Ғылыми зерттеу жұмыстарының дайындық кезеңі



Дата08.04.2023
өлшемі222,81 Kb.
#80646
түріЖұмыс бағдарламасы

Ғылыми зерттеу жұмыстарының дайындық кезеңі

  • Ғылыми зерттеу тақырыбын қалай таңдауға болады?
  • Зерттеу жұмыстарын жоспарлау кезеңі
  • Ғылыми зерттеулер үшін жұмыс бағдарламасын құрастыру
  • Зерттеудің әдіснамалық және процедуралық бөлімдері

Ғылыми зерттеу тақырбын таңдау
Тақырыпты таңдауға қойылатын талаптар:
  • Өзектілігі, көкейкестілігі (өткірлігі, шешілудің пісіп жетілуі).
  • Теория және тәжірибе үшін маңыздылығы (аса маңызды ғылыми және практикалық міндеттерді шешуге қолдануға болатындығы).
  • Перспективалы (болашағы) болуы (қарастырылып отырған кезең үшін өзекті және маңызды болуы);
  • Проблемалылығы (шешілуінің белгісіз болуы, теориядан іздеу қажеттігі, тәжірибеде қиындықтарды шешу).
  • Адам мен қоғамның даму концепцияларымен үндес болуы (ізгілікті – тұлғалық немесе әлеуметтік тұлғалық бағдар).
  • Ізденушінің тәрбиесі мен мүдделі болуы (бастан кешіру, қатысы болуы).

Аталған талаптардың бәрі де маңызды, бірақ өзектілік, проблемалық және осы заманғы тұжырымға сәйкес келуі сияқты бөліктер айрықша түсіндіруді қажет етеді.

Аталған талаптардың бәрі де маңызды, бірақ өзектілік, проблемалық және осы заманғы тұжырымға сәйкес келуі сияқты бөліктер айрықша түсіндіруді қажет етеді.

Тақырыпта проблема анық немесе жабық түрде болуы тиіс. Оның көздері іс жүзіндегі қиындықтардан көрінеді. Егер теориялық білімде сәйкес түсіндірмелер мен шешімдер болмаған жағдайда проблема туындайды. Міне, осы кезде ғылыми проблема пайда болып қалыптасуы жүреді де, «білмегенді білу», «белгісіздің белгілі болуы».

Тақырыпты шектеу және нақтылау, оған жақын тақырыптардан жігін ашу, оның зерттеу аясын және жағдайларын дәл көрсету де аса маңызды.


Жоспар – ақпаратты бекітудің қысқа нысаны
  • Ойдың дейектілігін көрсетеді және жинақтақтайды.
  • Мәтіннің мазмұнын ашады.
  • Ақпарат көзінің мазмұнын қалыпқа келтіреді.
  • Ақпарат көзінің дамуын жеделдетеді.
  • Өзін-өзі бақылауды ұйымдастырады

Алайда, жоспар зерттелетін материалдың нақты мазмұнын жеткізбейді, ол тек оның берілуін тезбек ретінде көрсетеді.
Жоспардың көмегімен әртүрлі жазбалар жасауға болады: хабарламалар, рефераттар дайындауға болады. Мәтінмен жұмыс жасағанда жоспар құру келесі алгоритм бойынша жүреді:
  • Мәтінді толық оқу
  • Оны мағынасына қарай бөліктерге бөлу
  • Бөліктердің мазмұнын көрсететін тақырыптар беріңіз
  • Мәтіндер жоспарға сәйкес жазылады

Магитаранттың диссертациялық жұмыс жоспары
  • Кірспе, негізгі бөлім, тараулар мен параграфтарға және қорытындыға бөлінеді;
  • Қарапайым жоспар негізгі мәселелердің тізімін қамтиды;
  • Кешенді жоспарларда әрбір тару тармақтарға бөлінеді;
  • Кейде кейбір тараулар парграфтарға бөлініп, ал қалғандары қосымша айдарсыз біріккен жоспар құрылуы мүмкін.

Жоспар құру барысында:
  • Таңдап алынған сұрақтар тақырыпқа сәйкес және тақырып аумағынан тыс шықпаған
  • Тақырып сұрақтары логикалық жүйелілікпен ұйымдастырылған
  • Зерттеудің негізгі аспекттілерін көрсететін тақырып сұрықтары енгізілген
  • Тақырып жан-жақты зертелген болуын қамтамасыз ету қажет.

Ғылыми зерттеулер үшін жұмыс бағдарламасын құрастыру
Жұмыс бағдараламасы – зерттеудің мақсаттары мен болжамдарына (гипотеза) сәйкес зерттеудің жалпы тұжырымдамасының жоспары
Зерттеудің мақсаты – соңғы нәтижеге ұмтылу
Зерттеудің міндеттері – зеттеу процесінде шешім қабылдауды қажет ететін мәселелер; сұрақтарға жауап беру.
Гипотиза – кез келен фактілерді, құбылыстарды және процестерді түсіндіруге арналған ғылыми болжам ретінде зерттеу мәселелерін табысты шешудің маңызды құралы болып табылады. Ғылыми зерттеу бағдарламасы бір немесе бірнеше гипотезеларға бағытталған болуы мүмкін.
Зерттеудің әдіснамалық бөлімдерін
  • Мәселенің немесе тақырыптың тұжырымдамасы – шешімін талап ететін тапсырманың анықтамасы
  • Объектінің және зерттеу тақырыбының анықтамасы

  • Зерттеу нысаны – бұл қарама қайшылықты қамтитын және проблемалық жағдайды тудыратын әлеуметтік құбылыс.
    Зерттеу тақырыбы – тәжірибе мен теория тұрғысынан, зерттеуге жататын объектінің ерекшеліктерінен маңызды болып табылатын қасиеттер
  • Зерттеу мақсаттары ман міндеттерін анықтау
  • Негізгі түсініктерді түсіндіру
  • Жұмыс гипотизаларын қалыптастыру құрайды.

Зерттеудің процедуралық бөлімін
  • Зерттеудің негізгі жоспары
  • Эмперикалық материалдарды талдау және негізгі процедураларды жинауды бекіту құрайды.

Зерттеу жоспарлары
  • Барлау жоспары зерттеу объектісі мен зерттеу тақырыбы туралы нақты мәліметтер болмаған жағдайда және жұмыс гипотезін анықтау қиын болғанда қолданылады. Мұндай жоспар құрудың мақсаты зерттеу тақырыбын анықтау және гипотеза қалыптастыру. Әдетте бұл жоспарды берілген тақырып бойынша әдебиеттердің болмауы немесе аз болуы байланысты пайдаланылады.
  • Сипаттау жоспары объектіні және зерттеу тақырыбын оқшалап, сипаттамалы гипотезаны қалыптастыру кезінде пйдаланылады. Жоспардың мақсаты осы гипоттезаны зерттеу, зерттеу объектісін баяндайтын фактілерді сипаттау.
  • Эксперименталды жоспар әлеуметтік эксперимент жүргізуді қамтиды. Ол ғылыми мәселе және түсіндірмелі гипотеза қалыптасқан кезде қолдданылады. Жоспардың мақсаты зерттелетін объектідегі себеп-салдарды анықтау болып табылады.


Достарыңызбен бөлісу:




©emirsaba.org 2024
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет