А. Б. Байтөреев, Сүйінбай аты ндагы орта мектеп ж амбыл ауданы, Алматы облысы



жүктеу 0.82 Mb.

бет2/8
Дата31.01.2017
өлшемі0.82 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8

Подстепный  қазақ жалпы  орта  білім  беретін  мектебінің

орыс тілі  мен  әдебиеті  пәні  мұғалімі

Теректі  ауданы,  Батыс  Қазақстан  облысы

Т ақы ры бы :  «Адам өмірі жайқалған қызыл гүл сияқты...»



Мақсаты:  оқушыларды салауатты емір салтын сақтап өмір сүре білуге тәрбиелеу, зиянды 

заттар ішінде: шылым шегу, СПИД, нашақорлықтың  қауіпті за рдабы туралы түсінік беру, әрбір 

адамның өмірі өзіне қымбат екендігін,  өмір сүру үшін  күресу керектігін ұғындыру.

Көрнекілігі:  кітаптар,  ұлағатты  сөздер жазылған плакаттар,  реферат жұмыстары,  газет- 

журналдар, сұрақтар жазылған карточкалар, мультимедиялықтақта.

Түрі: сынтұрғысынан ойлауды дамыту технологиясы.



Тәрбиесағаты:

«Адам өмірі жайқалған  қызыл  гүл сияқты...»



11-сынып

Өтілу барысы:

I, 

Ұйымдастыру кезеңі: 



ә)  Оқушыларға  тақырыбы  мен  мақсаты 

туралы түсінік  беру;

б)  Оқушылардың  сабаққа  түгел  қатысып 

отыруы үшін  психологиялық ахуал тудыру.

Іі. 

Кіріспе.


Меніңөмірім жайқалған қызыл гүл сижды. Ал 

сол  жайқалған  қызыл  гүлді  сындырмай,  аман 

үстау өз қолымызда.

Денсаулыққа зор кесел,

Үйрене керме шылымға.

Насыбай, арақ, анаша

Қайғы келер ғаламға,  -  деген, зиянды заттар 

адам зат 

д енса улы ғьіна 

кесел, 


б үгін гі 

қоғамымыздағы  жастәрдың ауруы  ол  -  темекі, 

арақ, есірткі  болып отыр. 

ill. 


Негізгі бөлім.

О қуш ылар  үш  то пқа   беліне ді  және 

тапсырмалар алады.

Топтардың хабарламалары (1 -кесте).

I  топ:  Денсаулық -   әркімнің  жеке  байлығы 

болса, дені сау адам -  қоғам байлығы. Ал әрбір 

қоғам  жеке адамнан  қүралады.

Ертеде ауа тазалығы бұзылмай, қоршаған орта 

ластанбай  түрғанда  адамдар  өте  аз  ауырған. 

Расында да, ен даланы еншілеп,  қыста қыстауға,

жазда жайлауға кешіп-қонып күн кешкен қазақтар 

кімнен  нашар әмір сүріп еді?!

Шылым  тем е кі  ө с ім д ігін ің   кептірілген 

жапырағынанжасалған. Ораулы темекі, насыбай, 

тіп ті  ш айнау  ж олдары м ен  қолданы лған, 

қорқормен  де  тартылады.  Қорқор  болсын, 

ораулы темекі болсын, әлде никотині темен темекі 

болсын,  тіпті  мүштік  кигізіп  шеккенмен  беретін 

зардабы  өзгермейді.  Темекі  түтінінде  4000 

химиялықзатбар екендігі анықталған. Бұлардың 

ешбіреуі  адам  ағзасына  пайдалы емес, барлығы 

да  зиянды.  Зардабы  ең  ауырлары:  никотин, 

шайыр  (қара  май),  кеміртек тотығы  (СО)  жэне 

ісікауруына  шалдықтырәтын кансероген заттар. 

Тек  бір  тал  темекі  шеккен  адамның  денесіне 

шамамен  1,5-2  мг  никотин сіңеді.



Қор болған темекіге қайран жігіт, 

Турады-ау танауынан түтін шығып. 

Сасығы ық жағынан жүргізбейді,

Ж ағымсыз көңірсіген исі шірік!

Уланған темекімен қайран қыздар, 

Тартқанда қыз-келіншек денең мүздар.

Тіпті де үйлеспейді нәзік жанга,

Көргенде  осындайды ж үрек муздар.

Қазіргі  баспасөз  беттеріндегі  мәліметтерге 

қарасақ,  шылым  шекпейтіндерге  қарағанда

1 топ - “Салауаттылық”

II топ - “Өмір"

III т о п - “Денсаулық”

Темекініңадамөміріне  зияны

Нашақорл ық -  ғасыр дерті

СПИД -  ғасыр та>!*алы

г





6/2010

ВАЛЕОЛОГИЯ

ш ы л ы м   ш е г е т і н д е р д і ң   ж а л п ы   ө л ім і  3 0 - 8 0 %  

ж о ғ а р ы .  Т а р т ы л ғ а н   ә р б і р  т е м е к і  а д а м   өмірін  5,5 

минутқа қы сқ артаты ны н с е н ім м е н  айтуға б о л а д ы . 

Т ем екі  шегу  б а л а л а р   м е н   ж ас ө с п ір ім н ің   өсуін е 

кері  э с е р   е т ед і.  О л а р д ы ң   а ғ з а с ы   никотинді  т е з  

қ а б ы л д а й д ы   ж ә н е   о ғ а н   ж ы л д а м   үйір  б о л а д ы .  

Б а л а л а р   ә л ж у а з ,  с а л м а ғ ы   т е м е н   б о л ы п   кел ед і. 

О л  

б ү л ш ы қ  



е т  

к ү ш і н і ң  

а з а ю ы н а ,  

т е з  


ш а р ш а ғ ы ш т ы қ қ а ,   ә ғ з а н ы ң   ж а л п ы   ә л с і р у і н е  

әкелед і,  жиі-жиі ауруға ш а л д ы қ т ы р а д ы . ¥йқы  мен 

т а м а қ қ а   т ә б е т і н і ң   қ а ш у ы ,   о қ у   ү л г е р і м і н і ң  

т ө м е н д е у і,  д е н е   бітімінің  қ а л ы п т а н   ау ы тқ у ы   -  

м ү н ы ң   б а р л ы ғ ы   б з л а л ы қ   ш а қ т а   т е м е к і  ш егудің 

зи я н ы .  Никотин  -   негізін ен  ж үй ке  ж ү й е сін е ,  а с  

қорыту,  т ы н ы с   а л у   ж ә н е   ж ү р е к   қан  т а м ы р л а р  

ж ү й е сін е   э с е р   ететін  е р е к ш е   у.

Т е м е к іт а р т у  а р қ ы л ы   а д а м т е к ө з і н   ғ а н а е м е с ,  

б а л а - ш а ғ а н ы ,   б ір   б ө л м е д е   ж ү м ы с   і с т е й т і н  

қ ы з м е т т е с т е р д і ,   б і р   а в т о б у с т а   о т ы р ғ а н  

ж о л с е р ік т е р д і  т е м е к ін ің   т ү тін ім ен   у л а й т ы н ы н  

е с т е н   ш ы ғ а р м а у ы   к е р е к .   М ү н ы  

б і л м е у   -  

с а у а т с ы з д ы қ ,  м ә д е н и е т с із д ік ,  көргенсіздік.

Қ а за қ   ж а с т а р ы   ш ы л ы м   ш егуге  ә у е с т е н б е й ,  

ө н ег ен і  а т а   с а л т - д ә с т ү р і м і з д е н   із д е г е н д е р і  ж е н  

б о л а р   еді.  Б о с   у а қ ы т ы н д а   х а л қ ы м ы з д ы ң   інжу- 

м а р ж а н ы   -  б а т ы р л а р  ж ы р ы н ,  өн ерін ,  ә д е б и е т і н  

қ о л ы н а н   т а с т а м а с а   х а л қ ы м ы з д ы ң   а ң с а ғ а н  

ұ р п а ғы   б о л ы п   ө с е р   еді,

Іітоп.


С а л а у а т т ы л ы қ т ы ң   м а қ с а т ы   -  өм ір сүру, 

Ө м ірдің  м а ғ ы н а с ы н   к е р е к  білу.

