Павлодар мемлекеттік педагогикалық институты



жүктеу 384.19 Kb.
Pdf просмотр
бет1/5
Дата06.03.2017
өлшемі384.19 Kb.
  1   2   3   4   5

 

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ 



ПАВЛОДАР МЕМЛЕКЕТТІК ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ИНСТИТУТЫ 

 

 

 

 

ЕРҒАЛИЕВА САМАЛ ЖАНАТҚЫЗЫ  

ЕРҒАЛИЕВ ҚУАНЫШ СОВЕТҰЛЫ 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 REPORTED SPEECH 

Оқу құралы 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Павлодар  

2012 


 

УДК 81'1=(512.122:111) 



ББК 81.632.4 я 7 

Е 69 


 

 

Баспаға Павлодар мемлекеттік педагогикалық институтының Ғылыми кеңесі 



ұсынған. 

 

 



 

 

Пікір жазғандар: педагогика ғылымының кандидаты, доцент Ж.М.Байғожина 



                        филология ғылымының кандидаты, доцент Д.Е.Қапанова 

 

 



 

Е  69  Ерғалиева  С.Ж.,  Ерғалиев  Қ.С.  Reported  speech.  Оқу  құралы.  –Павлодар: 

ПМПИ баспасы, 2012. – 44 бет. 

 

 



 

ISBN 978-601-267-173-5 



 

Оқу құралында ағылшын тілінің төл және төлеу сөз  тақырыптары бойынша 

теориялық  мәлімет  берілген.  Білімді  бекіту  мақсатында  түрлі  деңгейдегі 

жаттығу жұмыстары мен тест тапсырмалары қарастырылған.  

Оқу  құралы  оқушыларға,  ағылшын  тілі  мұғалімдеріне  және  ағылшын  тілін 

өздігінен үйренушілерге арналған. 

 

 

УДК 81'1=(512.122:111) 



 

 

 

 

ISBN 978-601-267-173-5 

 

 

 

 

 

 

 

© Павлодар мемлекеттік педагогикалық институты 

© Ерғалиева С.Ж., Ерғалиев Қ.С. 


 



Алғы сөз 



 

Дүниежүзі  елдерінің  экономикасымен,  саяси-әлеуметтік  жағдайымен, 

білім-ғылымының  дамуымен,  өсіп-өркендеуімен  етене  таныс  болып, 

жетістіктерін  елеп-екшеп,  өз  қажеттілігімізге  барынша  жаратуға  мүмкіндік 

беретін тіл – ағылшын тілі. Ол бәсекеге қабілетті елу ел қатарынан орын алуға 

апаратын жолдың бірі болып табылады. Осыған орай Қазақстанда қазақ, орыс 

тілдерімен  қатар  ағылшын  тілін  де  үйренуге  баса  көңіл  бөлінуде.  Аталған 

бағытта мемлекетімізде жоспарлы түрде әртарапты бағдарламалар құрылып, іс-

шаралар атқарылуда. Өскелең ұрпаққа сапалы да терең білім беру мақсатында, 

ағылшын  тілін  жетік  меңгеру  үшін  жоғары  және  арнайы  орта  оқу  орындары 

мен мектептерде түрлі жұмыстарды ұйымдастыру қолға алынуда. Аталған оқу 

құралы да осы сұраныстан, қажеттіліктен туындаған еңбек болып саналады. 

Оқу  құралы  төлеу  сөз  тақырыбына  қатысты  мектеп  бағдарламасында 

берілген  теориялық  мәлімет  пен  практикалық  тапсырмаларға  қосымша 

материал  ретінде  құрастырылған.  Осы  бағытта  жарық  көрген  еңбектердің 

көпшілігі,  негізінен,  ағылшын  тілін  орыс  тілімен  салғастыра  қарастырған 

жұмыстар  болып  табылады.  Ал  аталған  оқу  құралы  ағылшын  және  қазақ 

тілдерін салғастыра зерделеуге арналған. Оның мақсаты – оқушыларға төл және 

төлеу  сөз,  шақтардың  қиысуы  бойынша  алған  білімдерін  тереңдете  түсуге, 

бұйрықты,  болымды/болымсыз  және  сұраулы  сөйлемдерді  төл  сөзден  төлеу 

сөзге  айналдыру,  сөйлем  ретін  дұрыс  сақтауға,  оның  жасалу  жолдары  мен 

өзіндік  ерекшеліктерін  тәжірибеде  тауып,  көрсете  алуға  мүмкіндік  беру.  Онда 

әр  тапсырма  сараланып,  іріктеліп  берілген,  олардың  тәрбиелік  мәні  мен 

мазмұнына  көңіл  бөлінген.  Аталған  еңбектің  ерекшелігі  де  сол,  онда 

тапсырмалар,  мәтіндер  ағылшын  тіліндегі  қазақ  халқының  төл  әдебиетінен 

алынған. Сондай-ақ шетел әдебиетіндегі материалдар да қолданылған.  

Оқу  құралын  мұғалім  үлестірмелі  материал  ретінде,  жеке  оқушымен 

жұмыс  жүргізу  барысында,  грамматиканы  тереңдетіп  оқыту,  тіл  ұстарту 

сабақтарында  барынша  пайдалана  алады.  Сонымен  қатар  ағылшын  тілін 

өздігінен үйренушілер қосымша көмекші құрал ретінде қолдануға болады.  



 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



REPORTED SPEECH 



ТӨЛЕУ СӨЗ 

 

Сөйлеуші  өз  сөзінің  ішінде  біреудің  айтқан  сөзін  ешбір  өзгертпей,  сол 



айтылған  күйінде  беруін  төл  сөз  дейміз.  Мысалы:  «I  am  ready  to  help  you!» 

answered Marat. /«Мен саған көмектесуге әзірмін»,– деп Марат жауап береді. 



am ready to help you! деген төл сөз, answered Marat деген автор сөзі. 

Сөйлеуші  тарапынан  өзгеріске  ұшырап,  біреудің  сөзінің  тек  мазмұнын 

ғана сақтап жеткізу төлеу сөз деп аталады. Мысалы: Marat answered that he was 

ready to help me. /Марат маған көмекке дайын екендігі туралы жауап берді. 

Төл  сөзді,  төлеу  сөзді  жеткізуде  оларға  жанама  түсінік  беретін 

сөйлеушінің өз сөзін автор сөзі дейді. 

 

Басыңқы сөйлем 

(reporting clause) 

Бағыныңқы сөйлем 

(reported clause) 

She answered  

(that) she couldn’t take the job until January. 

He said 

(that) he was hungry. 

 

The sequence of tenses 



Шақтардың қиысуы 

 

Төл сөзді төлеу сөзге өзгерткенде шақтардың қиысу ережесін есте сақтау 

керек.  Басыңқы  сөйлемдегі  баяндауыш  осы  шақта  тұрса,  бағыныңқы 

сөйлемдегі баяндауыш барлық шақтарда айтыла береді. The Sequence of Tenses 

заңы қолданылмайды: 

                      /         he is busy now. 

He says that             he was busy yesterday. 

(Осы шақ)    \          he will be busy tomorrow. 

Егер  басыңқы  сөйлемде  баяндауыш  өткен  (Past  Simple)  шақта  тұрса, 

бағыныңқы  сөйлемде  де  баяндауыш  өткен  шақтардың  (Past  Simple,  Past 



Continuous, Past Perfect, Future-in the-Past) бірінде қойылуы керек.  

Direct speech 

(Төл сөздегі шақтар) 

Reportеd speech 

(Төлеу сөздегі шақтар) 

Present Simple 

She said: «I go». 



Past Simple 

  She said she went 



Present Continuous 

She said: «I am going». 



Past Continuous 

  She said she was going 



Present Perfect 

She said: «I have gone». 



Past Perfect 

  She said she had gone 



Past Simple 

She said: «I went». 



Past Perfect 

  She said she had gone 



Past Continuous 

She said: «I was going». 



Past Perfect Continuous 

She said she had been going. 



Past Perfect 

She said: «I  had gone». 



Past Perfect 

She said  she  had gone 



  Future Simple 

  She said: «I will go». 



Future-in-the Past 

  She said she would go 



 

Төл сөзді төлеу сөзге айналдырғанда мезгіл және мекен пысықтауыштар 



мен сілтеу есімдіктерінің өзгеру ережесін еске сақтау керек.                                              

 

Direct speech 

Reportеd speech 

now 


қазір 

then 


сол кезде, содан кейін 

today 


бүгін 

that day 

сол күні 

tomorrow 

ертең 

the next day 



the following day 

келесі күні 

yesterday 

кеше 


the day before 

the previous day 

алдыңғы күні 

бір күн бұрын 

next week 

келесі аптада 

the next week 

the following week 

келесі аптада 

last week 

өткен аптада 

the previous week 

бір апта бұрын 

last year 

өткен жылы 

the year before 

бір жыл бұрын 

here 


осында 

there 


сонда, сол жерде 

this 


бұл 

that 


ол, ана бір 

these 


бұлар 

those 


олар, аналар 

ago 


бұрын 

before 


дейін, алдында 

 

Command sentences  

Бұйрықты сөйлем 

 

Бұйрықты сөйлемде төлеу сөз «to» infinitive арқылы жасалады. 

She says: «Jane, tell me everything». /She asks Jane to tell her everything. 

She said: «Go!». /She ordered him to go. 

Nouns  followed  by  «to»  infinitive  clause  include  advice,  claim,  decision, 

encouragement,  instruction,  invitation,  order,  promise,  recommendation, 

threat, warning

Егер  төлеу  сөздегі  болымды  және  болымсыз  сөйлемнің  кімге  арналып 

айтылғаны белгілі болса, онда to say етістігі to tell етістігіне өзгереді. Мысалы: 

Asel said to Pete: «I am going to the park». /Asel told Pete she was going to the park 

 

Direct speech                                                       Reportеd speech 

She said: «go on».                                                      She told him to go on. 

She said: «Don’t go on».                                            She told him not to go on. 

 

Төл сөзді төлеу сөзге ауыстырғанда  to tell, to say, to ask, to wonder, to 



whisper,  to  cry,  to  explain,  to  add,  to  think,  to  admit,  to  complain,  to  order 

етістіктері қолданылады. 

 

1. Change into the Direct speech. 

1. He told his son to stay and keep Anna Lee company. 

2. I told Chester to wait a minute. 

3. He said to kill it before it grew.   



 

4.  Last  night  I  sat  him  up  behind  the  wheel  and  told  the  son  to  take  a  good  look 



around, this was his hometown. 

5. So I called up the captain to bring my wine.    

6. The night man suggested to relax.  

7.    The  man  with  the  gun  called  up  his  son  and  said  that  there  was  room  for  him 

inside.  

 

2. Match the letters with the numbers.  

1. The king said: «Leave poor child    a) He ordered him not to touch.               

     in peace».                                        b) The girl told her father to let him 

2. The girl said to her father:                    go to bed.  

    «Let him go to bed, Father».            c) He gave command to bring  

3. He said: «Bring them here!»                 them there.                         

4. The boy

 

said: «Wait a little,            d) The boy told sir to wait a little. 



good sir».                                             e) The boy told me to keep the blanket  

5. He cried out: «Don’t touch him!»       around. 

6. The boy

 

said: «Keep the blanket     f) The king commanded to leave poor child                 



around you».                                            in peace.  

 

3. Make the Reported speech. 

1. The boy said: «Sleep well old man». 

The boy told the old man _____ well. 

2. «Stay at my house», he said. 

He said _____ at his house.  

3. «Go back», said Hartley. 

Hartley said _____ . 

4. «Don’t tell me any lies», said Hartley. 

Hartley said _____  him any lies. 

5. «Promise me», he said. 

He said _____ him. 

6. «Don’t be surprised», said Lord St. John. 

Lord St.John said _____ surprised. 

 

4. Change Direct speech into the Reported speech. 

1. «Get out of here, beggar!» The crowd stood near the gates laughed.   

2. The crowd shouted then: «Long live the Prince of Wales!»  

3. Edward Tudor said: «Come with me».   

4. «Speak on», said the prince. 

5. He shouted to the soldier: «Open! Open the gates!» 

6. «Take that, you beggar», shouted the soldier.  

7. He said: «Come here and put your poor head upon your father’s heart». 

8. «Dear son», he said, «Go with your uncle to your apartment». 

 


 



5. Translate into English in the command sentences. 

1. Дана құрбысынан келісімен қоңырау шалуын сұрады.  

2. Анам ақшаны үстел үстіне қоймауды бұйырды. 

3. Ол маған кешкі асқа кешікпеуді өтінді.  

4. Ол досынан осы оқиғаны айтуын өтінді. 

5. Мен оның ертең келуін сұрадым. 

6. Ол оған хатты сөре үстіне қоймауды бұйырды.  



 

6. Change into Reported Speech. 

1.

 



 «Open your books at page 57». (teacher, class)  

2.

 



«Show me your ticket, please». (old woman, I)  

3.

 



«Brush your teeth regularly». (the doctor, the patient)  

4.

 



«Put your hands up». (the policeman, a thief)  

5.

 



«Don't play football here». (mother, they)  

6.

 



«Call me back, please». (a friend, she)  

7.

 



«Don't lean out of the window». (a mother, a son)  

 

7. Translate into Kazakh. Change into Direct speech. 

1. The Mother asked her son to call her in the afternoon. 

2. She told him not to smoke in the room. 

3. Aidar promised not to tell anybody about the event. 

4. The Mother reminded her son not to talk to strangers. 

5. The teacher asked his pupils to inform their parents about the meeting. 

6. Sara convinced her mother not to say anything to her father. 

 

8. Translate into English. 

1.

 

Ол оның қоңырау шалуын өтінді.  



2.

 

Олар біздің келуімізді қалады. 



3.

 

Анасы ұлына тез көлік жүргізбеуін бұйырды.  



4.

 

Асан одан шындықты айтуын сұрады.  



 

5.

 



Мен оның уайымдамауын өтіндім.  

6.

 



Мұғалім бізге шығарма жазуды бұйырды.  

 

9. Change into Reported Speech. 

1. «Come to me in the evening», she said to Ann. 

2. «Read the text once more», the teacher advised. 

3. He offered: «Take my pen. It is OK». 

4. «Help me, please», the girl asked. 

5. Mother asked Gulmira: «Don’t see this film». 

6. Saltanat asked her brother: «Bring me a book».  

 


 



10. Choose correct answer.  

1. «Don't stop!» he said to the children. 

A) He told the children not to stop. 

B) He told the children don't stop. 

C) He told the children don't to stop. 

 

2. Mary asked her secretary to take the letter to the Post office. 



A) Mary asked her secretary: «Take the letter to the Post office, please». 

B) Mary said to her secretary: «To take the letter to the Post office, please». 

C) Mary said her secretary: «Take the letter to the Post office, please». 

  

3. My friend asked to wait for him at the cinema. 



A) Менің жолдасым оны кинотеатрда тосуды өтінді. 

B) Менің жолдасым оны кинотеатрда тоспауды өтінді. 

C) Менің жолдастарым оларды кинотеатрда тосуды өтінді. 

 

4. «Go on!» he said to the student. 



A) He told the student to go on. 

B) He told the student go on. 

C) He said to the student to go on. 

 

5. Grandpa asked the girl not to run cross the street. 



A) Grandpa said: «Don’t run across the street». 

B) Grandpa said to the girl: «not to run across the street». 

C) Grandpa said to the girl: «Don’t run across the street». 

 

6. The teacher wanted Marat to collect the papers and put them on his table.  



А) Мұғалім Маратпен қағаздарды жинады және үстел үстіне қойды. 

В)  Мұғалім  Мараттың  қағаздарды  жинауын  және  үстел  үстіне  қоймауын 

қалады. 

С) Мұғалім Мараттың қағаздарды жинауын және үстел үстіне қоюын қалады. 

 

7. «Sit down, Mary», he said. 



A) He told Mary, sit down. 

B) He told Mary to sit down. 

C) He told Mary not to sit down. 

 

8. I asked Diana to give me her book. 



А) Мен Дианадан кітабын беруді бұйырдым.  

В) Мен Дианадан кітабын беруді сұрадым.  

С) Мен Дианадан кітапты сұрадым.  

 


 

9. Jack asked the policeman to tell him the time.  



A) Jack said to the policeman: «Told me the time, please». 

B) Jack asked to the policeman: «Tell me the time, please». 

C) Jack said the policeman: «Tell me the time, please». 

 

10. He convinced his friend not to tell anybody about this story.  



A) Ол досынан бұл оқиға туралы ешкімге айтпауын өтінді. 

B) Ол досынан бұл оқиға туралы біреуге айтуын өтінді. 

C) Ол досына бұл оқиға туралы айтты. 

 

11. Make up the dialogue using this picture and then change into the Reported 



speech. 

 

                                                         

                           

 

 



 

 

 

 

                     

 

 

 



 

Affirmative sentences  

Болымды сөйлем 

 

Жай  сөйлемдерде  сөйлемде  төл  сөзді  төлеу  сөзге  айналдырғанда  that 

сөзі қоланылады.  He said: «I shall do it tomorrow». /He said that he would do it 

tomorrow. 

Nouns  followed  by  a  that-clause  include  acknowledgement,  advice, 

announcement,  answer,  claim,  comment,  conclusion,  decision,  explanation, 

guarantee, observation, promise, reply, statement, warning

 

Direct speech                                                                      Reported speech 

She said: «I work».                                                                 She said she worked. 

He said: «I worked».                                                              He said he had worked. 



 

I don’t know.  

What will you 

do tomorrow? 

 


 

10 


Modal verbs 

 

She said: «I can».                                                                      She said she could.  

She said: «I may».                                                                     She said she might. 

She said: «I shall».                                                                    She said she should. 



 

Negative sentences 

Болымсыз сөйлем 

 

To  report  what  somebody  didn’t  say  or  think,  we  make  the  reporting  verb 

negative. He didn’t tell me how he would get to London.  

If  we  want  to  report  a  negative  sentence  then  we  report  this  in  the  reported 

clause. You are right, it isn’t a good idea. /He agreed that it wasn’t a good idea.  

However, with some verbs, to report a negative sentence we make the verb in 

the reporting clause negative instead. I am sure it isn’t dangerous. / She didn’t think 

it was dangerous. 

Other  verbs  like  this  include  believe,  expect,  feel,  intend,  plan,  propose, 



suppose, want

                                     



1. Change into the Direct speech. 

1. Edward Tudor told the poor boy that he looked tired and hungry. 

2. He answered that he lived in the city. 

3. He answered that he had parents, a grandmother and twin-sisters. 

4.  The  prince  said  that  Lady  Jane  Grey  was  his  cousin,  Lady  Elizabeth  and 

Lady Mary were his sisters. 

5.  The  prince  laughed  that  then  he  was  going  to  help  them.  Soon  his  sisters 

would have many dresses. 

6. The prince answered that he was Edward and Prince of Wales. 

7. He thought that he had to find Offal Court. 

8.  The  man  said  that  he  had  thought  the  news  had  been  false.  Then  he  saw  it 

was not. 

 

2. Match the letters with the numbers in the affirmative sentences. 

1. «She moved here a week ago»,          a) He said that I was feeling it then. 

    said the detective. 

2.  «Yes,  of  course  I  believe  you»,                    b)  The  detective  said  that  she  had 

moved 

    she said.                                                    there a week before.  



3. «I am going to call you, cousin»,       c) She said that she believed me.    

    said Gilbert. 

4. «He came here the most times»,         d) The old man said that he had come 

there  


    the old man said.                                             the most times. 

 

11 


5. «You are feeling it now», he said.     e) He said that he would be dark soon. 

6. «He will be dark soon», he said.        f) Gilbert told cousin that he was going 

                                                                   to call 

                                                                             




Поделитесь с Вашими друзьями:
  1   2   3   4   5


©emirsaba.org 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет