Оқу сауаттылығЫ



Pdf көрінісі
бет225/515
Дата20.10.2022
өлшемі3,95 Mb.
#44422
1   ...   221   222   223   224   225   226   227   228   ...   515
ОҚУ САУАТТЫЛЫҒЫ 
https://vk.com/mega_education
 
238 
еркіндікке жіберу жөніндегі жобасын бұған дейін Қырғызстан және Пәкістан 
елдерінде жүргізген. Соңғы бірнеше жыл ішінде бұл ауқымды экологиялық шараға 
Қазақстан да қатысып отыр. Басына сәлде киіп, ақ киімге оранған арабтардың 
Алтай өңіріне келуі – күнде бола бермейтін оқиға. Сондықтан болар, қонақтардың 
әрбір әрекеті мен жүріс-тұрысын бақылау көпшілік үшін қызықты болды. 
Саятшылық пен құсбегілік қазақтың қанына сіңген өнер болса да, арабтардан 
үйренетін тәжірибе көп. Олар сұңқарды аса қасиетті құс санағандықтан, Араб 
Әмірлігінде онымен тек ақсүйектер ғана саятшылық құратын көрінеді. Сонымен 
бірге, арабтың ежелгі дәстүрі бойынша, аңшылыққа 2 жыл пайдаланылған құс 
міндетті түрде еркіндікке жіберіліп отырған. Өйткені, адамзат баласы жабайы 
табиғаттағы сұңқар мен ителгі санының азаюына залал келтірмеуі тиіс. Қазір 
әлемнің бірқатар елдерінде жүзеге асырылып отырған осы экологиялық бағдарлама 
да дәстүрдің негізінде жасалыпты.
Біріккен Араб Әмірлігіне құдай көптеген табиғат ресурстарын берген. 
Сондықтан да біз жабайы табиғатқа зиян келтірмеуіміз және құстың санын 
көбейтуге болашақта да өз үлесімізді қосуымыз қажет. Арабтардың аңға шығу 
дәстүрі бойынша сұңқарлар екі жылдан кейін бостандыққа жіберіліп тұрған. 
Өйткені соңғы 10 жылда сұңқарды браконьерлік жолмен аулап, шетелге 
сататындар көбейіп кетті. 
– Мәселен, бүгін біз бостандыққа ұшырып жатқан құстардың барлығы біздің 
елдегі контрабандашылардан тәркіленген, – деді бізге берген сұхбатында 
экологиялық жобаның үйлестірушісі Мұхаммед Салих. 
Араб Әмірлігінде сұңқар мен ителгіні әлемдік деңгейде қорғау жөніндегі 
бағдарламаға мемлекет жан-жақты қолдау жасап тұрады. Құстарды бостандыққа 
жіберуге осы экологиялық жобаның жетекшісі, жоғары мәртебелі шейх Мухаммед 
Ахмет Аль Баварди Шығыс Қазақстанға арнайы келіпті. Ол Күршім және 
Катонқарағай өңірінің таулы, өзенді жерлеріне ұшырылған сұңқарды жеке 
бақылап, әрқайсысын суретке түсіріп отырды. Акцияны ұйымдастырушылар, ең 
бастысы, еркіндікке жіберілген құстар қайтадан браконьерлердің қолына түспесе 
дейді. Өйткені, өткен жылы ғана Шығыс Қазақстанның дәл осы аймақтарында 17 
сұңқарды ұстап, шетелге өткізбек болған Египет пен Сирия мемлекетінің 
азаматтары ұсталған болатын. 
– Біз бұл жобаны Қазақстанда жүзеге асырудың тиімді екендігіне көз 
жеткіздік. Бұл өңірдің табиғаты сұңқар және ителгі сияқты құстарға өте қолайлы. 
Олардың жабайы ортаға бейімделіп, өз қорегін табуына барлық жағдай бар. Ең 
бастысы, құстар табиғат жауларының қолына түспесе болғаны, – дейді 
экологиялық жобаның жетекшісі, жоғары мәртебелі шейх Мухаммед Ахмет Аль-
Баварди. 
Жалпы Араб елдері бұл жобаны халықаралық деңгейде жүзеге асыруға қыруар 
қаржы жұмсап келеді. Мәселен, мына сұңқарлар осыған дейін Дубайдағы арнайы 
құстардың емханасында сауығып шыққан. Арабтар оның әрқайсысына құны 2 мың 
доллар тұратын электрондық қондырғылар тақты. Салмағы бар-жоғы 9 грамдық 
күннен қуат алатын спутниктік жабдық арқылы сұңқарларды болашақта да 
бақылауға болады. Дәстүр бойынша әрбір сұңқардан кейін оның соңынан көгершін 




Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   221   222   223   224   225   226   227   228   ...   515




©emirsaba.org 2024
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет