Бір сынауыққа сұйытылған күкірт қышқылын, екіншісіне натрий сульфатын құйыңдар және әрқайсысына барий хлориді немесе нитраты ерітіндісін қосыңдар.
Түзілген тұнбаның құрамы қандай? Реакцияның молекулалық, толық және қысқартылған иондық түрде теңдеуін жазыңдар.
SO 42- ионына қандай ион реактив болып табылады?
Шешуі: Қажетті реактивтер мен құрал-жабдықтар: сұйытылған күкірт қышқылы, натрий сульфаты, барий хлориді немесе нитраты ерітінділері, сынауықтар.
Реакция нәти+жесінде екі сынауықта бірдей, Ba2+ және SO42- иондарынан құрылған ерімейтін ақ тұнба түзіледі.
BaCl2
Ba(NO3)2
H2SO4
BaSO4
BaSO4
Na2SO4
BaSO4
BaSO4
Бірінші сынауықта:
H2SO4+BaCl2=BaSO4 +2HCl молекулалық теңдеу
SO42-+Ba2+=BaSO4қысқартылған иондық теңдеу
22
Екінші сынауықта:
NaSO4+BaCl2=BaSO4 +2NaCl молекулалық теңдеу
SO42-+Ba2+=BaSO4 қысқартылған иондық теңдеу
Демек, SO42-+Ba2+ катионы реактив болып табылады.
Нитрат- ионына сапалық реакция
Сынауыққа 0,5г натрий нитратын (немесе басқа нитратты) салып, тұзды толығымен жабатындай етіп концентрлі күкірт қышқылының ерітіндісін құйыңдар, содан кейін біраз мыс ұнтағын қосып
қыздырыңдар. Қандай газ бөлінеді? Сынауықтағы ерітінді неге көгереді? Реакция теңдеуін жазып, электронды баланс әдісімен коэффициенттерін қойыңдар. Тотықтырғыш пен тотықсыздандырғышты көрсетіңдер.
Шешуі: Қажетті реактивтер мен құрал-жабдықтар: құрғақ натрий нитраты, концентрлі күкірт қышқылы, мыс ұнтағы, сынауықтар, таразы, қалақша.
Реакция нәтижесінде қоңыр-қошқыл газ бөлінеді. Сынауықта көк түсті мыс(ІІ) сульфаты түзіледі:
2NaNO3+4H2SO4+3Cu=3CuSO4+2NO +4H2O+Na2SO4 2NO3-+8H++3Cu=3Cu2++4H2O+2NO
2NO +O2=2NO2 Демек,
2NaNO3+2H2SO4+Cu=CuSO4+2NO2 +2H2O+Na2SO4 Осы теңдеуді электрондық баланс әдісімен теңестірсек:
+5 0 +2 +4
2NaNO3+2H2SO4+Cu=CuSO4+2NO2 +2H2O+Na2SO4
Тотықсыздану N+5+1ê=N+4 2
Тотығу Cu0-2ê=C+2 1
2N+5+Cu0=N+4+Cu2+ Бұдан көрініп тұрғандай, азот (нитрат ионы)- тотықтырғыш,ал мыс-тотықсыздандырғыш.
23
Осы теңдеуді электрондық-иондық әдіспен теңестірер болсақ: