Жоспар Кіріспе Негізгі бөлім



Дата15.11.2023
өлшемі333,1 Kb.
#123831

Орындаған: Даулетова Т.М
Тобы: 2-021 ЖМФ
Тексерген: Мирзабекова А.Ш
Таным туралы ілім. Медициналық, ғылыми танымның ерекшелігі
Қарағанды Медицина Университеті
Қазақстан тарихы және Әлеуметтік – саяси пәндер кафедрасы
ТАҚЫРЫБЫ:

Жоспар

  • Кіріспе
  • Негізгі бөлім
    • Таным теориясының дамуы
    • Таным түрлері және олардың түсініктері
    • Ғылыми таным туралы түсінік
  • Қорытынды
  • Қолданылған әдебиеттер

Таным теориясының дамуы
Білімнің қайнар көзі
Туа пайда болатын идеялар концепциясы (Сократ, Платон)
Құдай аяны (діни - идеалистік философия)
Объективті дүниенің бейнесі (материализм)
Таным
Адамдардың білімге жетуге бағытталған қызметі.
Дүниені танып білу қабілеті –
Гносеологиялық оптимизм
Танымды жоққа шығару - Агностицизм
Күмәндану, сын, терістеу догматизмге, абсолютизацияға қарсы, адамды тереңдікке жетелейтін философияға қажетті элемент - Скептицизм
  • Қарапайым стихиялық-эмпирикалық
  • Ғылыми таным

Таным түрлері:

Таным формалары

  • сезімдік, түйсіктік таным;
  • - рационалдық, логикалық таным.

  • Сезімдік таным – сезімдер мен түйсікті білімнің қайнар көзі деп біледі. (Д.Локк, Беркли. Юм, Мах) Формалары: түйсік, қабылдау, елестету.

2. Рационалдық таным – логика, ойлауды
абсолюттендіру, танымның негізі ақыл, парасат деп ұғыну. (Декарт, Спиноза, Гегель.)
Формалары: ұғым, пікір, ой қорытындысы(тұжырым).
Таным тарихында, гносеология ілімінде екі қарама-қарсы бағыт қалыптасқан:
  • эмпирикалық (бақылау, салыстыру, өлшеу және эксперимент)
  • теориялық таным(идеалдау, абстрактылық білім, нақты білім)

  • Схоластика
    “Пайымдаудың жабайы философиясы”

Орта ғасырдағы діни философиялық бағыт;
Жеміссіз ойтолғау, шартты білім, шынайы өмір мен пратикадан ажырау
ақиқат
адамгершілік
сұлулық
Сократтың философиялық үшбұрышы
Айғақ мағынасы
Шындықтың кейбір фрагменттері, обьективті оқиға, нәтиже
Оқиға, құбылыс, дәйектелген білім, яғни, ақиқат синонимі
Эксперимент пен бақылау барысында алынған тәжірибелік білім.
Эмпириканың негізгі элементі айғақ (факт)
Танымда танымның негізгі формасы мен ақиқаттың критерийі практика болып табылады. Практика – адамдардың қрошаған дүние мен өзін өзгертудегі нақты іс-әрекеті, қызметі.
  • Практиканың негізгі түрлері:
  • Материалдық өндіріс;
  • Басқару қызметі;
  • Ғылыми эксперимент.

  • Практиканың қызметтері:
    - ақиқат критерийі;
    - таным негізі;
    - таным мақсаты;
    - таным нәтижесі.

Айғаққа байланысты бағыттар:
Фактуализм дербес тәуелсіз
Теориялық тәуелді
Ғылыми таным – таным мен білімнің ең жоғарғы формасы
Ерекшіліктері:
  • Оның зерттеу обьектісі күрделі;
  • Белгілі бір мақсатқа бағытталған өз алдына міндеттер қояды;
  • Арнайы құралдары мен метод-әдістері бар;
  • Айқындық, жүйелілік, дәлдік тән;

Ғылым – табиғат, қоғам және адам туралы білімдер өндіруге бағытталған зерттеу қызметі саласы
Ғылымның функциялары:
  • Мәдени-көзқарастық
  • Өндіргіш күштер функциясы
  • Әлеуметтік күштер функциясы

Қорытынды

  • Қорытындылай келе, Ғылыми таным – танымның ең жоғарғы пішімі. Ғылыми таным рационалдық сипатының басымдылығымен сипатталатын өте күрделі құбылыс. Ол негізінен ұғымдар жүйесі, теориялар, заңдар сияқты басқа да ойлау процестерінің түрлері арқылы айқындалады. Әрине, мұнда сезімдік танымның рөлі де жоққа шығарылмайды, алайда ол ғылыми танымның теория ауқымында жанама, екінші рөл атқарады. 

Қолданылған әдебиеттер

  • Нұрышева Г.Ж “Философия”: оқулық. Алматы, 2013. 316 бет
  • Дәрістер курсы
  • Ғаламтор желісі


Достарыңызбен бөлісу:




©emirsaba.org 2024
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет