Эмпирикалық мәліметтерді жинау әдістері



Дата14.05.2023
өлшемі120,15 Kb.
#93018

Эмпирикалық мәліметтерді жинау әдістері

Жоспар 1. Зерттеуді ұйымдастыруда әдістерді жіктеу. 2. Эксперименталды зерттеудің түрлері. 3. Толық эксперименталды зерттеуді өткізу этаптары.

Психологияда эмпирикалық әдістиердің коптеген түрлері бар. Оларды зерттеуді ұйымдастыруға ұсынудағы жалпы ғылымдық критерий позициясымен қарастырамыз. Эмпирикалық материал алу үшін барлық әдісткрді активті және пассивті деп бөлуге болады.

Активті

  • Лабараториялық эксперимент,квазиэксперимент және т.б.

Пассивті

1. Эксперименталды зерттеу, жүйелі бақылау және корреляционды зерттеу. Мұндағы негізгі айырмашылық, зерттеуші сыртқы ауыспалыларды бақылай отырып, негізгі ауыспалылардың арасындағы корреляциялық немесе себепті орнатады. Бұл үшін ол мақсатқа бағыттала, бақыланушы индивидтер мен зерттелуші топтарын таңдап алады, өз әрекеттерін нақты жүйелі түрде жоспарлайды.

2. Табиғи эксперимент және бақылау ,әңгіме, клиникалық әдіс, жеке жағдайларды сипаттау әдісі. Олар адам жүріс тұрысының ерекшеліктерін анықтау үшін қолданылады. Ауыспалылардағы (тәуелді және тәуелсіз, сыртқы) бақылау тәсілдері жүйелі түрде қолданылмайды, бірақ күрделі техникаларды ( бақыллау картасы, аудио видео аппаратуралар, тесттер т.б.) бақылауда қолданылуы мүмкін.

3. Квазиэксперимент ауыспалыларға қатал бақылау қойылатын әдіс пен зерттеу жүргізуде табиғи әдістер арасындағы аралық. Оны көбіне (Ф. Дж Мак Гиган)жүйелі бақылау әдісімен теңестіріледі, яғни экспериментатор зерттеушіге әсер етпейді. Бірақ мұндай көзқкарастар дәлелденбеген. Тағы да бір жағдай әсер ету табиғатта зерттеушіге тәуелсіз, табиғи жүруші ретінде анықталуы мұмкін, бірақ бұл жағдайда эксперимет пен бақылау арасында айнымалы орын алатын зерттеуші әдісті байқаймыз.

Басқада көптеген ғалымдар эксперименталды әдісткрге қарама қарсы әдістерлі көрсетеді. Мысалы;

Ф.Дж. Гиган

  • 1. классикалық клиникалық әдіс
  • 2. табиғи бақылау
  • 3. сұрақнама
  • 4. архивтік әдіс
  • 5. корреляциялық бацланвстарды орнату
  • 6 .квазиэксперимент

М.В. Мэтлин П.К. Козби


Психологияда экспериментальды зерттеу экспериментатордың тəуелсіз айнымалықтарды белсенді өзгертуімен ерекшеленеді. Экспериментальды зерттеу бір нұсқасы бұл зерттелуші топтардың болуы. Эспериментальды емес зерттеулерде негізгі жəне бақылаушы барлығы топтар бірдей болады, сондықтан олар салыстырылады. Формальды негіз бойынша экспериментальды зерттеу бірнеше типтерге бөлінеді.

Достарыңызбен бөлісу:




©emirsaba.org 2024
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет