1 тарау Түрік қағанаты



бет20/45
Дата20.02.2023
өлшемі140,41 Kb.
#69395
түріҚұрамы
1   ...   16   17   18   19   20   21   22   23   ...   45
Конспект сұрақтар

  1. Қазақстанның оңтүстігі мен Орта Азияға жол ашудағы басты себеп:

  2. Отырарды қоршауға алды:

  3. Отырар қаласы монғолдарға қанша уақыт бойы қарсы тұрды:

  4. Жошы бастаған әскерлер аттанды:

  5. Сыр бойындағы қалалар монғолдардың иелігіне көшті:

  6. Жетісу аймағындағы монғол шапқыншылығынан кейінгі қала саны:

  7. Қазақ халқы қалыптасуының аяқталуын ұзақ жылға кешеуілдеткен жағдай:

  8. Жошы ұлысының аумағы:

  9. Қазақстан жеріндегі монғол ұлыстары:

  10. Құрамына Оңтүстік және Оңтүстік-шығыс Қазақстан аумағы кірген ұлыс:

  11. Үгедей ұлысының аумағы:

  12. Ұлы хан Мөңке қайтыс болды:

  13. Монғолдардың Жетісуға енген жылы:

  14. 1217 жылы Жетісуды басып алуға аттанды:

  15. Шыңғысхан Қытай жерін басып алды:

  16. Енисей қырғыздары мен Сібір халықтарын жаулады:

  17. Өкімет билігінің жоғарғы органы:

  18. Мемлекеттің басты заңы:

  19. Ханның жеке басын қорғайтын жасауыл:

  20. Монғолияның әскери-әкімшілік аймақтары:

  21. Монғол мемлекетінің әкімшілік билігі:

  22. Шыңғысханның туған жылы:

  23. Монғол империясы құрылған мерзім:

  24. Тимучиннің (Шыңғысхан) ел билеген жылдарын көрсетіңіз:

  25. Қай жылдары Хорезм шахы Мұхамед Текеш Отырар қаласында теңге соқтырған:

  26. Қандай оқиғаға байланысты қыпшақтар мен Хорезм мемлекетінің Сыр бойындағы қалалар үшін күресі тоқтатылды:

  27. Шыңғысханның қай заңы бойынша өкімет билігінің жоғарғы органы құрылтай болды:

  28. Қай жылдары Ұрыс хан өз атынан Сығанақта теңге соқтырған:

Алтын Орда /13ғ ортасы-16ғ басы/


Конспект
Алтын Орда – Жошы ұлысының орнына құрылған алғашқы ірі мемлекеттердің бірі. Орталығы алғашында Сарай-Батуда (Еділ бойында) болды, кейін Сарай-Беркеге көшірілді. Батый хан Алтын Орданы құрып, 1227-1255 жылдары мемлекетті басқарған. Мұсылман деректерінде Батый хан әділ адам болғандығы айтылады. Батый хан мұсылмандардың ең жақын қамқоршысы деп есептелген. Орыс жылнамаларында Батый ханның Алтын Орданың экономикалық қуатын арттыруға, қалалық өмірдің жандануына ерекше көңіл бөлгендігі айтылған.
1236-1242 жылдары Батысқа жасалған жеті жылдық жорықты Батый хан басқарды. Берке хан Монғол империясына тәуелділігін мойындамай, бүкілмонғолдық құрылтайға қатысудан бас тартты. Берке хан Алтын Орданы күшейту үшін мұсылман дінін қабылдады. Меңгу-Темір 1271 жылы Египетпен байланысына кедергі болуға тырысқан Византияға қарсы жорыққа шықты. Византия императоры соғыстан бас тартып, бейбіт келісімге келді. Бұл келісім Алтын Орданың Жерорта теңізі бойындағы қалалармен сауда қатынасын жақсартты. Тохты хан Алтын Орданың саяси жағынан мемлекеттік беделінің көтерілуіне зор үлесін қосты. Ол Иран, Кавказ елдерімен сауда байланысын жандандырған. Египетпен тығыз қатынаста болды. Алтын Орданың гүлденген кезі Өзбек хан мен баласы Жәнібек ханның билігі тұсында болды. Өзбек хан қалалық өмірдің дамуына қатты көңіл бөлген. Оның билігі кезінде мұсылман діні мемлекеттік дін болып жарияланды.
14 ғасырдың екінші жартысында Алтын Орда ішінде алауыздық күшейді. Жошы ханның екінші бір ұрпағы Тоқтамыс Әмір Темірдің көмегімен Алтын Орданың билігін алады. Әмір Темір Алтын Ордаға шабуылдап, мемлекетті бас көтере алмастай етіп тұралатты. 15 ғасырдың ортасында Алтын Орда бірнеше хандықтарға бөлініп кетті.
Алтын Орда хандары ислам дінін қабылдағаннан кейін іс жүргізу жұмыстарын ұйғыр жазуымен жүргізді. Азаматтық басқару билігі түрік әулетінен шыққан “мәлік” деп аталатын жергілікті әкімдер арқылы жүзеге асырылды. Алтын Ордада басқару жүйесінде басқақтар маңызды орын алды. Олар басқару қызметімен қатар, жергілікті халыққа әскери бақылау жүргізді. Даруғалар салық жинаумен шұғылданды. Әскери істі беклербек басқарған. Азаматтық билік уәзірлердің қолында болған. 14 ғасырда Алтын Орда мұсылмандық мемлекетке айнала бастаған.


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   16   17   18   19   20   21   22   23   ...   45




©emirsaba.org 2024
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет