Кафедра: Гуманитарлық пәндер



бет1/2
Дата26.01.2023
өлшемі31,15 Kb.
#63087
  1   2

Қазақтан Республикасы Білім және Ғылым Министрлігі Мардан Сапарбаев Институты

Кафедра: Гуманитарлық пәндер

СӨЖ

Тақырыбы: Бағалау мәселесі педагогикалық категория және оқу әрекетінің компененті ретінде



Орындаған: Тұрсынбек Жанна
Қабылдаған: Жанибекова Гүлнар

Оқыту үдерісі көптеген міндеттерді талап етеді. Оның біреуі – баға қою. Бағалаудың ең маңыздысы мұғалімнің әділ болуы. Сондықтан, мұғаліммен қатар студенттің де баға қою мәселесінен тыс қалмай, жауапкершілігін арта түскенін қалаймыз. Бағалауда студенттердің де пікіріне құлақ салған жөн. Бұл жұптардың өзара және өз-өздеріне баға беру арқылы жүзеге асады.


Кілттік сөздер. Критерилі бағалау технологиясы, білім жетістігі, тапсырмалар.
Он екі жылдық білім беру тұжырымдамасы мен оның білім беру мазмұнын құрастыру және талқылау кезеңдері аяқталу барысында білім алушылардың білім жетістігін бағалау жүйесі анықталып, оны қоғамның зиялы және педагог қауымы қызу талқылауға кірісе бастады. Бұл критериялар бойынша білім алушылаға білім беру тұлғалық – іс-әрекеттік парадигма (үлгі) арқылы жүзеге асырылуын көздейтінін және білімді толық меңгеру технологиясын қолдануды ұсынады [1]. Осы білімгерлердің білім жетістігін бағалау жүйесіндегі әдіснамалық және теориялық зерттеулерде қарастырылды, оның сапалы және орнықты дидактикалық мүмкіндігін талдап көруді орынды көрдік.
Біздің еліміздегі білім беру жүйесіндегі жаңартудың жан-жақты ауқымдағы үдерісі жекелей-әрекеттік оқытуды іске асыру жолымен сапалы нәтижеге жетуге кепілдік беретін тиімді бағалау жүйесін оқыту үдерісіне енгізуді көздейді.
Білім берудің мемлекеттік бағдарламасында білім беру ісінің құрылымы мен мазмұнына елеулі өзгерістер енгізілуіне байланысты бүгінгі заман талабына сай білім беру жүйесінің халықаралық талаптарға сай дамыту міндеті тұр. Бұл міндетті жүзеге асырудың бірден-бір жолы педагог қызметкерлердің біліктілігін арттыру жүйесін жаңашаландыру, яғни өмір бойы үздіксіз білім алуға көшу.
Қазіргі уақытта мұғалімнің алдында тұрған жауапты міндет – білім алушыға тиянақты білім беру. Оқыту үдерісінде білім алушылардың әрқайсысына жеке тұлға ретінде қарап, өздеріне деген сенімін туғыза білу, білім алушының білімге ынтасын көтере білудің маңызы ерекше. Озық ойлы, тапқыр да, нәзік сезімтал, пайымды шәкірттердің іскерлігін, мүмкіндігін ескеріп, бағыт – бағдар беру, ой – өрісін дамытатындай логикалық ой тастау әрбір ұстаздың міндеті.
Осы заманғы әрбір жас маман тек дайын білім жүйесін қабылдап, оны қайталап қолдануға ғана емес, сонымен қатар күрделі стандартты емес мәселелерді шешу үшін қажет болатын шығармашылық қызметті де орындауға әзір болуы керек.
Қазақстанда жоғары білім беру стандарттарын енгізумен қатар, ғылыми негізделген, студент білімін бағалайтын және бақылайтын диагностикалық әділ жүйені ұйымдастыру да – өзекті мәселенің бірі. Басқа сөзбен айтқанда білім беру жүйесінде студент пен оқытушы әрекеті барысында студент білімін әділ бағалау үшін қолайлы жағдай туғызу керек. Білімді бақылау және бағалаудың әдіснамасын құрып, жалпы қағидаларын анықтау мәселесі – қазіргі таңда оқытушылар арасында қызу талас туғызып отырған мәселенің бірі.
Мұндағы, күтер нәтиже: қазіргі қоғам талабына сай әлеуметтік бейімділігі жоғары, мәдениетті, ұлттық тәлім – тәрбие алған, білімі мен біліктерін өмірде пайдалана алатын, жан – жақты дамыған жеке тұлға тәрбиелеу.
Соңғы кезге дейін Қазақстанның оқу орындарында қолданылған, білім сапасын бағалайтын жүйе – бес балдық баға шкаласы болды. Мектептерде осы шкала әлі сақталған. Мұндай баға шкаласы тек сессия уақытында ғана емес, ағымдағы білім деңгейін бақылауда да қолданылды. Аталған мәселені шешу үшін қазір жұмыс жасап жатқан және келешекте жұмыс жасайтын 12 жылдық бейіндік мектептерде оқытудың мақсатына, міндетіне және күтілетін нәтижесіне сәйкес білім алушылардың оқу жетістіктерін бағалаудың жаңа жүйесін енгізу қажеттілігі туындады. Сондықтан жаңа тұрпатты мектептерде жұмыс жасайтын болашақ педагогтар Критериалды баға технологиясын меңгеруі тиіс.
Бітіруші мамандардың заманауи мектептегі жаңаша бағалау жүйесін меңгеруін қамтамасыз ету мақсатында 2013-2014 оқу жылынан бастап 5В012000- кәсіптік оқыту мамандығының оқу жоспарына «Критериалды бағалау технологиясы» пәні енгізілді.
Кафедрада 1 кредит көлеміндегі «Критериалды бағалау технологиясы» пәнінің Оқу-әдістемелік кешені әзірленді. Пәннің мазмұны педагогикалық технология ретіндегі бағалау теориясы мен әдістемелерінің негіздері, Қазақстан Республикасының 12-жылдық білім беру Концепциясының, Бейіндік оқыту тұжырымдамасының, Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Жалпыға Міндетті Білім Беру Стандартының талаптарына сай бағалау талаптарын, сонымен қатар әр мамандықтың өзіндік ерекшеліктерін ескере отырып, бағалауға мүмкіндік беретін критерийлер жасау тапсырмаларынан тұрады.
Пәнді оқыту мақсаты – болашақ кәсіптік оқыту мұғалімдерінің білімге деген қызығушылығын арттыра отырып, әрбір студенттің оқудағы күтілетін нәтижеге қол жеткізудегі жеткен табыстарын жан – жақты және әділ бағалай білу.

  1. Кәсіпке оқытудың әр кезеңіндегі білімдерін бағалау жөнінде студенттерге нақты түсінік беру; педагогтың сабақты ұйымдастыруы мен материалдық жабдықтауы, оларды жоспарлау жұмыстарын бағалау және оларды сабақтан тыс, сыныптан тыс және мектептен тыс жұмыстарды ұйымдастыру мен басқаруда ескеру.

  2. Білім алушылардың пәндік білім, білік, дағдыларын және адамгершілік нормалары бағдарлы, жалпы адами және ұлттық құндылықтар тұрғысындағы іс – әрекет тәсілдерін меңгеру бойынша жетістіктерін көрсететін нақты нәтижелерді бағалау.

  3. Білім алушылардың білім жетістіктерін бағалау.

Білім алушының оқу іс – әрекеттері тәсілдерін саралау үш деңгей аясында жүзеге асыру мәселесін қарастыру. Критерийлік – бағдарланған шкала нақты оқу үдерісі аясында білім, білік және құзырлықтарды берілген деңгейіне қаншалықты қол жеткізетіндігін анықтауға мүмкіндік беретін білім алушылардың оқу жетістіктерін бағалау құралы болып табылатынын ескру.

  1. Білім алушылардың оқу жетістіктерін бағалаудың объективтілігін қамтамасыз етуде білім берудің белгілі бір деңгейдегі білім беру стандарты аясындағы әрбір пәнді оқытуда орындалатын оқу іс – әрекетінің барлық түрінен алған ұпайларын жинау арқылы қол жеткізіледі. Бағаның объективтілігі білім алушылардың білімін және олардың іс – әрекеттерінен күтілетін нәтижелер жүйесі негізінде оқушының оқу жетістіктерінің деңгейін анықтау.

  2. Өз жетістіктерін бағалау – өзін – өзі тексеру мен бақылау, өзінің іс – әрекетін сыни тұрғыда бағалау, қателерді айқындау және оларды жоюдың жолдарын табу, сондай – ақ бағалау критеррилерін анықтай алу болып табылатын білім алушылардың өз іс – әрекеттерінің нәтижелерін алдын – ала өзіндік бақылауын ескеру.

Пәнді оқыту барысында келесі білім мен іскерліктерді меңгереді: балл жинау оқу жетістіктерін бағалауды даралауды жүзеге асыруға, белгілі бір уақыт аралығында жинақталған балдардың қосындысы көрініс табатын және оқу портфолиосы формасы түрінде жүзеге асырылатын білім, білік, дағдыларын мүмкіндіктеріне, қалауларына және қабілеттеріне қарай тереңдетуге, кеңейтуге және оның өзінің дамуының жеке траекториясын өз бетінше таңдауына мүмкіндік жасау. Нәтижесінде білім алушылардың өздері, олардың ата – аналары белгілі бір уақыт аралығындағы жетістігін салыстыра отырып, оның жеке даму динамикасын тұрақты қадағалауға мүмкіндік алады.
Пәнаралық байланысы: Педагогика. Кәсіби педагогика. Психология. Кәсіптік оқыту әдістемесі. Оқушылардың бейіндік оқытуын ұйымдастыру.
«Бағалау» термині «жақын отыру» дегенді білдіретін латын сөзінен шыққандығы кездейсоқ емес, себебі бағалаудың негізгі сипаты бір адам басқа адамның не айтып, не істегенін немесе өзін-өзі бақылау жағдайында өзінің дербес ойлауын, түсінігін немесе тәртібін мұқият бақылауы болыптабылады [2].
Бағалау – одан арғы оқу туралы шешімді қабылдау мақсатымен оқытудың нәтижелерін жүйелі түрде жиынтықтауға бағытталған қызметті белгілеу үшін қолданылатын термин.
«Бағалау» (appraisal) сөзі тағы басқа мағыналарды білдіреді. Ол бағалау әрекетін, бағалау қорытындысын, немесе зерттеу нәтижесі бар есептің мағынасын білдіруі мүмкін.
Бағалау – бірде бастапқы деректерден бірдей қорытынды, нәтиже шығатын ғылым.
Бағалаушы

Достарыңызбен бөлісу:
  1   2




©emirsaba.org 2024
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет