Биохимия кафедрасы


 Белок молекуласындағы амин қышқылдары түзетін байланыс түрлері (пептидтік



Pdf көрінісі
бет10/76
Дата02.03.2023
өлшемі1,47 Mb.
#71048
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   76
7. Белок молекуласындағы амин қышқылдары түзетін байланыс түрлері (пептидтік, 
дисульфидтік, сутектік, иондық, гидрофобтық әрекеттесу), нақты мысалдармен түсіндіру.
Табиғи белоктардың құрамына кіретін амин қышқылдарының көптігіне қарамастан, белок 
молекуласындағы амин қышқылдарының байланысу тәсілдері көп емес. Амин қышқылдарының 
арасындағы байланыстар екі түрлі болады: 1) ковалентті, берік байланыс; 2) ковалентті емес
әлсіз байланыс.
Белок молекуласындағы амин қышқылдарының арасындағы негізгі байланыс – пептидтік 
байланыс. Пептидтік байланыс бір амин қышқылының карбоксил тобы екінші амин 
қышқылының α-амин тобымен әрекеттескенде түзіледі (1сурет). Егер пептидтік байланыс 
арқылы екі аминқышқылы байланысса, дипетид, үш амин қышқылы – трипептид, көп амин 
қышқылдары әрекеттессе – полипептид түзіледі. Арнайы қабылданған келісім бойынша 
пептидтерді атауда бос амин тобы бар аминқышқылы сол жағында, ал бос карбоксил тобы бар 
амин қышқылы оң жағында жазылады. Сондықтан пептидтің молекуласындағы амин 
қышқылының реті N-басынан C-соңына қарай белгіленеді. Пептидтерді атағанда С-соңындағы 
амин қышқылынан басқа амин қышқылдарының жалғауы -ил деген жалғауға ауысады.  


17 
H
2
N
COOH
CH
2
+
H
2
N CH
CH
3
COOH
H
2
O
H
2
N CH
2
C
N CH
COOH
CH
3
ãëèöèí
àëàí èí
O
H
ãëèöèëàëàí èí
1 сурет - Пептидтік байланыстың түзілуі. 
 
Мысалы жоғарыда келтірілген дипептид аланилглицин деп аталады. 
Пептидтік байланыс – өте берік байланыс. Бұл амин қышқылдарының карбониль 
тобының көміртегісі мен имин тобының азотын байланыстыратын осьті айналуына кедергі 
жасайды.


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   76




©emirsaba.org 2024
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет