Wiley жаңартылатын энергия


  Биоотын өндірісінің және экономикасының жаһандық сценарийі



Pdf көрінісі
бет20/289
Дата06.01.2022
өлшемі4.71 Mb.
#15710
1   ...   16   17   18   19   20   21   22   23   ...   289
1.1 
Биоотын өндірісінің және экономикасының жаһандық сценарийі 
Қазіргі уақытта биоотынға қатысты энергетикалық шешімдер негізінде жатқан мүмкіндіктер бүкіл 
әлемнің  назарын  тартады  және  экологиялық  қауіпсіз  тәсілді  пайдалану  жолымен  қазбалы  отынға 
деген  тәуелділікті  қысқарту  бірнеше  үкіметтердің  саясаттында  айқын  нысан  болды.  Биоотынды 
жылжытумен  айналысатын  жетекші  елдердің  кейбірі-Құрама  Штаттар,  Бразилия,  ЕО  қатысушы 
елдері,  Канада,  Қытай  және  Үндістан.  АҚШ  үкіметі  келесі  он  жыл  ішінде  биоэнергияны  үш  есе 
арттыруға  шығатыны  жайлы,  биоотын  бойынша  ең  амбициялық  болжамдардың  бірін  жасады  [22]. 
"Биоотын" деп аталатын екі негізгі тауарды: биоэтанол және биодизель құрайды. Биоэтанол өндірісі 
үшін  негізінен  қант,  жүгері,  соя,  бидай  және  күнбағыс,  ятрофа,  өсімдік  майы,  пальма  шикізаттары 
қолданылады,  ал  рапс  және  соя  биодизель  үшін  шикізат  болып  табылады.  Биоэтанол  бензинді 
ауыстыруға  қабілетті  биоотынның  ең  перспективалы  түрі  болып  табылады  және  қазіргі  уақытта 
көптеген үкіметтердің биоотынды пайдалану жөніндегі саясатының бір бөлігі болып табылады, Бұл 
Бразилия  сияқты  кейбір  ірі  елдерде  байқалады,  міндетті  түрде  елде  22%  биоэтанол,  бірнеше  АҚШ 
штаттарында    және  Қытайда  10%  құрайды.  Бұдан  басқа,  құрамында  су  бар  биоэтанол  (4%  суымен 
96% биоэтанол) осы елдерде кеңінен қолданылады [23]. 2007 жылғы энергетикалық тәуелсіздік пен 
қауіпсіздік  туралы  АҚШ  Заңына  сәйкес  2022  жылға  қарай  биоэтанол  мен  биоотынның  басқа  да 
түрлерінен жаңартылатын энергия үлесі жыл сайын 36 млрд.галлонға дейін ұлғаяды деп көзделген. 
Сонымен  қатар,  АҚШ  АООС  қазіргі  уақытта  ауа  тазалығы  туралы  заңға  түзетулерге  байланысты 
этанолдың  10%-ын  араластыруға  рұқсат  береді.  Осы  саясаттың  әсері  АҚШ  нарығында  жүгеріден 
этанол  өндірісін  ұлғайту  түрінде  көрінеді[24].  Этанолды  өндіру  және  пайдалану  үшін  әзірленген 
саясаттың  әсері  соңғы  екі  онжылдықта  биоотынмен  байланысты  салықтар,  тарифтер  және  ауыл 
шаруашылығы  секторының  кредиттік  әсерлері  мониторингі  нәтижесінде  алынатын  әлеуметтік 
шығындар мен пайдаға қатысты байқалатын оң нәтижелер беріп жатыр [25]. Бұл 1995-2008 жылдар 
аралығында  алынған  деректерді  талдау  бойынша  галлон  үшін  14  цент  орташа  бағаның  төмендеуі 
түрінде көрінеді. [26]. Мұндай саясат ауыл шаруашылығы және энергетикалық нарықтар арасындағы 
байланысты  көрсетеді,  бұл  мұнайдың  жоғары  бағасы  мен  жүгерінің  жоғары  түсімінен  этанолдың 
міндетті көлемінен асып түсу түрінде көрінеді [24]. Сан-Паулудың ауыл шаруашылығы басқармасы 
2012 жылы этанолдың жалпы өндірісі 25,5 млрд.литр болады деп болжады. Осыған байланысты 2011 
жылы 21,1 млрд. литр өндірістің жалпы көлемі жүргізілді, бұл көптеген себептер бойынша туындаған 
дағдарыстық  фазаға  қарамастан,  әлемдік  биоотынның  жалпы  көлемінің  шамамен  24,9  пайызын 
құрайды  [27,  28].  Бразилия  қант  қамысын субсидиясыз  шикізат  ретінде  пайдаланумен  биоэтанолды 
табысты коммерциялайды және  бәсекеге қабілетті нарық құрудың мысалы болып табылады 
[29сонымен  қатар,  Бразилия  биоэтанолдың  ірі  экспорттаушысы  және  АҚШ-тан  кейінгі  көлемі 
бойынша  екінші  өндіруші  болып  табылады.  Еуропалық  Одақ-бұл  2015  жылға  қарай  бес  пайыз 
үлесімен және 2020 жылға қарай одан әрі өсуімен он пайызға дейін биоотын бойынша болжамды іске 
асыратын  көлемі  бойынша  үшінші  биоотын  өндірушісі[30].  EU2009  директивасында  биоотынды 
тұтыну мен өндіруді сәйкестендіру және оны тұрақты сала ету үшін тікелей байланыс бар [31]. Бұдан 
басқа, ЕО шикізатына баға қысымын төмендету үшін шикізаттың немесе биоотынның 30 пайызына 
импорттың басымдығын белгілей отырып, ЕО қауіпсіз жолды таңдады. 2012 жылы күтілетін биоотын 
өндірісі үшін ЕО 10,3 млн.тонна қант қызылшасы мен 9,7 млн. тонна өсімдік майы мен жануар майын 
талап  етеді.  Биоэтанол  бойынша,  АҚШ-пен  және  Бразилиямен  салыстыра  отырып,  ЕО  тек  екінші 
дәрежелі  өндіруші  болып  табылады  және  оның  үлесіне  автомобиль  көлігі  секторындағы  биоотын 
нарығының  28  пайызы  келеді  [32].  Биодизель  бойынша  ЕО  нарықтың  60  пайызымен  ірі  өндіруші 
болып табылады [33]. Еуропалық Одақта Германия биоотынның ірі өндірушісі болып табылады, ал 
Франция  көлемі  бойынша  екінші  өндіруші  болып  табылады  [34].  Франция  сондай-ақ  2015  жылға 
қарай биоотынның 10 пайызына жетуге амбициялық мақсат қойды [35]. Канада үшін жаңартылатын 
отынның міндетті мазмұны 2008 жылғы Федералдық заңнаманың ұсыныстарына сәйкес 2010 жылға 
қарай 5 пайызға дейін төмендетілді [36]. Сонымен қатар, федералдық мандат бойынша 2011 жылға 
қарай  дизельде  екі  пайыздық  қалпына  келтірілетін  ұстауды  талап  ететін  заң  енгізілді.  Биоэтанол 
өндірісіне келер болсақ, Канада жылына 2 млрд. литрге жетті [37], Канадада биоэтанол өндірісі үшін 
негізгі  шикізат  жүгері  және  бидай  болып  табылады,  биодизель  көбінесе  каноладан  жасалады  [38]. 
Канадада сондай-ақ биодизель импортын ұлт үшін қолайлы 6,5 пайыз және жалпы жеңілдік тарифі 
бойынша  үш  пайызға  субсидиялады  [36].  Биоэтанолды  энергияға  балама  ету  үшін  бұрын 


 

қабылданған  саясат  енді  этанол  өндірісінің  ақылға  қонымды  өсуі  және  оның  тұрақтылығы  түрінде 
көрінеді.  Бірақ  қысқа  мерзімді  және  орта  мерзімді  перспективада  биоотын  өндірісінің  шектеулі 
болуына  байланысты  таяу  болашақта  Канада  этанол  өндірісіндегі  негізгі  ойыншысы  бола  алмайды. 
Қытай да 2020 жылға қарай этанолды 10 пайызға дейін араластыру талабын қабылдады. Екінші буын 
биоотын  өндірісі  үшін  астық  емес  дақылдардан  шикізатты  пайдалану  саясатымен,  бес  қытайлық 
Хэйлунцзян, Цзилин, Ляонин, Аньхой және Хэнань провинциялары осы талап бойынша жұмыс істеп 
жатыр [39]. Қытайда этанол өндіретін бес зауыт бар, олардың төртеуі астық шикізатын (жүгері және 
бидай) пайдаланады, ал екіншісі маниок түйнегін пайдаланады. Астықтан этанол өндірісі 2 103 млн. 
литрді  құрады,  ал  маниокадан  өндіру  152  млн.литрді  құрады.  Екінші  жағынан,  Қытайда  биодизель 
өндірісі  3  408  млн.  литрге  бағаланады,  онда  негізгі  пайдаланылатын  бастапқы  материалдар 
пайдаланылған / өңделген ас үй майы және күнжарғыш қалдықтары болып табылады [40]. Үндістан 
2012 жылға арналған биоотынды отынмен араластыру туралы (шамамен 2%) талаптарға қол жеткізу 
үшін жеткілікті күтілетін биоэтанол мөлшерін өндіреді. Ятрофа өсімдігінен биодизель өндірісі қазіргі 
уақытта елеусіз. 2009 жылы Үндістан Үкіметі бекіткен биоотын саласындағы ұлттық саясатқа сәйкес 
12-ші  бес  жылдық жоспардың  (2017 жыл)  соңына  қарай биоотынның 20  пайызын  қазбалы  отынмен 
араластыру  ұсынылды.  Биоэтанолдың  5%-ын  қосу  туралы  қолданыстағы  талаптар  соңғы  үш  жыл 
ішінде  қанттың  артық  өндірісіне  тікелей  тәуелді  болып  тұр,  ал  биодизель  өндірісі  үшін  қолайлы 
шикізаттың  болмауына  байланысты  биодизельді  20  пайызға  ауыстыруға  қол  жеткізу  мүмкін  емес. 
2011-12 жылдары биодизельге 5% биоотын қосу туралы талап қажеттілігін қанағаттандыру үшін 3,42 
млн. гектар жерден 3,21 млн. тонна биодизель талап етіледі [41]. Бір гектардан 2,5 тонна ятрофаның 
орташа  өнімі  30  пайыз  биодизель  алу  үшін  коэффициенті  бар  неғұрлым  перспективалы  шикізат 
болып саналады. Мұндай көрсеткіштерде 2017 жылға қарай араластыру туралы талапты қолдау үшін 
(20  пайыз)  18,6  млн.га  көлемінде  ятрофаны  өсіру  талап  етіледі.  Бұдан  басқа,  биомассадан,  әсіресе 
желілік сапа энергиясынан энергия өндіру 10 000 МВт артық 
күнжара
  қант, мұнай-химия, ликер-арақ 
зауыты,  күріш  зауыты,  қант  зауыты  және  тоқыма  фабрикасынның  отын  зауыттарына  пайдаланған 
кезде 31 000 МВт болжанған деңгейде жақсы жұмыс істейді.  
 
Үндістан  биоотынның  тұрақты  нарығы  жолында  2012  жылы  этанол  өндірісінің  29  пайызға 
болжанып  отырған  өсуіне  және  белгілі  бір  прогреске  қанттың  неғұрлым  жоғары  өндірісінің 
каскадтық  нәтижесі  есебінен  және  онымен  байланысты  патоктардың  неғұрлым  жоғары  өндірісі 
есебінен жетеді [41]. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 


 

 


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   16   17   18   19   20   21   22   23   ...   289




©emirsaba.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет