ФИО автора: Абдулазизова Озодахон Толибжон қизи,
Фарғона вилояти, Олти ариқ тумани 2-сон касб-ҳунар мактаби физика фани
ўқитувчиси
Название публикации: «КАСБ ҲУНАР МАКТАБЛАРИДА ФИЗИКА
ФАНИНИ ЎҚИТИШНИНГ УСТУВОР ЙЎНАЛИШЛАРИ»
Аннотация: Мақолада касб-ҳунар мактабларида янги педагогик технологиялар
ва инновацион усулларга таяниб дарс машғулотларини ташкил этиш масалалари
ҳақида баён этилган.
Аннотация: В статье рассматривается организация занятий в профессионально-
технических училищах на основе новых педагогических технологий и
инновационных методов.
Ключевые слова: физика, педагог, студент, метод.
Ўзбекистон таълим тизимида барча фанларни инновацион педагогик
технологияларга асосланиб ўқитиш самарали натижа бериб келмоқда. Касб
ҳунар
мактабларида
физика
фани
ўқитувчиларининг олдида турган долзарб вазифалардан бири ўқувчиларга
таълим-тарбия
жараёнида
замонавий
ёндашувлар
ва
инновацияларни қўллаш компетенцияларини ривожлантиришдан иборатдир. Бу
вазифани амалга оширишда касб ҳунар мактабида фаолият олиб бораётган
физика фани ўқитувчиси қуйидаги вазифаларни бажариши лозим:
-
ўқувчиларда
физикани
ўқитишда
замонавий
ёндашувлар
ва
инновaцияларни татбиқ қилиш учун зарур бўладиган билим ва кўникмаларни
шакллантириш;
-
физика дарсларида замонавий таълим воситалардан фойдаланиш
кўникмаларини
ривожлантириш;
-
замонавий
талаблар
асосида
физика
дарсларини
самарали
ташкил
қилиш
йўлларини
ўргатиш.
Касб ҳунар мактабларида физика фанини ўқитишда инновацион, янги педагогик
400
технологияларни қўллаб дарс машғулотларини олиб бориш вақтида
ўқувчиларнинг
билим,
кўникма,
малака
ва
компетенцияларига қўйиладиган талаблар ҳам мавжуд бўлиб, ўқувчи:
-
таълим
соҳасидаги
инновацион
фаолият
асосларини;
-
физика фанини ўқитишда қўлланиладиган замонавий ёндашувлар
ва инновацион технологиялардан хабардор бўлиши;
Касб ҳунар мактабларида ўқувчиларга физика фанини ўқитишда
замонавий
ёндашувлар
ва
инновацияларни
ўргатиш
ҳамда
амалда
қўллаш
кўникмаларини
шакллантириш орқали таълим самарадорлигини таъминлашдан иборат.
Ўқитувчи касб ҳунар мактабларида таълим олаётган ўқувчилар учун физика
фанига
оид
ностандарт
тестлар
тузиш,
уларни
компьютерда
дастурлаштириш, тестлар асосида ўқувчилар билимларини назорат қилиш ва
баҳолаш методикасини чуқур билган ва буни дарс машғулотлари жараёнида
амалга ошириши ҳам янги педагогик техналогияларнинг талабларидан биридир.
Физика фанини янги педагогик технологиялар асосида ўқитишда ўйин
методлари самарадор ҳисобланади. “Ролли ўйин” методида таълим берувчи
таълим
олувчилар
ҳақида
олдиндан маълумотга эга бўлиши лозим. Чунки ролларни ўйнашда ҳар бир
таълим олувчининг индивидуал характери, хулқ-атвори муҳим аҳамият касб
этади. Танланган мавзулар таълим олувчиларнинг ўзлаштириш даражасига
мос келиши керак. Ролли ўйинлар ўқув жараёнида таълим олувчиларда
мотивацияни шакллантиришга ёрдам беради. Ушбу методнинг босқичлари
қуйидагилардан
иборат:
1. Таълим берувчи мавзу бўйича ўйиннинг мақсад ва натижаларини
белгилайди
ҳамда
ролли
ўйин
сценарийсини
ишлаб
чиқади.
2.
Ўйиннинг
мақсад
ва
вазифалари
тушунтирилади.
3.
Ўйиннинг
мақсадидан
келиб
чиқиб,
ролларни
тақсимлайди.
401
4. Таълим олувчилар ўз ролларини ижро этадилар. Бошқа таълим олувчилар
уларни кузатиб турадилар.
5. Ўйин якунида таълим олувчилардан улар ижро этган ролни яна қандай
ижро этиш мумкинлигини изоҳлашга имконият берилади. Кузатувчи бўлган
таълим олувчилар ўз якуний мулоҳазаларини билдирадилар ва ўйинга хулоса
қилинади.
Ҳозирги
вақтда
бутун
дунё
миқиёсида
физика
таълимини
такомиллаштириш бўйича интенсив ишлар амалга оширилмоқда: физика
ўқитишнинг мақсадлари, ўқув материали мазмунини танлаш тамойиллари
аниқлаштирилаяпти, дарсликлар ва бошқа ўқув воситаларини модернизация
қилиш ишлари олиб борилмоқда, ўқитишнинг самарали шакллари ва
методлари ишлаб чиқилмоқда. Бу жараён ҳозирги вақтдаги фаннинг, фан ва
техника ўртасидаги ўзаро алоқаларнинг ривожланиши, жамиятнинг барча
соҳаларига янги ахборот технологияларининг кенг жорий этилишига
асосланган илмий-техник революциянинг натижаларини ўз ичига қамраб
олади.
Шу билан боғлиқ равишда касб ҳунар мактабларида физика ўқитишнинг
мақсадлари ҳам ўзгармоқда. Тегишли ахборотларни эгаллашнинг кучайиши эса
ўқув
материаллари структурасини такомиллаштиришни талаб этмоқда. Бу эса
ўқувчиларнинг
физиканинг
умумий
принциплари
ва
қонунларини
ўзлаштириш даражаларига ва уларни назарий фикрлаш методлари асосида
эгаллашларига
ўз
таъсирини
кўрсатади.
Кўпгина
мамлакатларда
физика
ўқитишга
қўйиладиган
мақсадлар
деярли бир хил: ўқув фани бўйича илмий ва техник саводхонлик асосларини
шакллантириш; ижодий қобилиятларни ривожлантиришни таъминлаш,
илмий
фикрлашни
шакллантириш,
турли
манбалар
(адабиётлар,
экспериментлар ва ҳ.к) ёрдамида мустақил билим эгаллаш кўникмаларини
ривожлантириш.
402
Хулоса сифатида айтиш мумкинки, касб ҳунар мактабларида физика фанини
ўргатиш ўқувчининг келажакдаги ҳар қандай меҳнат фаолиятига зарурий
ҳисобланганлигини инобатга олган ҳолда чуқур ва мукаммал ҳолда ушбу фанни
ўрганиб олишларига имкон яратиш зарур.
Фойдаланилган адабиётлар рўйхати:
1. Сайидаҳмедов Н. Педагогик маҳорат ва педагогик технология. –Т.,2003.
2. Burkhonov, I. (2021, June). THE IMPORTANCE OF THE SCIENTIFIC
HERITAGE OF ASOMIDDIN URINBOYEV IN THE STUDY OF THE
HISTORY OF THE KOKAND KHANAT. In Конференции.
3. Burkhonov, I. M. (2020). “ZAKAT” HAS ENSURED FAIRNESS AND
BALANCE IN SOCIETY. Theoretical & Applied Science, (5), 201-204.
4. Muhiddinovich, B. I. (2020). Negative impact of the tax system on political
life-on the example of the history of the Kokand Khanate (1850–
1865). ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research
Journal, 10(5), 790-795.
5. Burkhonov, I. (2021, August). THE IMPORTANCE OF THE SCIENTIFIC
HERITAGE OF ASOMIDDIN URINBOYEV IN THE STUDY OF THE
HISTORY
OF
THE
KOKAND
KHANAT:
https://doi.
org/10.47100/conferences. v1i1. 1242. In RESEARCH SUPPORT CENTER
CONFERENCES (No. 18.05).
6. Бурхонов,
И. М. (2019). ҚЎҚОН ХОНЛИГИ МАЪМУРИЙ
БОШҚАРУВИДА СОЛИҚ ТИЗИМИНИНГ СИЁСИЙ ХАЁТГА
САЛБИЙ ТАЪСИРИ (1850-1865). ВЗГЛЯД В ПРОШЛОЕ, (19).
7. Burkhonov I.M.(2021) FROM THE HISTORY OF THE TRANSLATION
OF THE WORK OF ABURAZZAK SAMARKAND «MATLA'I SA'DAYN
AND MAJMA'I BAHRAIN» "Экономика и социум" №11(90)2021,138-
144
8.
Бурхонов, И. М. (2020). «ЗАКОТ»-ХАЛҚИМИЗ ҲАЁТИДА АДОЛАТ
ВА МУТАНОСИБЛИК ОМИЛИ. ВЗГЛЯД В ПРОШЛОЕ, 3(5).
9. ХАТАМОВА
ЗУМРАДХОН
НАЗИРЖОНОВНА,
(2020)
ОСОБЕННОСТИ
НАЛОГОВОЙ
СИСТЕМЫ
КОКАНДСКОГО
ХАНСТВА,
5 (295)
МОЛОДОЙ УЧЕНЫЙ
, 254-256.
10. Nazirjonovna, H. Z., & Abdumannobovich, N. M. (2020). Tax system on the
territory of kyrgyzstan during the Kokand Khanate. ACADEMICIA: An
International Multidisciplinary Research Journal, 10(6), 209-212.
403
11. Xatamova, Z. (2020). Expenditure of state funds replenished by taxes in the
history of the kokand khanate. EPRA International Journal of Research and
Development (IJRD), 5(3), 274-277.
12.
Хатамова, З. (2021, August). EXPENDITURE OF INCOME FROM
TAXES AND LEVIES IN THE KOKAND KHANATE: https://doi.
org/10.47100/conferences. v1i1. 1230. In RESEARCH SUPPORT CENTER
CONFERENCES (No. 18.05).
.
13.
Хатамова, З. Н. (2020). ҚЎҚОН ХОНЛИГИДА СОЛИҚЛАР
ҲИСОБИГА ТЎЛДИРИЛГАН ХАЗИНАНИНГ САРФ ЭТИЛИШИГА
ОИД МАЪЛУМОТЛАР. ВЗГЛЯД В ПРОШЛОЕ, (SI-1№ 4).
14. Xatamova Zumradxon Nazirjonovna. INFORMATION ON THE PROVISION
OF THE FUND IN THE KOKAND KHAN. Look to the past. 2020, SI,pp.590-
595
Достарыңызбен бөлісу: |