғыш заттың түріне байланысты жіктеп, қандай бөлімге жататынын анықта!(әр дұрыс жауапқа 1ұ)
  • 1.Саргассум 2.Улотрикс
  • 3.Хондрус 4.Коралина
  • 5.Кладофора 6.Нереоцистис
  • 7.Бангия 8.Турбинария 9.Каулерпа 10.Филлофора
  • 11.Ульва 12.Грациллярия
  • 13. Спирогира 14.Немалион
  • 15.Макроцистис 16.Анфельция
  • 17.Фукус 18.Плюмария
  • 19.Ламинария 20.Порфира
  • II. Төменде берілген сипаттама қандай балдырларға тән екенін анықта:(9ұ)
  • 1.Бұл балдырлардың мекен ету ортасы теңіз,мұхит сулары.Тұщы суларда тек 3 түрі кездеседі. Олардың талломының мөлшері өте кішкене немесе өте үлкен.Қор заттары ламинарин, маннитол және май тамшылары. Фотосинтездеуші пигменті фукоксантин деп аталады.Одан басқа балдырдың жасушасында хлорофилл –а,с пигменттері де бар.
  • 2.Бұл балдырлардың өкілдеріне тән бояғыш заттары олардың терең теңіздердің түбінде мекен етуіне мүмкіндік береді.(каротиноидтар мен түрлі фикобилиндер,d-хлорофиллі,) Қор заты- багрянкалы крахмал.Жасуша қабырғалары ізбестен тұрады.Көбею жолдары күрделі.
  • 3. Бұл балдырлардың кей түрлеріне стигма тән. Хлоропластарында басқа пигменттерге қарағанда a b хлорофилдері тән.Қор заты крахмал. Жасуша қабырғалары күрделі көмірсу жасунықтан, кей түрлерінде ксилан мен маннаннан құралған.
  • III-«Теңіз орамжапырақтары » мен ақ қауданды орамжапырақ бірдей ағзаға жата ма? Егер солай болса қандай ұқсастықтары бар, ал олай болмаған жағдайда қандай өзгешеліктермен ерекшеленеді? Жауабыңды толық , дәлелді бер.(10ұ)

Табиғатта жасыл аю бола ма?

Қолданылған әдебиеттер

  • Биология 7 сынып Қ.Қайым
  • Р.Сәтімбеков
  • Практический курс систематики растений
  • Т.Н.Гордеева
  • И.Н.Дроздова
  • Биология И.Ю.Павлов
  • Биология Д.Тейлор, Н.Грин


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5




©emirsaba.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет