ӘМБЕБАП ӘДІСТЕР Талдау – жан-жақты зерттеу мақсатында тұтас тақырыпты құрамдас бөліктерге (белгілерге, қасиеттерге немесе қатынастарға) бөлуді көздейтін ойлау әдісі.
Синтез – объектінің бұрын бөлінген бөліктерін (белгілерін, қасиеттерін немесе қатынастарын) біртұтас біріктіруді білдіретін ойлау әдісі.
Абстракция – зерттеушіні қызықтыратын қасиеттер мен қатынастарды зерттелетін құбылыстың бірқатар қасиеттері мен қатынастарынан бір уақытта алшақтатып, бөліп көрсететін ойлау әдісі.
Жалпылау – объектілердің жалпы қасиеттері мен белгілері анықталатын ойлау әдісі. Жалпылау операциясы жекеден немесе жалпыға жатпайтын ұғымнан жалқыға немесе жалпы пайымдауға көшу ретінде жүзеге асады.
Индукция – жалпы қорытынды жеке пікірден құрылатын ойлау тәсілі және зерттеу әдісі.
Дедукция – жалпы қорытынды негізінде жеке тұжырым жасау қажет болатын ойлау тәсілі.
Аналогия– кейбір белгілердегі объектілердің ұқсастығына сүйене отырып, олардың басқа белгілердегі ұқсастықтары туралы қорытынды жасайтын таным әдісі. Танымдағы ұқсастықтың екі түрі бар: ассоциативті және логикалық аналогия.