Н а ш а қ о р л ы қ  б ұ л   с е н ің  ж ауы ң ,

Г іа й д а с ы   с о л   -   б ұ л   ж о л д а н   а у л а қ  жүру 

Н а ш а қ о р л ы қ  б и з н е с ! а у ы р  қ ы лм ы с,

Кетеді а д а м   а з ы п ,  т о з ы п  тұ р м ы с .

С а қ т а н ы п   ө з-ө зің е  и е  б олғы н ,

С а л а у а т т ы  а қ ы л м е н   істе ж үмы с.

Н а ш а қ о р л ы қ  а у р у ы  -  

Ғ а с ы р д е р т і   бүгінгі.

Д е м е   б ер ік  д а у   м үң ы ,  •

Ө ш ір ед і  үніңді.

-  А д а м д а р   н е   с е б е п т і   н а ш а қ о р   б о л а д ы ,  

о й л а н ы ң ы з д а р ш ы ?

-  Әлсіздігін ен;

-Ж ігерсізд ігін ен;

-Е ліктеуш іл іктен ;

- Қызығуш ылык^ан;

- А л б ы р л ы қ га н  ү р ы н а д ы .

Н а ш а қ о р л ы қ ө т е қ а у іп т і,  л с и х и к а л ы қ о р т а л ы қ  

н е р в   ж үйесін  х и м и я л ы қ   қ о с ы н д ы л а р   (героин, 

апиын) ар қы л ы  қоздырып,  е с т е н  а й ы р а д ы .  Есірткі 

зат тард ы  б ір аз қ а б ы л д а ғ а н н а н  кейін  қ а б ы л д а у д ы  

т о қ т а т с а   ж а н ы н   қ и н а й д ы ,   е з і н е н - е з і   а у ы р  

қ ы л м ы с т а р   ж а с а у ғ а   д е й ін   б а р а д ы .   С а н а - с е з і м і  

у ланған  а д а м н ы ң  м ін ез-қ ү лқ ы   ө з г е р е д і.  Қажетті

есірткі  з а т т ы ң   м ө л ш е р і н   қ а б ы л д а м а ғ а н   күні 

м ү р ы н н ан  су а ғ а д ы ,  көздері т ұ м а н д а н ы п  түрады, 

с ә й л е с іп  о т ы р ы п   қалғып  кетеді.  Н аш ақорлықпен 

а у ы р а т ы н д а р д ы ң  емірі үзаққа б а р м а й д ы ,  күннен 

күнге  қ а б ы л д а й т ы н   м ө л ш е р і н   к ө б е й т е   береді, 

м ө л ш е р і н  

б і р д е н   ө с і р і п   д е н е н і   у л а й д ы ,  

н ә т и ж е с і н д е   м и д ы ң   т ы н ы с   а л у ы   т о қ т а й д ы . 

С о н д ы қ т а н   н а ш а қ о р л ы қ  

-  


қ о ғ а м   д е р т і .  

Н а ш а қ о р л ы қ п е н   к ү р е с у г е   ж а л ғ ы з   а д а м н ы ң  

ш а м а с ы   к е л м е й д і.  Б ұ л   ж е р д е   з а ң   с а қ ш ы л а р ы , 

нарколог м а м а н д а р , а т а - а н а л а р ,  қоғам ды қж астар 

ү й ы м д а р ы   б ір л е с іп   ж ұ м ы с   ж а с а у ы   керек.  О сы  

і с - ш а р а л а р   н әтиж есін  керген  ж а с т а р  с а л а у а т т ы  

е м ір   с а л т ы н а   б е т   б ұ р ы п ,  ө з   т а ғ д ы р л а р ы   үшін 

ж ауапк ерш ілік ті  сезінуі  керек.

!ІІ  топ.

С П И Д   -  ж е р   ш а р ы   х а л қ ы н ы ң  д е н с а у л ы ғ ы н а  

қ а у іп т і 

а п а т   т ө н д і р е т і н  

ж ә н е  

к е п т е г е н  

м е м л е к е т т е р д і ң   ә л е у м е т т і к   д а м у ы н а   з и я н ы н  

тигізетін  д ү н и е ж у з ілік   м е д и ц и н а л ы қ   п р о б л е м а . 

А д а м з а т  а л д ы н д а   қазіртірі қалу п р о б л е м а с ы  тұр 

С о н д ы қ т а н  б о л а ш а ғ ы м ы з  үшін,  ү р п а қ а м а н д ы ғ ы  

үшін  б ізге  б а т ы л   қ а д а м   керек.  О л   үшін  СПИД- 

пен з а қ ы м д а н ғ а н  а д а м д а р д ы ң б а р л ы қ ж а ғ д а й ы н  

ж а с а п ,  

а р н а й ы  

қ а л а ш ы қ т а р  

т ұ р ғ ы з ы п ,  

қ о ғ а м ы м ы з д а н   о қ ш а у л а у   керек.

А м а н  е с е н  өтіп  кел ген  ө т к е л д е н

С П И Д  д е г е н  а ж д а һ а р  б а р ,  с а қ  б о лай ы қ !

Д үниені  о р а п   к е л е р  б е т к е й д е н .

О б а с ы  о л  XX ғ а с ы р д ы ң ,

А й ы р м а ғ а н  д о с ы ң  м е н е н   қ а с ы ң  кім?

М ы ң   м и л л и о н д а п   ж е п   к ел ед і жегі  қүрт,

Қ и ы л у д а  қ ы р ш ы н ы н а н   қ ы зы л   гүл.

Э р и н е ,   С П И Д   -   қ о ғ а м   д е р т і ,   ж ү қ п а л ы   әрі 

қатерлі  ауру.  Б і р а қ д е р т п е н   з а қ ы м д а н ғ а н   кейбір 

кін әсіз  ж а н д а р д ы ң   н е   ж а з ы ғ ы   б а р ?   О л а р д ы  

қ о ғ а м н а н   о қ ш а у л а у   өзі  с ы р қ а т  а д а м ғ а   қ а н ш а м а  

а у ы р .   Б і з д і ң   о й ы м ы з ш а ,   В И Ч / С П И Д - т е н  

қорғануға б о л а д ы .

О н ы ң  ж о л ы  -  білім  м е н  с а л а у а т т ы л ы қ .

Кез кел ген  а д а м   СПИД-тің қ ан д ай   қауіпті ауру 

е к е н д і г і н ,   о н ы ң   қ а н д а й   ж о л д а р м е н   ж үғы п , 

т а р а й т ы н ы н   нақты біліп, т е р е ң  түсіну керек.

VI.  1 -т ап с ы р м а.

Э р  топ « С а л а у а т т ы  өмір с а л т ы  д егеніміз н^?» 

д е г е н  с ұ р а қ қ а  ө з   пікірлерін а л д а р ы н д а ғ ы   қа^өзға 

ж а з ы п ,  т а қ т а ғ а   іл у л ер і  к ерек .  С о ң ы н д а   д а р л ы қ  

о қ у ш ы л а р д ы ң ж а з ғ а н  п ік ір л е р іт а л қ ы л а н ц д   ортақ 

а н ы қ т а м а л а р ы н  ж а з а д ы . 

/

С а л а у а т т ы   ө м і р   с а л т ы   ( о қ у ш м л а р   үш ін 



мзлімет):

1. Ж е к е   б а с   г и г и е н а с ы н   с а қ т а ^

2. Д е н е  т ә р б и е с і  ж э н е  с п о р т

3.  Күн  тәртіб ін  д ү р ы с  үй ы м д й сты ру.

4.  Д е н е  с а л м а ғ ы н   қ а л п ы н ^ а  ұстау.

5.  ¥ т ы м д ы ,  үй л ест ір ілг ен  гамақтану.



Валеология. Денсаулық және өмірлік дағдылар

1

ВАЛЕОЛОГИЯ

6.  Күйзелісті б о л д ы р м а у .

7.  З и я н д ы  д а ғ д ы л а р ғ а   ә у е с т е н б е у .

8.  Ә леум етт ік о р т а м е н  б а й л а н ы с .

9.  Қ орш аган о р т а н ы ң т а з а л ы ғ ы .

10.  Тиімді д е м а л ы с .

2 - т а п с ы р м а .  Ә р т о п   С П И Д -ке,  ш ы л ы м   ш егуге 

ж ө н е  н а ш а қ о р л ы қ қ а  қ а р с ы  у н д е у  ж а с а у  үшін үгіт- 

н а с и х а т   с у р е т т е р і н   с а л у ы   қажет,  о с ы   с у р е т к е  

б а й л а н ы с т ы  м а қ а л - м ә т е л д е р д і  о й л а с т ы р а д ы .

I топ;  «Есірткі  есті  кет ір ед і»  

il топ:  « Р у х ы  м ы қ г ы н ы ң  ү н ж ы р ғ а с ы  т ү с п е й д і»  

III  т о п :  « Д е н с а у л ы қ   ж о қ   ж е р д е   д ә у л е т т і ң  

қ а й ы р ы  д а  жоқ»

V.  « О й л а н т а п »  ойы н ы .

Ә р   т о п т ы ң   м ү ш е л е р і   с п о р т т ы ң   б ір   т ү р ін  

п а н т о м и м а   к е р с е т у  а р қ ы л ы  ж а с ы р а д ы .

VI.  Т е с т  а л у  а р қ ы л ы  с а б а н ы  бекіту.

1.

  А д а м   үш ін  н и к о т и н н ің   е л і м г е   ж ет к ізет ін  



м е л ш е р і  қ а н д а й ?

а)  5 -1 0   мг 

б) 5 0 - 1 0 0   мг

ә)  2-3   мг 

в) 2 0 - 3 0   мг

2.  С П И Д  қ а н ш а  ж о л м е н  ж ұ ғ а д ы ?  

а)  5 

ә )  2 


6)3   в)1

3.  Ө з і н - ө з і н е   қ ол  ж ү м с а у   ғ ы л ы м д а   қ а л а й  

а т а л а д ы ?

а)  м е д и ц и н а  

ә)  с у и ц и д

б ) п с и х о л о г и я  

в ) г е н о ц и д

4.  С П И Д  в и р у с ы  қай  ж ы л ы  т а б ы л д ы ?  

а ) 1 9 8 3 ж .   э )   1981  ж.  б)  1991  ж.  в ) 1 9 9 3 ж .

5.  С П И Д -к е  қ а р с ы   Бүкіл  Ә л е м д ік   к ү р е с  күнін 

а т а . 

а)  1  ж е л т о қ с а н  

ә )   5  м а м ы р

б )  2  а қ п а н  

в)  1  қ а ң т а р

VII.  Қорьітындылау.

« С а л а у а т т ы   өмір  с а л т ы н   қ о л д а й ы қ !»   д е г е н  

е л е ң д і   оқуш ы   оқиды.

С а л а у а т т ы  ем ір  с а л т ы н  қолдайы қі 

А т а -а н а ,  е л  үмітін акггайық.

Ө м ірдегі б а с т ы  б а й л ы қ  д ей т ү ғ ы н ,

Бірінші б а й л ы қ - д е н с а у л ы қ т ы   сакггайық! 

Д е н с а у л ы қ т ы ң  кепілі ғой -   т а з а л ы қ ,  

Үйлеріңді ұ с т а ң д а р  э р   кез т а з а  етіп.

Киімге д е   көңіл  б ө л іп   қ а ш а н   д а ,

М езгілімен т а з а л ы қ қ а  қарай ы қ.

Мұғалім:

Д ү н и е д е г і   е ң   қ ы м б а т   н ә р с е   ~   о л   с е н і ң   ө з  

өмірің.  А л  о л   ө з   қ о л ы ң д а .  Ө м ір ің е   қауіп  т е н с е  

еш кім  д е   к ө м е к т е с е  а л м а й д ы .

Бүгінгі  с а б а қ т а н   с а л а у а т т ы   ө м і р   с а л т ы н  

ұ с т а н у д ы ң   қ а н ш а л ы қ т ы   қ а ж е т т і л і г і   м е н  

м а ң ы з д ы л ы ғ ы н   т ү с і н с е ң і з д е р ,   с а б а ғ ы м ы з д ы ң  

м а қ с а т ы н ы ң   о р ы н д а л ғ а н ы .   С і з д е р ,   қ о р ш а ғ а н  

о р т а н ы ,   д е н с а у л ы ғ ы ң ы з д ы   күтіп,  т е р е ң   б ілім  

а л ы п ,  с а н а л ы   а з а м а т   б о л у ғ а   ұ м т ы л у л а р ы ң ы з  

керек. А л д ы ғ а  а с қ а р т а у д а й   м а қ с а т  қойып,  со ға н  

ж ет у   үшін  е ң б е к  е т у л е р ің із  



қәжет.

“Ж ү р е к т е н   ж ү р е к к е ”  -  д ө ң г е л е н і п   т ү р ы п   бір- 

бір ін е  т із б е к   б о й ы н ш а   о қ у ш ы л а р   ө з   а р м а н ы н  

ж ә н е  тілегін а й т а д ы .



«Адамның  көркі  -  

ЖАҚСЫ  1C»

С.т. АКИМЖАНОВА,

Ақсеңгір о р т а  мектебі

Ж а м б ы л  а у д з н ы ,  А л м а т ы  о б л ы с ы

Мақсаты:

І . О қ у ш ы л а р ғ а  

а д а м з а т қ а   о р т а қ   е н е г е л і  

құндылықтарға  бағыттайтын  рухани-адамгершілік 

құндылықтарынан  білім  беру;

2.  А т а-б аб алары м ы зд ы ң   ө сиет  сөздері  арқылы 

адам герш ілікке  б ау л ы п ,  сын  тұргысынан  ойын 

нақты  жеткізуге,  тапқы р  сөй л еу г е,  сал м ақ т ы   ой 

айтуға дағдыландыру;

3.  А д а м н ы ң   игі  іс т ер і:  а д а л д ь і қ ,   ә д е п т іл ік , 

қ а й ы р ы м д ь т ы қ ,   м е й ір ім д іл ік ,  ізгілік,  и н а б а т -  

тылыққа,  жақсылық  жасауға,  еңбекқорлыққа  жөне 

д е   жаман  қылықтардан  аулақ болуға  тәрбиелеу.

Көрнекілігі:  нақыл сөздер, суреттер, интерактивті 

тақта.

Әдісі:  дебат,  сұрақ-жауап.



I. ¥йымдастыру кезеңі.

Мұғалімнің  сөзі:

Х а л қ ы м ь із   е ж е л д е н   -   и н а б а т т ы л ы қ ,  а д а м -  

гершілік,  с ы й л асты қ   сияқты  а с ы л   қасиеттерді  өз 

бойына  сіңіріп  ж әне  ардақ тап  келе  жатқан  халық. 

А д ам   е м ір г е   к е л г е н н е н   кейін  е з а р а   с ы й л а с у   -  

б арш аға  оргақ  қасиет,  Адам,  ең  алдымен,  өзін-езі 

с ы й л а й   білуі  керек .  Е гер  езің д і-ә зің   қүрм еттеп 

б ағ ал ай   білмесең,  езгеден   сый-құрмет  көремін  деу 

бекершілік.  С ы й л а с а   білу  д е   үлкен  өнер.  А дам дар 

б ір -б ір ім ен   с ы й л а с а   б іл с е ,  о л а р д ы ң   а р а с ы н д а  

татулық, береке,  қуторнайды. Үлкенге қүрмет,  кішіге 

ізет  керсете  білу  -   асқан  адамгершіліктің  белгісі.

Бүгінгі  сабағы м ы з  д е б а т   түрінде  өтеді,  сабаққа 

бірнеше  қонақтарды  шақырдық.

II. Қызығушылығын оягпу.

(Сабақты  жүргізушілер  бастайды)

“...  ад ам ға  ең  бірінші  білім  ем ес,  рухани  тәрбие 

берілуі  керек,  тәрбиесіз  берілген  білім  -  

ад ам зат т ы ң   қас  жауы.  Ол  келеш екте  оның  барлық

өміріне  ап ат  әкеледі”, 

Ә л-Ф араб и .

1-жүргізуші:  Қазіргі  а д а м д а р д ы ң   барлығының 

д а   көзі  а ш ы қ ,  ғ ы л ы м и - т е х н и к а л ы қ   д а м у д ы ң  

еркендеп  тұрған  дәуірі.  Бірақ  бір  н әрсе  жетіспейді. 

Ол рух қажеттілігі,  рухани азық.  Рухани азықты тауыіу 

жан  дүниесін  б ай ы тқ ан  а д а м   ған а  бұл  дүниеуің 

қ ы з ы л ы - ж а с ы л ы н а   ж ү р е к   б а й л а м а й ,   а л а и а ы з  

толық қанағат кейпіне келіп,  өмірден  орнын та,Іады.

Шәкәрімнің мы нандай  сөзі  бар:  “ад ам н ы уж ақсы  

өмір сүруіне үш  с ап а  негіз б о л а   ал а д ы ,  о л . 0   мінсіз 

б а с ы м   б о л а т ы н   -   а д а л   еңб ек,  мінсіз  з^ы л,  т аза 

жүрек". 


/

8

6/2010



ВАЛЕОЛОГИЯ

О р т а ғ а  

о с ы  

к е ш т ің  



қ он ағы  

А й д а н а н ы  

шақырамыз.  Айдананың  суйікті  ici  -   кітап  оқу. 

Үстанымы:

“Ж а қ с ы л ы қ қ а   -   ж а қ с ы л ы қ   ә р   кісінің  ici. 

Жамандыққа  жақсылық  е р   кісінің  ici”.

С ұ р а қ :   Ж а қ с ы л ы қ   д е г е н   қ а л а й   т ү с ін е с ің , 

ж а қ с ы л ы қ   пен  ж а м а н д ы қ т ы ң   а й ы р м а ш ы л ы ғ ы  

қандәй  б о л а д ы ?   Ж ам анды қ  неден  б о л а д ы ?

2-ж үргізуш і:  “А д ам н ы ң   үш  қасиеті:  ыстық 

қайрат,  нүрлы  ақыл,  жылы  жүрек.  С о н д а  толық 

б о л а р с ы ң ,   е л д е н   е р е к " ,  -   д е п   А б ай   а т а м ы з  

айтқан дай,  кешіміздің  кел есі  қонағы  С ан ж ар д ы  

шақырамыз.  Сүйікті  ici  -   спортпен  айналысу. 

¥станымы:

“Ж ақсымен  ж о л д а с   болсаң,  жетерсің  мұратқа, 

Ж ам анм ен  ж о л д ас  болсаң,  қаларсың  үятқа". 

Сұрақ:


Достық деген  не?  Достықтың  неш е  түрі  б ар ?

1-ж үргізуш і:  Д осты қ  т а   адам герш ілік ,  бірақ 

достың қателігін, қылмысын  қолдау адамгершілікке 

жата  м а?

Әділдік  жоғалған  кезд е  а д а м д а р   өмірін  мәнді 

ететіндей  еш т ең е  д е   қалмайды.  Кешіміздің  келөсі 

қонағы  Перизатты  шақырамыз.  Сүйікті  ici - т о қ ы м а  

тоқу.


¥станымы:  “Үйдің  жылы,  суығын,

Қыс  түскенде  білерсің.

Кімнің  алыс,  жақынын,

Іс түскенде  білерсің”.

Сұрақ:  Қалай әділетті болуға болады,  әділ болу 

дегеніміз  не?

2-жүргізуші:  А д а м д а р д ы ң   сыртқы  түлғасына 

қа р а с а қ б ә р і бірдей.  Бірақ кейде біреулерді жақсы, 

біреулерді  жаман  д еп   жатамыз.

“Жақсының  жақсылығын  айт  нүры  тасысын, 

Ж аманның  жамандығын  айт  құты  қашсын”. 

Кешіміздің  к е л е с і  қонағы  Б и с а р а н ы   о р т а ғ а  

шақырамыз.  Сүйікті  ici  -   музыка  тыңдау. 

¥станымы:  “Өзін  ғана  ойлаған,

Жамандықтың  белгісі.

Өзгені  д е   ойлаған,

Адалдықтың белгісі”.

Сурақ:  Ізгілік деген  н е?  Кісілік және  кішілік деген 

сөздерді  қалай  түсінесің?

1-жүргізуш і.  Ақыл  -   рухтың  қ ү р а м д а с   белігі. 

Келесі  қонағымыз  Н^рдәулетті  шақырамыз.  Сүйікті 

ici -  сурет салу.

Ұстанымы:  “Жақсыға  жасаған  жақсылық -

Өмірінде  тозбайды.

Ж аманға  жасаған  жақсылық  -

Бір  күнгідей  б о л м а й д ы ”.

Сұрақ:  “Ашу дұшпан,  ақыл дос,

Ақылына  ақыл  қос",  -   д е г е н   м а қ а л д ы   қалай 

түсінесің?

2-жүргізуші;  Кешіміздіңкелесі қонағы Мадинаны 

шақырамыз.  Сүйікті  ici  -   гүл  өсіру.

¥станымы:  “Жақсы  б о лсаң   ж ердей  бол,

Бәрін  шыдап  кетерген.

Таза  болсаң  судай  бол,

Бәрін  жуып  кетірген”.

Сұрақ:  Еңбекқор  а д а м   қандай  болуы  керек?



III. Магынаны ажырату.

1-жүргізуші:  Енді  сіздерге  сыныптас  оқушылар 

сұрәк  қояды.  Сол  сүрақтарға  жауап  берулеріңізді 

сұраймы з.

1.  Әзіңді-өзіңді  білу  үшін  не  істеу  керек?

2.  Адамгершілікті  ақшаға  сатып  алуға  бола  ма?

3.  «Рухани  бай  а д а м »   -   ол  қандай  а д а м ?

4.  Өзімшілдік  дегенді  қалай  тусінесің?

5.  А д а м д а р д ы ң   қ а н д ә й   қ а с и е т т е р ін   е р е к ш е  

б ағ а л а й с ы ң ?

6.  «Мейірімді  а д а м »   -   ол  қандай  а д а м ?

7.  Д үниеде  не  ж омарт?

8.  Ж о м а р т  сезіне  мағынасы  қарама-қарсы  сөзді 

ата.


IV. Ой толганыс.

Б ү л   к е з е ң д е   о қ у ш ы л а р   ш ағы н   ө н е р л е р і н  

керсетеді.

V. Қорытынды.

 

Бұл кезенде оқушылар тәқгаға 



ж ақ сы   ж ә н е   ж а м а н   іс т е р д і ң   а й ы р м а ш ы л ы ғ ы н  

жазад ы   (1-кесте).



VI.

 Тренинг.

 

О қ у ш ы л а р   б ір-бірін е  жақсы  іс 



туралы  ай т а   отырып  игі  тілектер  жолдайды.

(1-кесте)

Ж а қ с ы   іс

1.  Ақылды

2.  Ж а н ы т а з а

3.  Мейірімді

4.  Кемек  беруге дайын

5.  Тәртілті

6.  Адал

7.  Шыдамды

8.  Кішіге  қамқоршы

Ж а м а н   іс

1.  Тұрақты

2.  Мақтаншақ

3.  Жалқау

4.  Қатыгез

5.  Тасжүрек

6.  Амал д о с

7.  Өтірікші

8.  Арам


Валеология. Денсаулық және өмірлік дағдылар

9


ВАЛЕОЛОГИЯ

¥йқының 


гигиеналық  мәні

З А   РЕЙМ ОВА,



Ақсеңгір  орта  мектебінің 

бастауыш сынып  мұғалімі 

Жамбыл ауданы, Алматы облысы

Сабақтың  мақсаты:

1.  А д ә м   д е н с а у л ы ғ ы н ы н   қ ы м б а т т ы л ы ғ ы ,  

қажеттілігі ж ән е ұйқы гигиен асы н ы ң а л а т ы н  орнын 

түсіндіру;

2.  О қ у ш ы л а р д ы ң   ж е к е   б а с   ги ги ен асы н   ж ә н е  

т а з а л ы қ   м ә д е н и   д а ғ д ы л а р ы н   жетілдіру;

3.  С а л а у а т т ы   ө м і р   с а л т ы н   с а қ т а й   б і л у г е  

т ә р б и е л е у .

Ә д ісі:  таны сты ру,  сүрақ-ж ау ап .

Түрі:  а р а л а с   сабақ.

К ө р н е к і л і г і :   б ү к т е м е ,   м а қ а л д а р   ж а з ы л ғ а н  

қағаз,  с у р етт ер ,




1   2   3   4   5   6   7   8


©emirsaba.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал